Hãy tích cực tham gia bảo hiểm y tế!

Thực tiễn đã chứng minh, tấm thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) đã góp phần quan trọng vào việc chăm sóc sức khỏe và đảm bảo an sinh cho những người tham gia. Xuất phát từ ý nghĩa này, các địa phương đã xây dựng nên nhiều mô hình hay trong duy trì, phát triển người tham gia BHYT.

NUÔI HEO ĐẤT MUA BHYT

Trước thực trạng đời sống người dân còn nhiều khó khăn,  chưa có điều kiện tham gia BHYT, Huyện ủy, UBND huyện Đông Hải đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung làm tốt công tác vận động, tuyên truyền và xây dựng nhiều mô hình trong duy trì, phát triển người tham gia BHYT. Trong đó, không thể không nhắc đến mô hình “Tổ nuôi heo đất tiết kiệm mua BHYT” của xã Điền Hải.

Các thành viên “Tổ nuôi heo đất tiết kiệm mua bảo hiểm y tế” ở xã Điền Hải khui heo đất. Ảnh: K.T

Để thực hiện mô hình “Tổ nuôi heo đất tiết kiệm mua BHYT”, Ban Thường vụ Hội LHPN xã Điền Hải đã xây dựng kế hoạch và phát động phong trào thi đua trong toàn chị em phụ nữ. Hội LHPN xã đã chỉ đạo các chi hội thành lập các “Tổ nuôi heo đất tiết kiệm mua BHYT”. Khi đã hiểu được ý nghĩa, mục đích của việc tham gia mô hình là nhằm có kinh phí để bản thân tiếp tục tham gia BHYT và mua BHYT cho chồng, con, người thân của mình thì ngày càng có nhiều chị em tham gia. Từ đó, đã có 5 chi hội đăng ký thực hiện với 95 thành viên tham gia. Được sự thống nhất của Thường trực Đảng ủy - UBND xã Điền Hải, vào tháng 7/2024, đã có 5 “Tổ nuôi heo đất tiết kiệm mua BHYT” được thành lập. Với hình thức bỏ heo đất tiết kiệm từ 5.000 - 20.000 đồng/ngày, sau 3 tháng thì tiến hành khui heo đất để các chị gia hạn thời gian tham gia BHYT hay mua thẻ BHYT mới cho các thành viên trong gia đình. Thực hiện mô hình này, đến nay, có gần 99% gia đình của các hội viên Hội LHPN xã Điền Hải đều tham gia BHYT.

Theo bà Trần Hồng Ny - Chủ tịch Hội LHPN xã Điền Hải: “Phát huy kết quả đạt được nhằm góp phần chăm sóc sức khỏe người dân, Hội LHPN xã sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành, các “Tổ nuôi heo đất tiết kiệm mua BHYT” của các ấp để tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT. Đồng thời đưa nội dung tuyên truyền vào các cuộc sinh hoạt chi, tổ Hội để chị em ngày càng hiểu rõ hơn về tính ưu việt cùng những lợi ích thiết thực khi tham gia BHYT, để từ đó chủ động tham gia cho bản thân, gia đình. Ban Thường vụ Hội LHPN xã cũng sẽ tăng cường phối hợp với các chi hội tiếp tục lên kế hoạch vận động các chị em còn lại để tham gia BHYT. Mặt khác, sẽ tiến hành rà soát, lọc danh sách các chị em có thẻ BHYT sắp hết hạn để vận động tiếp tục gia hạn và khuyến khích chị em tham gia vào các “Tổ nuôi heo đất tiết kiệm mua BHYT”, góp phần duy trì xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và thi đua giảm nghèo bền vững, chủ động chống tái nghèo do không có thẻ BHYT trong khám, chữa bệnh (KCB)”.

Người dân huyện Hồng Dân khám, chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế.

