Thứ tư, 1-4-26 14:14:59
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Duyên dáng áo bà ba trong đời sống người dân Nam Bộ

Báo Cà Mau Áo bà ba truyền thống được những người lớn tuổi, phụ nữ nông thôn ưa chuộng.

Tên gọi áo bà ba có xuất xứ từ đâu, loại trang phục này có nguồn gốc thế nào thì cho đến bây giờ vẫn còn nhiều ý kiến. Chỉ biết rằng, từ thế kỷ thứ XIX, bộ đồ bà ba đã được phổ biến và trở thành y phục thông dụng của người dân vùng đất Nam Bộ nói chung và ÐBSCL nói riêng.

Không thướt tha, kiêu sa như áo dài, hay cầu kỳ sắc màu như áo tứ thân, áo bà ba rất giản dị nhưng vẫn toát lên vẻ dịu dàng, kín đáo gắn liền với hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ đôn hậu nhưng mạnh mẽ. “Áo bà ba, súng quàng vai hôm sớm ra đi, mái tóc xanh quyện hương trái ngọt… Ðẹp thay tuổi xuân con gái quê tôi đang cùng toàn dân viết đẹp những bản anh hùng ca…” (Trích lời bài hát Những cô gái đồng bằng sông Cửu Long của Nhạc sĩ Huỳnh Thơ).

Áo bà ba truyền thống được những người lớn tuổi, phụ nữ nông thôn ưa chuộng.       Ảnh internet

Mẹ tôi bảo, áo bà ba tuy trông có vẻ mảnh khảnh, bình dị nhưng ẩn trong đó là sự kiên trung, bởi nó thấm đẫm mồ hôi và cả máu của những người phụ nữ đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Ðơn giản chiếc áo bà ba nâu chàm với cổ quấn khăn rằn, mẹ tự tin vượt sông, băng rừng để làm nhiệm vụ giao liên nối mạch kháng chiến, hay tham gia cùng với phụ nữ địa phương biểu tình chống chế độ Mỹ - nguỵ. Những năm đầu đất nước được giải phóng, mẹ tham gia công tác giáo dục cũng bình dị trong chiếc áo bà ba. Và áo bà ba đã trở thành y phục gần gũi, không thể thiếu đối với mẹ.

Mãnh liệt trong đấu tranh chống xâm lược, nhưng áo bà ba cũng rất đằm thắm, dịu dàng trong lao động, sinh hoạt đời sống của phụ nữ vùng sông nước ÐBSCL. “… Áo bà ba em mặc ra đồng… Áo bà ba em mặc đưa đò… Áo bà ba tình quê sao đậm đà, màu áo vàng em gặt lúa đồng xa, màu thiên thanh gặp anh chiều hẹn hò, màu hoa cà em nói đợi người thương…” (trích bài hát Thương áo bà ba của Ðình Văn).

Không lộng lẫy nhưng có vẻ đẹp thuần khiết với sắc màu dung dị, áo bà ba có sức thu hút và quyến rũ lạ thường. “Tự bao giờ áo bà ba. Ði vào câu hát dân ca quê mình. Em xinh - cái dáng càng xinh. Áo bà ba nữa cho tình thêm say. Hết tiền thiếu gạo đi vay. Chưa nhìn thấy áo nửa ngày đã mong. Ai cho vay được nỗi lòng?” (Trích bài thơ Áo bà ba của Nhà thơ Bùi Văn Bồng).

Bà Trịnh Kim Bi, ngụ Khóm 3, Phường 8, TP Cà Mau, người có thâm niên trên 30 năm chuyên may áo bà ba, cho biết, áo bà ba không khó may, nhưng để may được cái áo vừa vặn với vóc dáng người mặc thì không dễ, bởi nó đòi hỏi sự nhạy bén của người thợ vì mỗi khách hàng có một cỡ dáng khác nhau. Nguyên bản áo bà ba là không có cổ áo, thân áo được ghép một mảnh vải nguyên ở phía sau và hai mảnh ở phía trước được cài bằng dãy nút bóp vừa vặn gần như bó sát thân hình người mặc. Áo được chít eo, xẻ tà vừa phải ở hai bên hông, độ dài của áo chỉ vừa trùm qua mông và áo bà ba thường chỉ kết hợp với quần đen hoặc trắng.

Ngày nay, áo bà ba truyền thống chỉ còn thích hợp đối với những người lớn tuổi, phụ nữ nông thôn. Giới trẻ thì thích những chiếc áo đã được cách tân, có viền ren, tay áo rộng và dài có thêm thắt hoa văn, thân áo cũng rộng hơn và phía trước có gắn cườm với màu sắc đa dạng để tăng thêm phần sinh động cho chiếc áo bà ba… Song, dù có bị phá cách, thêm màu sắc, hoa văn rực rỡ, nhưng áo bà ba vẫn còn giữ được “cái thần” của mình, cũng như sự mềm mại, hiền thục của người phụ nữ Nam Bộ.

