Hệ thống chợ nông thôn​ chưa phát huy hết công năng

Những năm qua, nhiều chợ ở khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh được đầu tư xây dựng, nâng cấp, đáp ứng nhu cầu mua bán của người dân. Tuy nhiên, một số nơi vẫn còn xảy ra tình trạng chợ chưa phát huy tác dụng phục vụ phát triển thương mại ở địa phương.

Bên trong khu chợ xã Vĩnh Hậu đã xuống cấp, hư hỏng nên tiểu thương không thể vào kinh doanh, mua bán.

Nhiều khó khăn, bất cập

Chợ xã Hiệp Thành (TP. Bạc Liêu) được đầu tư xây dựng khá khang trang, bài bản với những sạp, ki-ốt được phân chia riêng biệt, mái che cao ráo, thoáng mát và hạ tầng điện, nước đầy đủ. Thế nhưng, sau khi chợ được đưa vào sử dụng lại không phát huy hết công năng vì có rất ít tiểu thương vào buôn bán và chỉ tập trung khoảng từ 5 - 8 giờ sáng thì tan chợ. Thời gian còn lại trong ngày hầu như chợ bị bỏ trống. Một hộ dân sống gần khu vực chợ xã Hiệp Thành cho biết: “Người dân ở đây đa phần sống bằng nghề trồng màu và nuôi tôm. Do lượng rau màu thu hoạch hàng ngày khá lớn nên bà con ra tận chợ nông sản để bỏ mối, hoặc bán lẻ vì ở đó có nhiều khách hàng hơn so với chợ xã”.

Nơi có chợ thì chỉ hoạt động vài tiếng, còn nơi không có chợ, hoặc chợ xuống cấp chưa được đầu tư xây mới thì người dân, tiểu thương phải bày bán hàng hóa trên lề đường - đó là tình trạng đang diễn ra ở khu vực chợ xã Vĩnh Hậu (huyện Hòa Bình). Bà Nguyễn Thị Tuyết - tiểu thương ở chợ xã Vĩnh Hậu bức xúc: “Khi xây dựng chợ, ai cũng hồ hởi vì có chỗ mua bán rộng rãi, thuận tiện. Nhưng chỉ hoạt động được vài năm thì chợ bắt đầu xuống cấp, hư hỏng mà chẳng thấy ai đến sửa chữa, đến nay thì không thể vào đó mua bán được nữa”.

Toàn tỉnh hiện có 63 chợ, các chợ được nâng cấp, cải tạo xây mới và đưa vào sử dụng đã làm thay đổi kết cấu hạ tầng thương mại theo hình thức văn minh, hiện đại, góp phần thuận lợi cho việc lưu thông hàng hóa, tăng sức mua trong cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, việc đầu tư xây dựng các điểm chợ nhưng rồi không phát huy hết công năng cũng như việc thiếu thốn các điều kiện kinh doanh phụ trợ (điện, nước, phòng cháy chữa cháy…) khiến nhiều chợ nông thôn ngày càng vắng khách.

Chợ xã Hiệp Thành được đầu tư xây dựng khá khang trang nhưng thưa vắng người mua bán. Ảnh: C.L

Cần nâng cao hiệu quả hoạt động

Về lâu dài, để xây dựng chợ hiệu quả, cần có sự tính toán kỹ lưỡng của chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn và đặc biệt cần tham khảo ý kiến của người dân trong vùng để quy hoạch vị trí thuận lợi và có quy mô hợp lý.

Các chợ nông thôn phải xây dựng phù hợp với nhu cầu mua, bán của hộ kinh doanh và người tiêu dùng tại địa phương... Do vậy, để phát triển hệ thống chợ nông thôn, đòi hỏi phải sớm giải quyết những bất cập phát sinh như: Tăng cường tiếp cận, sử dụng các nguồn kinh phí hỗ trợ để tổ chức đào tạo, tập huấn nâng cao trình độ cho bộ máy (ban quản lý, tổ quản lý) tổ chức quản lý chợ. Các địa phương phải chủ động quan tâm thực hiện công tác tái đầu tư sửa chữa, cải tạo, nâng cấp chợ.

Hiện nay, các huyện đang tích cực nhân rộng các mô hình chợ nông thôn đạt hiệu quả cao và lập quỹ đất, xây dựng quy hoạch, kêu gọi các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đầu tư để xây dựng các chợ tuyến xã. Cách làm này, một mặt giúp nhà đầu tư không phải tốn chi phí nhân lực quản lý, mặt khác hạn chế được những rủi ro trong kinh doanh do không am hiểu địa bàn. Có như vậy, chợ nông thôn mới đảm bảo hài hòa các lợi ích: Nhà nước có được nguồn thu; tiểu thương có việc làm ổn định, góp phần giảm nghèo; nhà đầu tư có được lợi nhuận từ việc đầu tư; người mua hàng được thuận tiện. Đó là cơ sở để hệ thống thương mại nông thôn phát triển theo hướng hiện đại hóa, chuyên nghiệp hóa, tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Chí Linh