Truyền hình
Tháng 4/1971, trong cái nắng như đổ lửa, cánh đồng Ðất Cháy (xã Phong Lạc cũ, nay là Xã Trần Văn Thời) ngả màu vàng sậm, những gốc rạ trơ đen, mương phèn khô nứt nẻ; bờ chuối, hàng tràm sau hậu đất lá khô rủ xuống, vàng hoe.
8 giờ ngày 23/4/1971, mã thám Tỉnh uỷ, Ðài Kỹ thuật Trung đoàn 10 báo tin địch sẽ dùng trực thăng đổ Ðại đội trinh sát thám báo 967 (bọn đã gây nhiều nợ máu với Nhân dân) xuống khu vực ấp Ðất Cháy với mục đích thăm dò, nếu gặp chủ lực ta thì chúng sẽ tung cả Trung đoàn 32, Sư đoàn 21 vào tham chiến.
9 giờ, Ðại đội 18, Ðại đội 21 trinh sát, Trung đội vệ binh, Ðại đội 17 cối 82 ly, các chiến sĩ 3 cơ quan: tham mưu, chính trị, hậu cần của Trung đoàn 10 và Ðoàn Văn công tỉnh Cà Mau đã bố trí xong trận địa, trong tư thế đón địch từ những loạt đạn đầu.
10 giờ 45 phút, pháo 105 ly từ Rạch Ráng bắn dồn dập làm rung chuyển cả một vùng. Suốt 15 phút, có đến 300 quả pháo trút xuống khu vực Ðất Cháy, cày xới địa hình, băm nát cây cối. Ðợt pháo vừa dứt, 2 chiếc trực thăng vũ trang đua nhau bắn như trút đạn xuống khu vườn ven đầm và dọc theo hai bên bờ Kênh Ba, Kênh Tư.
12 giờ 10 phút, một tốp gồm 5 chiếc trực thăng MH-1 bay dọc theo sông Ông Ðốc, khi đến vàm Rạch Bần thì bất ngờ đổi hướng bay vòng sang trái, từ từ hạ thấp độ cao, hướng về khu vực ấp Ðất Cháy. Lúc này, từ chiếc trực thăng chỉ huy, một trái khói tín hiệu màu xanh được ném xuống đám ruộng, nằm giữa trận địa của Trung đội 2 và Trung đội 3, Ðại đội 18.
Với kinh nghiệm qua chiến đấu, khi tốp trực thăng đổ quân còn cách mặt đất khoảng 300 m, cự ly tà (khoảng cách từ trận địa bắn đến điểm bắn đón) khoảng 600 m, xác định đây là phần tử bắn tốt nhất, đồng chí Hà Quang Tạo, Ðại đội trưởng và đồng chí Ðặng Danh Lưu, Chính trị viên Ðại đội 18, quyết định cho đơn vị nổ súng. Từ hầm chỉ huy, đồng chí Tạo dùng súng K54 bắn phát lệnh nổ súng cho toàn trận địa.
Từ loạt đạn đầu tiên của ba khẩu đội 12,8 ly của Trung đội 2 và Trung đội 3, đội hình 5 chiếc trực thăng chở quân của địch đều bị trúng đạn khi chuẩn bị tiếp đất. Trong đó, 2 chiếc cắm đầu xuống ruộng cách trận địa Trung đội 2 khoảng 350 m về hướng Bắc, hơn 10 tên lính còn sống vội tản ra, lội xuống bờ ruộng, mương phèn chống cự lại ta; 1 chiếc trúng đạn bốc cháy như bó đuốc, cắm đầu xuống giữa đầm Thị Tường, toàn bộ 17 tên lính và 2 tên giặc lái chết chìm tại chỗ; 1 chiếc rơi cách trận địa Trung đội 3 chừng 40 m, số tên địch sống sót vội nhảy ra khỏi máy bay, chạy tới đám tràm gần đó cố thủ. Chiếc thứ năm khi trúng đạn cố quay đầu bay về hướng Rạch Ráng, nhưng sau đó cũng bốc cháy, lao đầu xuống gần bờ sông Ông Ðốc, kết liễu cả 18 tên vừa bộ binh vừa giặc lái.
