Thứ sáu, 20-3-26 22:38:03
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Hình tượng người thương binh, liệt sĩ trong văn học nghệ thuật

Báo Cà Mau

Trở về cuộc sống đời thường, người thương binh dẫu mang trên mình vết thương của chiến tranh, nhưng họ vẫn hiên ngang trước sóng gió cuộc đời và góp sức dựng xây quê hương giàu đẹp. Những phẩm chất cao quý ấy đã gợi lên cảm hứng cho nhiều thi sĩ, nghệ sĩ… “xứ cơ cầu” sáng tạo nên các tác phẩm văn học nghệ thuật (VHNT) bình dị mà độc đáo đến lạ!

Khi người thương binh, liệt sĩ đi vào VHNT

Người nữ anh hùng Lê Thị Riêng là một trong những nhân vật lịch sử đã đi vào tác phẩm VHNT một cách mượt mà. Có thể cuộc đời ngắn ngủi và “sự nghiệp cách mạng” của chị chưa dễ dàng thâm nhập vào ý thức của thế hệ trẻ khi tìm hiểu về lịch sử. Nhưng những ca từ mộc mạc của giai điệu hò - xự - xang - xê - cống đặc trưng của xứ Bạc Liêu trong bài ca cổ “Lời thơ cho con” (tác giả Vưu Long Vỹ) có lẽ đã làm được điều đó.

Vở cải lương “Sắc hoa đồng đội” của tác giả Quốc Khánh khắc họa sắc nét hình tượng người lính trong thời bình. Ảnh: N.V

Đây chỉ là một ví dụ trong nhiều tác phẩm VHNT mà hình tượng người thương binh, liệt sĩ được lột tả một cách sắc nét. Không ca ngợi suông, mà tác phẩm VHNT đều được các tác giả nhìn vào thực tế, rồi khắc họa nên hình tượng người thương binh, liệt sĩ thật đáng khâm phục. Bom đạn, khói lửa chiến tranh có nghiệt ngã đến mấy thì họ vẫn đủ dũng khí đương đầu và vượt qua. Và dẫu cuộc sống hôm nay của nhiều thương binh vẫn còn khó khăn, nhưng chính ý chí của thế hệ lính Cụ Hồ đã trui rèn cho họ đủ bản lĩnh để vươn lên và không ngừng hoàn thiện mình để làm gương cho thế hệ sau noi theo… Đó là tất cả những gì mà các tác phẩm VHNT đã chuyển tải. “Một thời để nhớ”, “Sắc hoa đồng đội”, “Nghĩa tình người lính”… là những vở cải lương đã sử dụng “chất liệu” người thương binh “tàn nhưng không phế” mà tác giả, đạo diễn Quốc Khánh xây dựng khá thành công. Những câu chuyện của tác giả, đạo diễn Quốc Khánh đã “lấy nước mắt” khán giả bởi những khó khăn, trắc trở mà những người thương binh phải đối mặt trong đời sống thời bình. Rồi nỗi nhớ về chiến trường, về đồng đội bao giờ cũng làm họ quay quắt, khắc khoải bên những kỷ vật thời chiến. Họ sống bằng lý tưởng rất riêng và họ không cho phép mình được gục ngã bởi những khó khăn nhỏ nhặt!

Bài ca cổ “Người không di ảnh”, “Niềm riêng của mẹ”, bút ký “Đi tìm con sáo tật nguyền”, tiểu phẩm “Tờ di chúc”… cũng là những tác phẩm VHNT mà tác giả Vưu Long Vỹ chọn hình tượng người thương binh, liệt sĩ để chấp bút và dàn dựng. Khi trình làng, những tác phẩm này đều để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người mộ điệu nghệ thuật. Hay những ca khúc viết về Anh - người lính Cụ Hồ mà nhiều nhạc sĩ như: Thế Phương, Hoàng Tươi, Thanh Tâm… đều truyền đến cho khán giả cảm xúc khó tả về những người lính dũng khí, ngoan cường.

Không chỉ là ca ngợi…

Đối với nhiều tác giả, nhạc sĩ, thi sĩ... việc lấy “chất liệu” người thương binh, liệt sĩ để sáng tạo không chỉ nhằm thỏa niềm đam mê sáng tác VHNT, mà họ còn muốn cho tác phẩm của mình thực hiện một sứ mệnh cao quý khác: ca ngợi người thương binh, liệt sĩ để động viên, khuyến khích những người may mắn còn sống sau cuộc chiến tiếp tục cống hiến sức mình xây quê hương giàu đẹp. Đồng thời, thông qua VHNT làm cầu nối để thế hệ trẻ có thể hiểu một cách sâu sắc về lịch sử quê hương mình.

Đa số các tác phẩm VHNT viết về người thương binh, liệt sĩ đều cùng mang ý nghĩa như thế! Từ ca cổ, cải lương, kịch, đến thơ, nhạc, bút ký..., hình tượng người thương binh, liệt sĩ bao giờ cũng được các tác giả “đặc tả” bằng nét bút rạng niềm tin. Vẻ đẹp tâm hồn của họ đi vào thơ ca một cách trong sáng, và truyền đến khán giả, độc giả thứ tình cảm rất thiêng liêng. Để từ đó gợi lên trong lòng thế hệ trẻ niềm cảm phục trước sự hy sinh thầm lặng mà cả một thế hệ đã đánh đổi máu xương vì tự do của dân tộc và tự hào trước những con người dù một phần thân xác đã gửi lại chiến trường, nhưng vẫn hiên ngang, lạc quan trong cuộc sống hiện tại.

