Gỡ khó cho bài toán thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải

(CMO) Chủ trì phiên họp giải trình về tình hình thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt, do Thường trực HĐND tỉnh tổ chức vào chiều 14/4, ông Dương Huỳnh Khải, Tỉnh uỷ viên, Phó chủ tịch HĐND tỉnh, cho rằng lĩnh vực này thời gian qua đã đạt được những kết quả tốt đẹp, góp phần rất lớn trong bảo vệ môi trường, xây dựng phố phường văn minh đô thị, nông thôn mới… Tuy nhiên, vẫn còn đó những tồn tại, cần có giải pháp tháo gỡ, nhất là trong áp đơn giá.

Chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Quốc Việt thông tin các vấn đề liên quan đến công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải trên địa bàn, tại phiên giải trình do Thường trực HĐND tỉnh tổ chức vào chiều 14/4.

Giải trình tại phiên họp, ông Huỳnh Quốc Việt, Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Phó bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết phương tiện thu gom rác chưa đáp ứng nhu cầu đối với 7 đơn vị vận chuyển rác về Nhà máy xử lý rác thải TP Cà Mau. Trong quá trình vận chuyển, một số phương tiện còn để rò rỉ nước rỉ rác, phát tán mùi.

Hiện nay Nhà máy xử lý rác thải TP Cà Mau đang tiếp nhận, xử lý khối lượng rác cao hơn công suất thiết kế của nhà máy. Công suất thiết kế 200 tấn/ngày nhưng lượng rác đưa vào nhà máy khoảng 220 tấn/ngày, do đó tại một số thời điểm nhà máy bị quá tải.

Qua nhiều năm, việc quy hoạch các bãi rác tạm, nhà máy xử lý rác thải gặp rất nhiều khó khăn bởi liên quan đến vấn đề môi trường nên chưa tạo được sự đồng thuận của người dân trong vùng quy hoạch.

Phó chủ tịch HĐND tỉnh Dương Huỳnh Khải cho rằng trong thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt còn những tồn tại, cần có giải pháp tháo gỡ, nhất là trong áp đơn giá.

Theo số liệu thống kê năm 2022, tổng khối lượng rác thải đã tiếp nhận, xử lý tại 2 điểm xử lý rác thải (Nhà máy xử lý rác thải TP Cà Mau và bãi rác tạm tại thị trấn Rạch Gốc, huyện Ngọc Hiển) khoảng 80.892 tấn. Tỷ lệ rác thải chưa được thu gom, xử lý, còn xả thải ra môi trường không đúng quy định tại khu vực đô thị hiện còn khoảng 12,2% và khu vực nông thôn khoảng 11,7%.

Trong giai đoạn 2012-2022, tổng khối lượng rác thải vận chuyển về Nhà máy xử lý rác thải TP Cà Mau trên 609 ngàn tấn, tổng kinh phí đã thực hiện chi trả cho đơn vị hơn 204,5 tỷ đồng.

Liên quan đến việc phân loại rác sinh hoạt tại nguồn theo quy định, đến ngày 31/12/2024 sẽ xử phạt theo Nghị định số 45/2022/NĐ-CP, tuy nhiên trên thực tế người dân hiện còn rất thờ ơ. Đại biểu Nguyễn Đức Tiến mong muốn cần có giải pháp căn cơ, quyết liệt hơn nữa trong nâng cao ý thức, truyền thông lâu dài, tạo sự đồng thuận, thay đổi dần thói quen của người dân.

Đại biểu Nguyễn Minh Đương quan tâm đến hiện trạng các bãi chôn lấp rác tạm, cũng như tình hình vệ sinh môi trường tại những điểm tập kết rác thải, cần có giải pháp nhằm tạo răn đe, nhất là xử phạt nghiêm đối với hành xả rác thải ra môi trường.

Tại phiên họp, nhiều đại biểu quan tâm đến việc cả tỉnh chỉ có một nhà máy xử lý rác thải, đặt tại một phường của TP Cà Mau, rác từ khắp nơi chuyển về. Đây là điều bất hợp lý vì thực tế xe chở rác thường xuyên đi vào lòng trung tâm thành phố, gây mùi hôi nghiêm trọng, nhất là vào những thời điểm tan tầm…

Hố chôn lấp rác thải tại TP Cà Mau (ảnh trên) và bãi tập kết rác thải tại tại thị trấn Sông Đốc (huyện Trần Văn Thời) ùn ứ trong thời gian Nhà máy xử lý rác thải TP Cà Mau tạm ngưng hoạt động để bảo dưỡng, nâng cấp công nghệ.