Tại xóm Công Nghiệp, xã Phong Lạc (Huyện Trần Văn Thời cũ), đồng chí Sáu Thu, Thường vụ Tỉnh đoàn Cà Mau, làm việc với Thanh niên xung phong trước giờ lên đường làm nhiệm vụ, năm 1968. Ảnh tư liệu
Hiệp đồng chặt chẽ với Trung đội 2 và Trung đội 3, hai khẩu đội 12,8 ly của Trung đội 1 cũng đồng loạt nổ súng vào 2 chiếc trực thăng vũ trang và chiếc trực thăng chỉ huy. Bất ngờ bị tấn công, chưa kịp nâng độ cao, cả 2 chiếc trực thăng vũ trang đều bị trúng đạn: chiếc rơi hướng về Rạch Ráng, chiếc cầm cự cố bay về thị xã Cà Mau nhưng cũng bị rơi cách đồn Rau Dừa khoảng 1,5 km. Lúc này, trên không chỉ còn lại duy nhất chiếc trực thăng chỉ huy, chúng vội vàng nâng độ cao và chuồn thẳng về thị xã Cà Mau.
Quét sạch máy bay địch trên vùng trời, các đơn vị chuyển sang tiêu diệt bọn lính còn sống sót ở mặt đất. Toàn bộ Ðại đội 18, từ đồng chí anh nuôi, y tá, đến liên lạc, văn thư đều được huy động tham gia đánh giặc cùng với Trung đội 3.
Ðến 1 giờ chiều, sau 3 lần xung phong, ta chiếm được khu bờ tràm, diệt tại chỗ 6 tên, bắt sống 11 tên, thu 15 súng, 1 máy thông tin. Ðồng chí Thích, cán bộ văn thư của Ðại đội 18, một mình bắt 2 tù binh, thu 2 súng và sau đó đã anh dũng hy sinh.
Lúc này, số tên lính và giặc lái sống sót đã lợi dụng bờ ruộng, mương phèn, móc hầm ếch để ẩn nấp, chống trả các đợt xung phong của ta nhằm kéo dài thời gian chờ viện binh. Nhưng mọi cố gắng của chúng đều trở nên vô vọng, vì các phương tiện thông tin bị cắt đứt, pháo binh ở Rạch Ráng bất lực; cũng không phi đội máy bay ném bom nào dám bén mảng tới.
14 giờ, Trung đoàn lệnh cho Ðại đội 21 tiến lên, do đồng chí Tư Khoán, Ðại đội trưởng, chỉ huy, với sự chi viện hai khẩu cối 82 của Ðại đội 17. Nhưng vì đồng trống, lại xung phong trực diện nên bị địch bắn ngăn chặn không tiến lên được, Ðại đội 21 dừng lại triển khai chốt chặn, không cho chúng rút chạy.
Quan sát địa hình, đồng chí Nguyễn Ngọc Tá, Tham mưu phó Trung đoàn, qua máy thông tin giao nhiệm vụ và tổ chức hiệp đồng chiến đấu giữa Ðại đội 21 và Trung đội vệ binh. Ðúng 16 giờ 40 phút, Ðại đội 21 và Trung đội vệ binh hình thành hai hướng 4 mũi, lợi dụng bờ mẫu, mương liếp, chi viện yểm trợ lẫn nhau, phát triển từ hai đầu, đánh ép quân địch.
Ðồng thời, lúc này, Ðoàn Văn công Cà Mau dùng loa phóng thanh kêu gọi địch đầu hàng. Bị tấn công từ nhiều hướng, lại nghe tiếng loa khống chế làm cho quân địch càng hoang mang, dao động, nhiều tên giơ tay xin hàng, số ngoan cố chống cự bị ta tiêu diệt.
17 giờ ngày 23/4/1971, toàn bộ Ðại đội thám báo 967 đã bị xoá sổ. Ðịch chết 67 tên, trong đó có tên đại đội trưởng, đại đội phó, 10 giặc lái trực thăng. Ta bắt sống 23 tên; bắn rớt 7 trực thăng, trong đó có 2 trực thăng vũ trang; thu toàn bộ vũ khí, máy thông tin và nhiều đồ dùng quân dụng khác.
Chiến thắng Ðất Cháy có tiếng vang lớn trên chiến trường và trở thành nỗi ám ảnh, lo sợ của địch mỗi khi đổ quân càn quét vùng giải phóng của ta. Ðây là trận đánh đổ bộ đường không đạt hiệu suất chiến đấu cao, bắn rơi nhiều máy bay nhất trong một trận đánh ở địa bàn Nam Cà Mau./.
Nguyễn Thái Thuận
Xem thêm bình luận