Hiệu quả tuyên truyền từ Phiên tòa giả định “trốn tránh nghĩa vụ quân sự ” trong thanh niên

Thực hiện cuộc vận động “Sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật”, từ năm 2018 đến nay, mỗi năm Huyện đoàn Hồng Dân đều xây dựng chủ đề riêng cho “Phiên tòa giả định” (PTGĐ) tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần nâng cao ý thức chấp hành luật cho đoàn viên - thanh niên (ĐV-TN) và Nhân dân trong huyện. Cách làm mới này đang phát huy hiệu quả tích cực, làm đa dạng thêm các hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên.

ĐV-TN tham gia Phiên tòa giả định đặt câu hỏi trực tiếp với Ban tổ chức. Ảnh: Đ.K.C

Với chủ đề tuyên truyền về Luật Nghĩa vụ quân sự (NVQS), PTGĐ năm nay được xây dựng dựa trên kịch bản xét xử về tội “trốn tránh NVQS”. Theo đó, bối cảnh PTGĐ xoay quanh bị cáo Đặng Thanh Huy, bị Viện Kiểm sát nhân dân huyện Hồng Dân truy tố về tội “trốn tránh NVQS”.

Theo nội dung cáo trạng, vào năm 2020 bị cáo Huy nhận được Lệnh gọi nhập ngũ của Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện Hồng Dân nhưng không chấp hành theo lệnh mà bỏ sang nhà người thân ở tỉnh Kiên Giang để trốn tránh, với lý do hoàn cảnh gia đình khó khăn, cha bị cáo đang bệnh không lao động được, đi lại khó khăn nên bị cáo muốn ở nhà phụ giúp gia đình. Sau đó, bị cáo bị xử phạt hành chính với số tiền 2 triệu đồng. Đến năm 2021, với lý do cũ, bị cáo tiếp tục trốn tránh NVQS. Bên cạnh đó, bị cáo còn lý giải rằng bản thân một phần không muốn tham gia NVQS vì nghe bạn bè bảo rằng đi nghĩa vụ rất cực và không được bất kỳ quyền lợi gì. Chính sự thiếu hiểu biết, nông nổi, cạn suy nên bị cáo Huy phải đối diện với hình phạt từ 9 tháng đến 1 năm tù về tội trốn tránh NVQS.

PTGĐ lần này được tổ chức tại hai xã Vĩnh Lộc A và Ninh Quới A của huyện Hồng Dân, thu hút sự tham gia của hơn 130 ĐV-TN và đông đảo người dân trên địa bàn. Hình thức PTGĐ được thực hiện đúng theo Luật Tố tụng hình sự với thành phần đầy đủ gồm thẩm phán, hội thẩm nhân dân, kiểm sát viên, thư ký, công an, luật sư, người phạm tội và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan… do Chi đoàn Khối Tư pháp huyện xây dựng kịch bản và phân vai. Bên cạnh đó, PTGĐ còn có thêm điểm cộng ở việc thực hiện các câu hỏi vấn đáp trực tiếp dành cho ĐV-TN, người dân tham dự về các nội dung liên quan đến PTGĐ vừa xem. Đây cũng là cách hay để ĐV-TN, người dân hiểu rõ hơn và góp phần tuyên truyền, thực hiện đúng về Luật NVQS.

Trực tiếp xem toàn bộ diễn biến PTGĐ, bạn Nguyễn Thanh Bình (xã Vĩnh Lộc A, huyện Hồng Dân) đặc biệt ấn tượng về các tình tiết chân thực, sống động của kịch bản phiên tòa. Là tân cử nhân đại học sư phạm tại tỉnh Đồng Tháp, sau khi trở về quê hương, Bình dự định sẽ xin giảng dạy tại một trường học trên địa bàn xã. Tuy nhiên, đợt dịch COVID-19 lần thứ 4 ập đến, mọi dự định không theo kế hoạch. Qua tìm hiểu thông tin về Luật NVQS, Bình quyết định chọn hướng đi mới: vừa thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng với Tổ quốc, vừa tranh thủ cơ hội để học văn bằng 2 trong môi trường quân ngũ. Tuy nhiên, Bình vẫn còn một chút băn khoăn vì gia đình đơn chiếc. Thanh Bình chia sẻ: “Băn khoăn ấy đã được cởi bỏ khi tôi và rất nhiều bạn trẻ được trực tiếp tham gia PTGĐ tìm hiểu về Luật NVQS. Phiên tòa đã giúp tôi và các bạn ĐV-TN trẻ hiểu rằng nhập ngũ là một trong những nghĩa vụ bắt buộc khi công dân đủ điều kiện, nhưng cũng đồng thời là quyền lợi của công dân. Nhà nước ta vẫn có nhiều chế độ dành cho công dân khi tham gia NVQS như: bảo hiểm, nghỉ phép hàng năm, phụ cấp thêm khi kéo dài thời gian phục vụ tại ngũ, không mất phí chuyển bưu phẩm; được hỗ trợ đào tạo nghề, giải quyết việc làm, trợ cấp xuất ngũ… Đồng thời, việc tham gia nhập ngũ còn là cơ hội để chúng tôi rèn luyện bản thân cả về phẩm chất đạo đức và sức khỏe, tôi luyện để chúng tôi trưởng thành hơn, sống có ích cho gia đình và xã hội. Vì vậy, sau PTGĐ tôi đã viết đơn tình nguyện đăng ký nhập ngũ”.

Có thể nói, hiệu ứng tích cực mà PTGĐ mang lại không chỉ ở nội dung tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, mà qua đó còn tạo ra những tuyên truyền viên tích cực là những ĐV-TN trẻ, người dân để mang luật đến gần với đời sống. Mong rằng những PTGĐ ý nghĩa thế này sẽ được nhân rộng với nhiều nội dung phong phú, đa dạng, ẩn chứa nhiều thông điệp hơn để ĐV-TN, người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Kim Trúc