Chủ nhật, 22-11-26 22:58:05
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Giữ lửa Táo quân trong nhịp sống mới

Báo Cà Mau Hình ảnh “phiên chầu cuối năm” đã trở nên quen thuộc mỗi độ Tết đến. Các Táo đại diện cho những lĩnh vực như kinh tế, văn hoá, xã hội... tề tựu trước Ngọc Hoàng để báo cáo tình hình hạ giới, nhìn lại ưu - khuyết điểm trong năm cũ và lắng nghe định hướng cho năm mới. Từ một tích xưa trong tín ngưỡng dân gian, Táo quân dần trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người Việt mỗi dịp xuân về.

Từ sau ngày 23 tháng Chạp đến Tết, nhiều thế hệ khán giả luôn mong chờ chương trình Táo quân, dù thưởng thức trên sóng truyền hình, phát thanh hay sân khấu trực tiếp. Với nghệ sĩ, được tham gia chương trình Táo là niềm háo hức đặc biệt. Nhận vai, cầm kịch bản trên tay cũng rộn ràng trong tâm hồn không khí Tết.

Táo quân - Ðến hẹn lại lên 

Trong tâm thức người Việt, Táo là hình ảnh vừa gần gũi, vừa thiêng liêng. Gian bếp gia đình, nơi Táo ngự trị, không chỉ giữ lửa cho bữa cơm mà còn giữ gìn sự gắn kết giữa các thành viên. Ngày đưa ông Táo về trời là dịp để mỗi gia đình nhìn lại một năm đã qua, gửi theo những muộn phiền cũ và kỳ vọng vào những điều tốt đẹp ở năm mới.

Từ trái sang: Các nghệ sĩ: Ðức An, Ngọc Nhịn, Minh Thuỳ, Yến Vàng và Hoàng Phúc phấn khởi chuẩn bị “sắm vai”, mang tiếng cười ý nhị gửi đến khán giả. 

Chính từ ý nghĩa ấy, hình tượng Táo quân bước lên sân khấu, trở thành “đặc sản” văn hoá mỗi dịp cuối năm. Nếu trên sóng quốc gia, chương trình “Táo quân - Gặp nhau cuối năm” là món ăn tinh thần quen thuộc, thì ở các địa phương, đề tài Táo cũng được các đoàn nghệ thuật, trung tâm văn hoá và nhà đài ưu tiên dàn dựng. Ở Cà Mau, khán giả đã quen với những chặp cải lương xoay quanh “phiên chầu” cuối năm. Nhiều nghệ sĩ được yêu mến qua những lần hoá thân duyên dáng trong xiêm y rực rỡ, mang tiếng cười và hơi thở thời sự đến với công chúng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh đời sống ngày càng phát triển, nhu cầu thưởng thức nghệ thuật cũng cao hơn. Khán giả chờ đợi Táo quân ngày càng khắt khe hơn. Mỗi năm phải có cái mới, cái hay, sự sáng tạo trong nội dung lẫn hình thức. Ðiều đó đòi hỏi người làm nghề phải không ngừng làm mới tư duy, làm mới cách thể hiện để Táo đậm đà hương sắc, không bị nhàm chán hay lãng quên.

Nên thẳng thắn nhìn nhận 

Thực tế cho thấy, không ít chương trình Táo còn nặng về báo cáo số liệu, thành tích. “Báo cáo” là nhiệm vụ của các Táo, “chỉ đạo” thuộc về Ngọc Hoàng; tuyên truyền bằng hình thức nghệ thuật là mục tiêu chính. Nhưng nếu quá sa đà vào con số và thành tích, lời thoại sẽ trở nên gượng ép, khô cứng; bài ca thiếu chất văn học; khán giả khó tiếp nhận thông điệp. Khi đó, “phiên chầu” đáng lẽ vui nhộn, hấp dẫn lại trở thành một bản “sân khấu hoá báo cáo hành chính”, giảm hiệu quả tuyên truyền.

Yếu tố quyết định sức sống của Táo chính là tiếng cười. Sân khấu địa phương vốn thiếu mảng hài, nên dịp cuối năm là cơ hội hiếm hoi để lồng ghép nội dung thời sự với chất trào phúng, dí dỏm. Nếu kịch bản thiếu mảng miếng hài hước, diễn tiến một chiều, không khai thác được tình huống bất ngờ, rất khó tạo tiếng cười tự nhiên.

Diễn hài vốn không dễ. Phân vai không phù hợp sẽ khiến diễn viên rơi vào trạng thái gượng gạo, cố chọc cười nhưng thiếu duyên. Sự phối hợp thiếu ăn ý càng làm tiết mục mất đi độ linh hoạt cần có. Vì vậy, ngoài kịch bản, năng lực và bản lĩnh của diễn viên đóng vai trò then chốt.

