Đừng để thế giới ảo điều khiển con người thực

Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ như ngày nay với nhiều loại hình, phương tiện hiện đại, đã thật sự chiếm lĩnh, chi phối trên tất cả các lĩnh vực của đời sống con người.
Ở đây tôi xin được gộp chung vào một cụm từ để dễ chia sẻ là: Mạng xã hội (MXH). MXH đã trở thành một thế giới sôi động (thế giới ảo) và song hành bên cạnh thế giới truyền thống. Một bộ phận người đã “ngụp lặn” trong MXH đã không phân biệt lằn rạch giữa ảo và thực của nó - nhất là giới trẻ (và có cả người lớn). Các phương tiện công nghệ thông minh trở thành công cụ chi phối, “điều khiển” ngày càng sâu hơn vào nội tâm con người… thật. Đến nỗi nhiều người không phân biệt đâu là thật, đâu là ảo. Nó cứ thực thực, hư hư trong ý thức con người.
Bởi vậy mới có chuyện “thần tượng hão huyền” (con người thần tượng cái… ảo). Chuyện các em “nuôi dưỡng” những điều cao siêu - mà người nuôi dưỡng cũng không lý giải nổi. Hoặc đã có không ít người trẻ sẵn sàng tự tử vì… thần tượng ảo một cách tự nguyện, kiêu hãnh…
Có người tỉnh ngộ “giật mình” thì khuyên răn một cách thái quá: Không tham gia MXH, không dính đến MXH bất kỳ hình thức nào, cấm con cái không được bén mảng đến MXH, xem MXH là điều đáng sợ, nó là cái bẫy đang rình rập…
Cả hai cách nhìn nhận này đều không đúng.
Thực tế phải thừa nhận rằng, MXH là phương tiện hiện đại, là công nghệ đỉnh cao của trí tuệ loài người, kết nối con người trong một thế giới mênh mông vào một ngôi nhà chung gần gũi như lòng bàn tay. Ở đó mọi người có thể giao lưu, chia sẻ, bày tỏ cảm xúc, kết nối bạn bè, giúp đỡ lẫn nhau… rất tiện ích và nhanh chóng.
Vấn đề nằm ở cách sử dụng. Sử dụng thế nào sẽ cho ra hệ quả đó (tích cực hay tiêu cực đều do người sử dụng).
Ở Việt Nam ta - một quốc gia gia nhập, sử dụng Internet và các công nghệ thông tin có phần hơi muộn - nhưng hiện tại là quốc gia có lượng người sử dụng MXH nằm trong tốp đầu. Theo thống kê chưa đầy đủ, Việt Nam đã có gần 30 triệu người sử dụng MXH; trong đó phần lớn đã dành ưu tiên đến 1/3 thời gian trong ngày cho MXH (tức mỗi ngày có 1/3 thời gian sống… ảo theo cấp độ khác nhau). Điều này phải chăng đồng nghĩa với sự gắn kết giữa người thân trong gia đình trong ngày đã có sự rời rạc, giữa các thế hệ thì sự gần gũi, gắn bó càng cách biệt hơn…
Tôi từng chứng kiến trên mâm cơm thời… công nghệ, cha mẹ chăm chú lướt “phây”, con cái miệt mài “đánh đấm” trong các trò chơi điện tử theo sở thích là chuyện thường ngày. Hỏi làm sao sự yêu thương, chăm sóc nhau không “vơi” đi, sự nồng ấm trong các bữa ăn gia đình không thay bằng sự nguội lạnh trong cả nghĩa đen và nghĩa bóng…?!
Chưa hết, công nghệ ảo còn có trong giờ học của học trò, trên bàn hội nghị của người lớn, rồi chui vào mùng để cùng ngủ, cùng thức trắng đêm với…. con người thật. Tiếc thay nhiều người không biết tiết chế bản thân, ngược lại còn xem đó là “lối sống thời thượng”, hiện đại…
Không ai cấm sử dụng MHX, tiếp cận công nghệ mới mà còn khuyến khích, động viên - Bởi đó là một phần của nền văn minh, là cánh cửa tri thức nhân loại. Chỉ nhắc nhớ nhau rằng sử dụng thế nào cho văn minh. Cái sự văn minh đó đơn giản chỉ là có trách nhiệm với bản thân, với xã hội và cần nhớ luật pháp là tối thượng để cảnh tỉnh cho những ai dùng MXH cho ý xấu, độc…

***

Công nghệ dù hiện đại đến mấy cũng do con người (đúng chất người) sáng tạo nên. Công nghệ sinh ra là để phục vụ con người, giúp xã hội phát triển hơn. Đừng để con người bị “điều khiển” và nô lệ chúng.
N.N.K