Thừa nhận thực tế như những gì đại biểu Nguyễn Đức Tiến nêu liên quan đến phân loại rác thải tại nguồn, ông Trịnh Văn Lên, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, cho rằng dù đã tuyên truyền rất nhiều thông qua các sự kiện nhưng chưa mang lại hiệu quả; thẩm quyền xử phạt ở cấp cơ sở thuộc về công an viên; việc mời gọi nhà đầu tư nhà máy xử lý rác thải gặp rất nhiều khó khăn dù địa phương đã chủ động về mặt bằng.

Ông Lên thông tin, đến tháng 10 năm nay sẽ thí điểm việc phân loại rác tại nguồn tại địa bàn Phường 2, TP Cà Mau, sau đó triển khai, đến tháng 6/2024 sẽ áp dụng toàn tỉnh. Riêng tại huyện Ngọc Hiển, tất cả đều chôn lấp, việc áp dụng phân loại rác tại nguồn trước mắt chỉ để… quen dần, cần thiết phải vận chuyển về Nhà máy rác thải TP Cà Mau để xử lý.

Đại biểu Nguyễn Đức Tiến nêu lên những nội dung mà cử tri quan tâm đến việc thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải.

Tại phiên giải trình, nhiều đơn vị hợp đồng liên quan trên lĩnh vực thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải đồng kiến nghị điều chỉnh đơn giá, cho rằng đơn giá đã qua còn khá thấp.

Ông Tô Hoài Dân, đại diện Nhà máy xử lý rác thải TP Cà Mau, cho biết, theo đơn giá cũ, trong 10 năm qua, nhà máy lỗ hơn 184 tỷ đồng.

Về việc này, ông Trịnh Văn Lên giải trình là do Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa ban hành định mức kinh tế kỹ thuật nên tỉnh không thể ban hành đơn giá mới cho việc xử lý rác, dù địa phương đã nhiều lần có văn bản kiến nghị.

Nói về đơn giá thu gom qua nhiều năm chưa được điều chỉnh, như trên địa bàn TP Cà Mau là 28.000 đồng/tháng/hộ, ông Bùi Tứ Hải, Phó chủ tịch UBND TP Cà Mau, cho rằng như thế là quá thấp, các đơn vị thu gom sẽ không đủ nguồn để tái đầu tư, cần xem xét.

Ông Huỳnh Minh Nguyên, Chủ tịch UBND huyện U Minh, băn khoăn vấn đề khoảng cách an toàn về môi trường khi tới đây mời gọi đầu tư nhà máy xử lý rác thải tại xã Khánh An.

Giải trình nhiều nội dung mà các đại biểu, các đơn vị thu gom và xử lý rác thải đặt ra, Chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Quốc Việt khẳng định: Đã là đầu tư là phải có lợi nhuận, và đó cũng là mong muốn của tỉnh khi kêu gọi đầu tư. Theo đó, thời gian tới cần khảo sát, đề xuất về việc đưa ra đơn giá thu gom, xử lý rác thải phù hợp với tình hình thực tế.

Chủ tịch UBND tỉnh kêu gọi người dân cần nâng cao ý thức và trách nhiệm trong xử lý rác thải, vì hành động xả rác thải ra môi trường không đúng quy định của chúng ta sẽ ảnh hưởng đến môi trường sống thực tại và cả trong tương lai, rất khó khắc phục; đi đôi với đó là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm minh đối với các cá nhân, tổ chức xả rác sai quy định. Đồng thời mong muốn người dân ủng hộ chủ trương tới đây của tỉnh về phân loại rác thải tại nguồn.

“Xây dựng thêm các nhà máy xử lý rác thải là nhu cầu thực tế của sự phát triển, cũng cần tính đến thu gom và nâng cao công nghệ xử lý rác thải công nghiệp, chất thải rắn, chất thải nguy hại…”, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh./.

Trần Nguyên