Thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM), với quyết tâm cao, sự nỗ lực, cả hệ thống chính trị và Nhân dân, Cà Mau đã đạt kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, địa phương cũng đang gặp khó trong thực hiện 2 tiêu chí, số 18 và 19, ảnh hưởng đến tiến độ công nhận xã NTM và NTM nâng cao.
- Xây dựng nông thôn mới phải có quyết tâm chính trị cao
- Ðịnh Bình quyết tâm xây dựng nông thôn mới
- Tắc Vân vững bước xây dựng nông thôn mới
Ông Nguyễn Văn Thuật, Phó chánh văn phòng Ðiều phối NTM tỉnh, cho biết: “Thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM, với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, các lực lượng xã hội và sự hưởng ứng, đồng lòng của Nhân dân, tỉnh đã đạt được những kết quả quan trọng. Bộ mặt nông thôn từng bước thay đổi theo hướng tích cực; thu nhập người dân ngày càng nâng cao, tỷ lệ hộ nghèo giảm; an ninh chính trị, quốc phòng được đảm bảo, giữ vững...”.
Cụ thể, tính đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh có 66/82 xã đạt chuẩn NTM, đạt 80,48%; 6/66 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, đạt 9,09%; TP Cà Mau được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM; GRDP bình quân đầu người đạt 72,6 triệu đồng; tỷ lệ hộ nghèo còn 0,94%, hộ cận nghèo khoảng 1,26%; diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tập trung đầu tư xây dựng. Sản xuất phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng nâng lên. An ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được tăng cường, giữ vững; hệ thống chính trị thường xuyên được củng cố, kiện toàn, hiệu quả hoạt động được nâng cao.
Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, bộ mặt nông thôn của tỉnh từng bước khởi sắc.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện chương trình, địa phương nhận thấy một số chỉ tiêu, tiêu chí quy định chưa thật sự hợp lý, rất dễ phát sinh tình huống bất khả kháng dẫn đến không đạt chuẩn trong xem xét công nhận xã NTM, NTM nâng cao và huyện NTM.
Trong đó, với tiêu chí số 18, hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật, có 6 chỉ tiêu thành phần. Song, để công nhận chỉ tiêu 18.3 về “Tổ chức chính trị - xã hội của xã được xếp loại chất lượng hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên” thì Ðảng bộ, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội của xã phải được cấp thẩm quyền xếp loại chất lượng hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên. Theo quy định trên, nếu có 1 cá nhân của các tập thể nói trên không hoàn thành nhiệm vụ, dẫn đến tập thể bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ. Chỉ cần một trong các tập thể trên không hoàn thành nhiệm vụ thì tiêu chí 18 của xã không đạt theo quy định.
Ông Nguyễn Văn Thuật nhận định: “Thực tế, nhiều trường hợp chỉ 1 cá nhân là cấp phó trong các tổ chức chính trị - xã hội (người hoạt động không chuyên trách cấp xã) không hoàn thành nhiệm vụ, dẫn đến tiêu chí số 18 không đạt. Vấn đề ở đây là, vai trò của 1 cá nhân là người hoạt động không chuyên trách cấp xã không ảnh hưởng nhiều đến mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể tổ chức chính trị - xã hội và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị ở cơ sở; không phải là đối tượng chính, là vấn đề cơ bản để đánh giá hệ thống chính trị, do đó không ảnh hưởng nhiều đến kết quả xây dựng NTM của Ðảng bộ, chính quyền và Nhân dân cả một địa phương”.
Còn đối với tiêu chí 19, quốc phòng và an ninh, có 2 chỉ tiêu thành phần, trong đó chỉ tiêu 19.2: Không có hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia; không có khiếu kiện đông người kéo dài trái pháp luật; không có công dân cư trú trên địa bàn phạm tội đặc biệt nghiêm trọng hoặc phạm các tội về xâm hại trẻ em; tội phạm và tệ nạn xã hội (ma tuý, trộm cắp, cờ bạc...) và tai nạn giao thông, cháy, nổ được kiềm chế, giảm so với năm trước; có một trong các mô hình (phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội; bảo đảm trật tự, an toàn giao thông; phòng cháy, chữa cháy) gắn với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc hoạt động thường xuyên, hiệu quả. Tương tự như trên, vấn đề ở đây là, thực tế có nhiều vụ việc bất khả kháng phát sinh từ sự mâu thuẫn nhất thời, thiếu kiềm chế của cá nhân (những vụ việc chính quyền, công an địa phương không thể chủ động đề phòng, ngăn chặn kịp thời), làm ảnh hưởng đến sự phấn đấu của địa phương đang thực hiện quy trình thủ tục đề nghị xét, công nhận do không đạt chỉ tiêu.
Ông Nguyễn Văn Thuật cho biết thêm: “Chính những cái khó này làm ảnh hưởng đến chỉ tiêu công nhận NTM của các địa phương, nhất là các xã chuẩn bị công nhận NTM nâng cao để tiến tới đảm bảo công nhận huyện NTM. Hiện có 4 xã chuẩn bị xét công nhận NTM nâng cao vướng 2 tiêu chí này”.
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương, đơn vị có liên quan khẩn trương rà soát, xem xét, đánh giá mức độ, phạm vi ảnh hưởng và sự tác động đến kết quả xây dựng NTM của từng trường hợp cụ thể đối với các xã gặp khó khăn trong quá trình thực hiện tiêu chí 18 và tiêu chí 19, để tham mưu, đề xuất Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, quyết định công nhận xã đạt chuẩn NTM trên địa bàn tỉnh, đảm bảo phù hợp quy định và điều kiện thực tế của tỉnh.
Ðồng thời, UBND tỉnh đã có văn bản đề xuất Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình Mục tiêu Quốc gia xem xét, có ý kiến để tháo gỡ các khó khăn nêu trên, giúp địa phương sớm đạt các mục tiêu phấn đấu xây dựng NTM đảm bảo đúng tiến độ./.
Hồng Nhung