Giữ gìn ký ức lịch sử - ngọn đuốc soi đường cho hôm nay

Tại Cà Mau, phát triển kinh tế - xã hội luôn song hành với việc gìn giữ các giá trị lịch sử. Việc đầu tư các công trình văn hoá, lịch sử không chỉ để lưu giữ ký ức mà còn góp phần xây dựng nền tảng tinh thần, kết nối quá khứ với hiện tại, bồi đắp bản lĩnh và ý thức trách nhiệm cho các thế hệ công dân.

• Khởi công xây dựng Đền tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và Người có công tỉnh Cà Mau
• Đền tưởng niệm người có công - Biểu tượng của lòng biết ơn
• Thư ngỏ về việc xây dựng công trình "Đền tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và người có công tỉnh Cà Mau"

Khi ký ức được “định hình” bằng không gian

Một buổi sáng tại Xã Trần Phán, nắng nhẹ trải dài trên Khu di tích Chiến thắng Đầm Dơi - Cái Nước - Chà Là. Với diện tích hơn 29.500 m², không gian nơi đây được quy hoạch hài hoà giữa nhà bia, khu trưng bày và sân lễ trang nghiêm. Tại di tích này, lịch sử hiện hữu sống động qua từng hiện vật, từng câu chuyện được kể lại bằng sự trân trọng.

 Di tích lịch sử Chiến thắng Đầm Dơi - Cái Nước - Chà Là biểu tượng cho tinh thần cách mạng và niềm tự hào của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau.  

Với những người lính năm xưa, mỗi lần trở lại là một lần lặng đi vì xúc động. Trước những tấm bia đá khắc tên đồng đội, họ không chỉ nhìn thấy những cột mốc lịch sử, mà còn thấy lại bóng dáng những người thân, những người anh em đã ngã xuống cho hoà bình hôm nay.

"Ngày trước, cha ông đổ máu giữ đất này. Nay có nơi khang trang để con cháu tìm về, nhớ lại nguồn cội là điều rất ý nghĩa. Không chỉ để nhớ, mà để biết mình phải sống sao cho xứng đáng", ông Lê Quốc Tổng (ấp Chà Là) bộc bạch.

Những lời chia sẻ ấy cho thấy: Ký ức cần được gìn giữ bằng những không gian cụ thể - nơi con người có thể chạm vào, cảm nhận và suy ngẫm. Các công trình di tích không chỉ lưu giữ, mà còn truyền dẫn giá trị lịch sử qua nhiều thế hệ.

Tượng đài kỷ niệm Chuyến tàu tập kết ra Bắc - điểm hẹn văn hoá và lịch sử thu hút đông đảo bạn trẻ và du khách tham quan. (Trong ảnh: Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Cà Mau tham gia Lễ ra quân Tháng Thanh niên)

Dọc theo tuyến ven biển bờ Nam Sông Đốc (xã Sông Đốc), Di tích quốc gia Tượng đài Chuyến tàu tập kết ra Bắc năm 1954 sừng sững giữa biển trời. Hình tượng con tàu vươn khơi nhắc nhớ một giai đoạn lịch sử đặc biệt, khắc hoạ tinh thần của hàng chục ngàn cán bộ, chiến sĩ và học sinh miền Nam ra Bắc học tập, rèn luyện theo lời gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ông Lê Minh Hải, cựu chiến binh xã Sông Đốc, xúc động nhớ lại: “Nhắc đến chuyến tàu tập kết là nhắc đến những cuộc chia ly rưng rưng. Hơn 70 năm trước, nơi đây từng tiễn đưa những người con ưu tú của Tây Nam Bộ ra miền Bắc. Có người đi mà không biết ngày về, gửi lại thanh xuân cho khát vọng thống nhất”. Sự kiện tập kết năm 1954 là bước chuyển có ý nghĩa chiến lược, góp phần đào tạo lực lượng cho cách mạng miền Nam, đồng thời xây dựng miền Bắc thành hậu phương vững chắc.