CẦN SỚM CÓ GIẢI PHÁP TRƯỚC TÌNH TRẠNG NGƯỜI THAM GIA BHYT GIẢM

Nhiều địa phương tuy xây dựng nên các mô hình hay trong duy trì và phát triển người tham gia BHYT, nhưng nhìn chung công tác này vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) khu vực XXXII, tính đến cuối tháng 4/2025, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 90,08% dân số trên địa bàn 2 tỉnh ( trong đó, Cà Mau đạt 95,58% và Bạc Liêu đạt 82,84%). Tuy nhiên, việc thực hiện công tác phát triển người tham gia BHYT và KCB bằng BHYT hiện nay cũng còn gặp một số khó khăn. Trong 4 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ bao phủ BHYT trên địa bàn khu vực giảm tương đương 60.518 người so với thời điểm ngày 31/12/2024. Trong đó, giảm chủ yếu ở 3 nhóm đối tượng: Nhóm chính sách, hộ gia đình và học sinh - sinh viên (giảm 48.091 người). Đáng quan tâm là việc vận động 3 nhóm đối tượng này gặp rất nhiều khăn, do sự thay đổi việc sắp xếp tổ chức bộ máy cấp huyện, cấp xã, giải thể một số đơn vị hành chính đã ảnh hưởng đến việc phối hợp trong triển khai thực hiện chính sách BHXH, BHYT. Bên cạnh đó, đời sống kinh tế của người dân còn gặp nhiều khó khăn, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, đang chịu ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế, giá cả sinh hoạt tăng cao, thu nhập bấp bênh nên việc chi tiêu mua BHYT chưa được đặt lên hàng đầu.

Cùng với đó, chi phí KCB BHYT của Cà Mau và Bạc Liêu đều tăng so với cùng kỳ trong quý 1/2025. Trong đó, chi phí KCB BHYT của tỉnh Cà Mau tăng 30,32%, tăng cao hơn mức tăng bình quân toàn quốc (16,83%). Nguyên nhân chính là tăng lượt KCB ngoại trú tại các cơ sở KCB ngoài công lập; chuyển tiếp hợp đồng KCB BHYT về tỉnh đối với Bệnh viện Quân Dân y Cà Mau; tăng chi phí bình quân do tăng giá dịch vụ kỹ thuật theo mức tăng lương cơ sở; tần suất chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh tại cơ sở y tế ngoài công lập vẫn còn cao. Việc xác định lượt KCB và chi phí bình quân gia tăng bất hợp lý trong công tác giám định BHYT gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, việc khám và điều trị do bác sĩ quyết định chỉ định cận lâm sàng đó là hợp lý hay không hợp lý; quyết toán chi phí KCB BHYT theo giá dịch vụ (Nghị định  75/2023/NĐ-CP của Chính phủ) nhưng chưa có phương án kiểm soát chi phí KCB BHYT chủ động và hiệu quả.

Ngoài ra, BHXH khu vực XXXII đi vào hoạt động đến nay tuy đã hơn 1 tháng nhưng các hệ thống phần mềm chưa cập nhật, điều chỉnh các trường dữ liệu đồng bộ thống nhất với các quy định mới, cũng như chưa gộp chung về cùng đầu mối khu vực. Vì vậy, BHXH khu vực XXXII đề xuất BHXH Việt Nam ban hành hướng dẫn cụ thể về nguyên tắc, quy trình thẩm định, thanh toán chi phí vượt dự toán chi BHYT năm 2024 của tỉnh, vượt thông báo dự kiến chi KCB BHYT của từng cơ sở KCB. Xây dựng mô hình công tác giám định BHYT tập trung về tỉnh để nâng cao chất lượng công tác giám định BHYT khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Hỗ trợ tập huấn nghiệp vụ cho viên chức làm công tác giám định BHYT để đảm bảo đồng bộ trong quản lý, giám định, phân tích và kiểm soát chi phí KCB BHYT. Sớm triển khai việc sáp nhập và đồng bộ dữ liệu trên các phần mềm nghiệp vụ giữa 2 tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu về việc đăng ký chuyển dữ liệu sáp nhập trên các phần mềm của ngành BHXH, đảm bảo thống nhất hệ thống, tạo thuận lợi cho công tác quản lý và xử lý nghiệp vụ tại địa phương sau khi tổ chức lại. Đồng thời, có văn bản hướng dẫn quy trình sử dụng phần mềm sau sáp nhập để kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong thực tế…

Song, cùng với giải pháp và đề xuất của ngành BHXH, các cấp ủy đảng, đoàn thể và chính quyền địa phương cần tập trung đẩy mạnh hơn nữa công tác vận động, tuyên truyền và khuyến khích người dân tham gia BHYT. Mặt khác, cùng với tiếp tục nhân rộng, phát triển thêm các mô hình, cách làm hay trong duy trì, phát triển người tham gia BHYT cũng cần đẩy mạnh hơn nữa công tác xã hội hóa từ các tổ chức từ thiện, doanh nghiệp trong việc hỗ trợ thẻ BHYT cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn và chung tay lan tỏa những giá trị nhân văn của tấm thẻ BHYT trong cả cộng đồng.

TÚ ANH