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển của đời sống xã hội, chiếc áo bà ba vẫn tồn tại với phụ nữ Nam Bộ, và dù đã được phá cách so với nguyên bản, nhưng áo bà ba vẫn giữ được nét dịu dàng, đằm thắm, quyến rũ những ai một lần về với miền Tây, về với sông nước và bắt gặp “chiếc áo bà ba trên dòng sông thăm thẳm”. Ðể rồi “Một lần thương là thương đến trọn đời. Tôi vẫn thương hoài chiếc áo bà ba”./.

Mã Phi

Việt Nam trên hành trình đổi mới

Đó là chủ đề cuộc thi ảnh báo chí do Báo Nhân Dân phối hợp với Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức, được phát động từ ngày 28/6/2025 và kết thúc nhận tác phẩm vào 31/1/2026. Lễ trao giải và triển lãm ảnh diễn ra vừa qua tại Hà Nội.

Bản hùng ca nữ pháo binh

Cầm quyển sách Nữ pháo binh tỉnh Cà Mau trên tay, những thành viên của đội không giấu được cảm xúc bồi hồi xen lẫn niềm tự hào khi những ký ức vàng son trở lại một cách sống động.

Hơn 16 tỷ đồng sửa chữa, cải tạo Nhà hát 3 nón lá

Giai đoạn 2026-2027, tỉnh Cà Mau sẽ đầu tư hơn 16,2 tỷ đồng để sửa chữa, cải tạo và phát huy công năng Trung tâm Triển lãm Văn hoá - Nghệ thuật và Nhà hát Cao Văn Lầu (phường Bạc Liêu), còn gọi là Nhà hát 3 nón lá.

Cà Mau - nguồn cảm hứng tươi mới cho các hoạ sĩ

Hơn 200 tác phẩm ký hoạ màu nước đã ra đời sau hành trình 10 ngày “thâm nhập” mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc của 25 hoạ sĩ đến từ Hội Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh vẻ đẹp rừng đước hay làng chài mộc mạc, thì nhịp sôi động trên những công trình trọng điểm đang được triển khai thi công tại đây cũng trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo cho người nghệ sĩ.

Nông cụ xưa làm nên hạt gạo

Ở vùng đất Cà Mau nói riêng và đồng bằng sông Cửu Long nói chung, nông cụ truyền thống không chỉ là công cụ lao động mà còn là hiện thân của tri thức bản địa, minh chứng cho ý chí khẩn hoang và sức sáng tạo bền bỉ của nông dân.

Sản xuất phim truyền hình về Kế hoạch phản gián CM12

Hướng tới kỷ niệm những mốc son lịch sử vẻ vang, Ðiện ảnh Công an nhân dân (CAND) vừa chính thức khởi động dự án phim truyền hình quy mô lớn, tái hiện cuộc đấu trí nghẹt thở trong Chuyên án CM12 tại Cà Mau.

Người nghệ sĩ - nhân chứng của thời đại

Sáng 14/3, Chi hội Điện ảnh - Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam tỉnh Cà Mau tổ chức họp mặt kỷ niệm 73 năm ngày truyền thống Điện ảnh - Nhiếp ảnh Việt Nam (15/3/1953-15/3/2026).

Góp sắc màu cho ngày hội toàn dân

Cả nước nói chung và tỉnh Cà Mau nói riêng đang hân hoan hướng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Tại nhiều địa phương trong tỉnh, chương trình nghệ thuật mừng ngày hội của toàn dân do Nhà hát Cao Văn Lầu thực hiện với những sắc màu nghệ thuật độc đáo, tạo sinh khí vui tươi, góp phần cổ động mọi người dân phát huy quyền và trách nhiệm thiêng liêng với đất nước.

Cà Mau mong được các văn nghệ sĩ, nhà làm phim quan tâm quảng bá hình ảnh

Tối 10/3, Hội Điện ảnh Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Cà Mau và Câu lạc bộ Cựu cán bộ quản lý điện ảnh tổ chức chương trình kỷ niệm 73 năm Ngày Điện ảnh Việt Nam (15/3/1953-15/3/2026).

Áo dài và di sản Cà Mau - Lan toả niềm tự hào tuổi trẻ

Sáng 8/3, Bảo tàng tỉnh Cà Mau tổ chức hoạt động tham quan các công trình văn hoá - lịch sử kết hợp ngoại khoá với chủ đề “Áo dài và di sản văn hoá”, nhân kỷ niệm 116 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910-8/3/2026) và 1.986 năm Khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Chương trình thu hút hơn 100 học sinh tham gia, phần lớn là nữ sinh Trường THPT Bạc Liêu (phường Bạc Liêu).