Thời lượng cũng là vấn đề đáng lưu tâm. Trong nhịp sống hiện đại, khán giả cần sự cuốn hút, cô đọng, hàm súc. Một chặp cải lương hay tiểu phẩm Táo kéo dài lê thê, nặng tính tuyên truyền sẽ khó giữ người xem. Thiết nghĩ, thời lượng nên gói gọn không quá 25 phút, tiết tấu nhanh, quăng bắt linh hoạt, kết hợp đa dạng loại hình nghệ thuật và có yếu tố bất ngờ để tăng sức hấp dẫn, tò mò của khán giả.

Táo gieo hương xuân khắp nẻo 

Ở Cà Mau, lực lượng sáng tác đề tài Táo quân không nhiều. NSƯT Nguyễn Tiến Dương và tác giả Huỳnh Hồng là hai gương mặt quen thuộc. Mỗi người có thế mạnh riêng: NSƯT Nguyễn Tiến Dương chăm chút mảng miếng, tình tiết; tác giả Huỳnh Hồng lại thiên về tính văn học, tránh lối tuyên truyền khô cứng. Nhờ vậy, các kịch bản được chọn dàn dựng thường tạo sự yên tâm cho đạo diễn và sức hút với khán giả.

Ðạo diễn Quốc Tín, ông bầu mát tay trong công tác dàn dựng các kịch bản này, cho biết: " Để có một chặp cải lương Táo hoàn chỉnh đến với khán giả không hề đơn giản. Từ lúc cầm kịch bản văn học trên tay, đạo diễn phải hình dung ngay bối cảnh, không gian, thời gian sao cho phù hợp; lựa chọn, phân vai diễn viên đúng sở trường, có tính ứng biến bản lĩnh rồi chăm chút từng câu thoại, nét diễn theo tốc độ “nhanh”, không thể rề rà chậm chạp. Bên cạnh đó còn phải kỹ lưỡng lựa chọn nhạc nền, nhạc tình huống, thu âm cách nào để khi quay hình không làm khó diễn viên cũng như công tác hậu kỳ sau đó. Quan trọng nhất là phải khai thác mảng miếng duyên dáng, hài hước, điều bắt buộc phải có".

Suốt một năm bận rộn, khán giả tìm đến Táo để được thư giãn, để bật cười sảng khoái và nhìn lại những chuyển động của quê hương qua lăng kính nghệ thuật. Chính vì vậy, những chương trình do Ðạo diễn Quốc Tín dàn dựng, từ khi còn là Trưởng đoàn Cải lương Hương Tràm đến nay, luôn chú trọng giữ nhịp nhanh, tiết chế tuyên truyền, đề cao tiếng cười ý nhị.

Nhiều nghệ sĩ như NSƯT Thế Sơn, Phi Hải, Ngọc Xanh, Chí Tuân, Hoàng Thái Hùng, Kim Hiền... cùng các nghệ sĩ tự do đã góp phần tạo dấu ấn cho các chương trình Táo. Không chỉ biểu diễn trong tỉnh, ê-kíp còn được mời lưu diễn tại một số tỉnh khác. Mỗi điểm diễn, cùng chương trình ca múa nhạc phong phú, chặp cải lương Táo quân đều nhận được sự cổ vũ nồng nhiệt.

 Năm nay, chặp cải lương “Mã đáo thành công” (tác giả: NSƯT Nguyễn Tiến Dương, Ðạo diễn: Nghệ sĩ Quốc Tín) do các nghệ sĩ: Ngọc Nhịn, Minh Thuỳ, Ðức An, Hoàng Phúc, Yến Vàng còn miệt mài trong các chuyến biểu diễn phục vụ tại Phú Lợi, Ninh Kiều (Cần Thơ), Vĩnh Phong (An Giang) và thực hiện quay hình để phát vào những ngày cận Tết tại 2 sóng truyền hình: ATV và THTPCT.

Tại mỗi điểm biểu diễn, chặp cải lương Táo “Mã đáo thành công” (Tác giả: NSƯT Nguyễn Tiến Dương, Ðạo diễn: Quốc Tín) luôn nhận được nhiều tràng vỗ tay yêu mến của khán giả. Ảnh: Duy Khôi

Qua từng lời ca, nét diễn, niềm phấn khởi trước sự phát triển của địa phương được thể hiện sinh động; tình yêu quê hương, đất nước được gửi gắm nhẹ nhàng; trên hết là tinh thần lạc quan lan toả đến người xem.