Khách quan mà nói, tác phẩm VHNT của Bạc Liêu về người thương binh, liệt sĩ thật sự chưa nhiều. Vì vậy, để hình ảnh những con người của một thời hào hùng ấy có thể trường tồn với thời gian, đặc biệt là để làm dồi dào, phong phú cho mảng VHNT viết về người thương binh, liệt sĩ, nên chăng phát động phong trào sáng tác VHNT về đề tài này trong toàn tỉnh, nhất là trong trường học, để học sinh, sinh viên có ý thức tìm hiểu về lịch sử hơn, cũng như chắp cánh cho VHNT vươn xa hơn đến nhiều tầng lớp trong xã hội!

Ngọc Trân

Góp sắc màu cho ngày hội toàn dân

Cả nước nói chung và tỉnh Cà Mau nói riêng đang hân hoan hướng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Tại nhiều địa phương trong tỉnh, chương trình nghệ thuật mừng ngày hội của toàn dân do Nhà hát Cao Văn Lầu thực hiện với những sắc màu nghệ thuật độc đáo, tạo sinh khí vui tươi, góp phần cổ động mọi người dân phát huy quyền và trách nhiệm thiêng liêng với đất nước.

Cà Mau mong được các văn nghệ sĩ, nhà làm phim quan tâm quảng bá hình ảnh

Tối 10/3, Hội Điện ảnh Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Cà Mau và Câu lạc bộ Cựu cán bộ quản lý điện ảnh tổ chức chương trình kỷ niệm 73 năm Ngày Điện ảnh Việt Nam (15/3/1953-15/3/2026).

Áo dài và di sản Cà Mau - Lan toả niềm tự hào tuổi trẻ

Sáng 8/3, Bảo tàng tỉnh Cà Mau tổ chức hoạt động tham quan các công trình văn hoá - lịch sử kết hợp ngoại khoá với chủ đề “Áo dài và di sản văn hoá”, nhân kỷ niệm 116 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910-8/3/2026) và 1.986 năm Khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Chương trình thu hút hơn 100 học sinh tham gia, phần lớn là nữ sinh Trường THPT Bạc Liêu (phường Bạc Liêu).

Nguyên tiêu nhớ Bác

Đêm 3/3 (Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cà Mau long trọng tổ chức chương trình nghệ thuật ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 - năm 2026 với chủ đề “Nguyên tiêu nhớ Bác”. Khi tiết mục cuối cùng của chương trình khép lại, Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Đỗ Ngọc Ẩn vẫn còn thấy lòng lâng lâng. Mạch cảm xúc theo đó cũng được nối dài trong từng nụ cười, ánh mắt, cái bắt tay của ông với những “khách tri âm” quanh mình.

Tăng cường quảng bá tác phẩm văn học nghệ thuật đến công chúng

Chiều 4/3, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.

Đặc sắc chương trình nghệ thuật kỷ niệm Ngày thơ Việt Nam

Tối 3/3, tại Sân khấu công viên Hùng Vương, phường Tân Thành, diễn ra Chương trình nghệ thuật Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026, với chủ đề “Nguyên tiêu nhớ Bác”, do Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau tổ chức.

Sinh động, hấp dẫn giờ học di sản văn hoá

Ngày 28/2, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Trường THPT Hiệp Thành tổ chức chương trình ngoại khoá giáo dục văn hoá địa phương và ra mắt Câu lạc bộ “Du lịch xuyên Việt” tại Khu lưu niệm Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu.

Phúc khảo chương trình nghệ thuật tuyên truyền bầu cử

Ngày 28/2, Hội đồng nghệ thuật Nhà hát Cao Văn Lầu phúc khảo chương trình nghệ thuật tổng hợp tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và bầu cử HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Miền quê giàu bản sắc văn hoá

Nép mình bên dòng kênh xáng Cà Mau - Bạc Liêu, nằm ngay phía Nam Quốc lộ 1, xã Vĩnh Mỹ A xưa (nay là xã Hoà Bình) hiện lên như bức tranh đẹp về tinh thần đoàn kết dân tộc và tôn giáo. Ðây không chỉ là vùng đất trù phú với những đầm tôm công nghiệp hiện đại mà còn là nơi giao thoa của nhiều nền văn hoá, tôn giáo và tinh thần hiếu học hiếm thấy.

Nâng niu từng khoảnh khắc

Xuất phát từ sở thích cá nhân, vốn ưa khám phá những miền đất mới và lưu lại phong cảnh thiên nhiên, nét độc đáo về văn hoá, sinh hoạt của người dân bản địa, cách đây 5 năm, chị Ðỗ Thị Thuận tìm đến lớp nhiếp ảnh nghệ thuật DLA tại Cung Văn hoá lao động hữu nghị Việt - Xô. Nhờ sự hướng dẫn tận tình của giảng viên, cùng quá trình rèn luyện nghiêm túc, chị dần đam mê và bén duyên với bộ môn nghệ thuật của ánh sáng này.