Ngày nay, không gian tượng đài không chỉ đón những người đã từng đi qua giai đoạn lịch sử ấy, mà có rất nhiều bạn trẻ tìm đến, như một điểm hẹn văn hoá - nơi mà lịch sử trở nên gần gũi, truyền cảm hứng về ý chí và khát vọng. Sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại vì thế được cảm nhận rõ ràng trong đời sống hôm nay.

 "Uống nước nhớ nguồn" là đạo lý xuyên suốt, được các thế hệ người dân Cà Mau gìn giữ và phát huy. (Trong ảnh: Lễ viếng bia ghi danh Anh hùng liệt sĩ tại xã Phú Mỹ).

Một công trình ý nghĩa khác cũng đang được tỉnh triển khai: Đền Tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và người có công tỉnh Cà Mau - nơi sẽ khắc ghi hơn 40.000 tên tuổi, mỗi cái tên là một câu chuyện kiên cường, hy sinh anh dũng vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2028.

Đặc biệt, công trình này nhận được sự chung tay đóng góp của toàn xã hội. Khi một biểu tượng tri ân được dựng xây từ sự đồng lòng của Nhân dân, nó trở thành tài sản tinh thần chung của cộng đồng.

Ông Nguyễn Hoàng Mau, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh Ấp 6, xã Khánh An, chia sẻ: “Những công trình như thế này không chỉ tri ân người đã khuất mà còn giáo dục người đang sống. Nhìn vào đó, ai cũng thấy rõ trách nhiệm của mình đối với quê hương, đất nước”.

Vẹn tròn đạo nghĩa tri ân 

Nếu các di tích là "phần nổi" của hành trình tri ân, thì sự chăm lo vẹn tròn cho người có công chính là chiều sâu tâm hồn của thế hệ hậu bối. Cà Mau không chỉ xây dựng không gian tưởng niệm mà còn đặc biệt chú trọng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho các gia đình chính sách.

Tinh thần “đền ơn đáp nghĩa” được cụ thể hoá bằng những hành động thiết thực. Tại xã Phong Hiệp, 100% gia đình chính sách đã có cuộc sống ổn định. Những căn nhà tình nghĩa kiên cố thay cho mái lá tạm bợ; các mô hình sản xuất bền vững được nhân rộng, nâng cao đời sống người dân.

Đồng chí Dương Văn Oai, Bí thư Chi bộ Ấp 9C, xã Phong Hiệp, khẳng định: “Gia đình chính sách đều được quan tâm đầy đủ các chế độ. Từ nhà ở đến điều kiện làm ăn đều được hỗ trợ kịp thời, đời sống bà con ngày càng khởi sắc”.

Sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể như Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên đã tạo nên sợi dây gắn kết bền chặt giữa các thế hệ. Với họ, chăm lo cho người có công không chỉ là thực hiện chính sách, mà là mệnh lệnh từ trái tim.

 Công tác chăm lo gia đình chính sách luôn được xã Phong Hiệp thực hiện thường xuyên và trách nhiệm.

Trên con đường phát triển, thế hệ hôm nay luôn dành sự tri ân sâu sắc những đóng góp, hy sinh của biết bao thế hệ cho quê hương, đất nước. Những công trình tri ân chính là lời khẳng định: Lịch sử không bị lãng quên, không hình thức, mà gắn với đời sống và giáo dục.

Mỗi tấm bia đá không chỉ kể câu chuyện quá khứ mà còn đặt ra câu hỏi cho hiện tại: Chúng ta sống thế nào để xứng đáng với những hy sinh ấy? Câu trả lời nằm ở chính cách chúng ta sống mỗi ngày: trách nhiệm, nhân ái và luôn đặt lợi ích chung lên hàng đầu. Khi những giá trị ấy được nuôi dưỡng, ký ức lịch sử sẽ mãi là ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ mai sau./.

Trịnh Hồng Nhi