Nhịp sống mới hoà theo khí thế, vận hội mới. Nghệ thuật cũng phải đổi mới để bắt kịp thời đại. Nhưng dẫu hình thức có thay đổi, Táo vẫn là cuộc hẹn đẹp mỗi dịp cuối năm, nơi người ta cùng nhìn lại, cùng cười, cùng hy vọng. Ðể rồi khi xuân sang, “phiên chầu” ấy vẫn mãi là một “đặc sản” tinh thần, gieo nhớ, gieo thương trong lòng khán giả.

Minh Hoàng Phúc

 

 

Rực rỡ sắc màu diễu hành, biểu diễn đường phố

Chào mừng Ngày Văn hoá Việt Nam (24/11) và Festival Tôm tỉnh Cà Mau lần thứ II - năm 2026, hoạt động diễu hành và biểu diễn đường phố của các xã, phường trên địa bàn tỉnh diễn ra sôi nổi vào tối 21/11, góp phần tôn vinh các giá trị văn hoá dân tộc, quảng bá hình ảnh con người và thương hiệu tôm Cà Mau đến người dân, du khách.

Cà Mau tiếp nhận 80 hiện vật quý, góp phần bảo tồn di sản văn hoá Nam Bộ

Chiều 21/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau tổ chức lễ tiếp nhận hiện vật do Hội Cổ vật tỉnh An Giang và các nhà sưu tập trao tặng. Đây là hoạt động ý nghĩa trong chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Văn hoá Việt Nam 24/11 và Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026.

Gieo tình yêu di sản trong lòng thế hệ trẻ

Hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam 24/11, sáng 21/11, Trường THCS và THPT Nguyễn Thái Bình tổ chức hoạt động ngoại khoá “Về nguồn – Trải nghiệm di sản văn hoá địa phương”, tạo không gian để học sinh khám phá, cảm nhận và thêm tự hào về bản sắc văn hoá quê hương.

Gặp gỡ 29 thí sinh vòng Chung khảo “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh”

Sáng 21/11, tại Hội trường Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau, Ban Tổ chức cuộc thi có buổi gặp gỡ các thí sinh bước vào vòng Chung khảo cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026.

“Cái bông” của má

Má là cô giáo về hưu, năm nay đã gần 80 tuổi, sức khoẻ đã giảm đi nhiều, nhưng hình như má chưa bao giờ ngừng việc học. Ở tuổi má, nhiều người đã quen với nhịp sống chậm rãi, má vẫn thích tìm tòi, khám phá những điều mới mẻ. Mỗi ngày, khi mình đi làm, má ở nhà một mình. Khi thì may vá, lúc lại ngồi móc len. Những cuộn len đủ màu, những mảnh vải nhỏ và chiếc điện thoại thông minh là bạn thân thiết của má.

Sẵn sàng cho Liên hoan múa, hoà tấu Ngũ âm tại chùa Xiêm Cán

Chiều 20/11, Đoàn công tác do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND phường Hiệp Thành và Ban Quản trị chùa Xiêm Cán về công tác chuẩn bị Liên hoan múa, hoà tấu Ngũ âm của người Khmer tỉnh Cà Mau.

Trống hội vang lên, lân - sư - rồng khoe tài

Tối 20/11, tại Quảng trường Hùng Vương, phường Bạc Liêu, gần 400 vận động viên thuộc 9 đội lân - sư - rồng trong tỉnh tham gia trình diễn tại Liên hoan Lân - sư - rồng tỉnh Cà Mau năm 2026.

Sẵn sàng các điều kiện tổ chức Festival Tôm Cà Mau

Chiều 20/11, các hạng mục phục vụ Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026 tại Quảng trường Phan Ngọc Hiển (phường An Xuyên) đã cơ bản hoàn tất. Lãnh đạo tỉnh trực tiếp kiểm tra, rà soát các khâu chuẩn bị, yêu cầu bảo đảm đầy đủ điều kiện để sự kiện diễn ra an toàn, chu đáo, sẵn sàng đón đại biểu, người dân và du khách.

Khảo sát, kết nối phát triển du lịch sinh thái rừng Cà Mau

Chào mừng Ngày Văn hoá Việt Nam và Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026, ngày 20/11, Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh tổ chức đoàn khảo sát các điểm du lịch sinh thái rừng tại xã Đá Bạc, với sự tham gia của Hiệp hội Du lịch tỉnh và các doanh nghiệp lữ hành.

Hội tụ sắc màu văn hoá

Cà Mau là vùng đất hội tụ nhiều giá trị văn hoá được bồi đắp qua quá trình khai phá, cộng cư của các dân tộc Kinh, Hoa, Khmer. Mỗi cộng đồng gìn giữ phong tục, nghệ thuật, ẩm thực riêng, tạo nên nền văn hoá đa dạng, giàu bản sắc. Những giá trị ấy được thể hiện trong chuỗi hoạt động ngày Văn hoá Việt Nam (24/11) và Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026, diễn ra từ ngày 21-25/11.