Hỏi đáp về cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 772/QĐ-TTg về tổ chức Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019. Để chuẩn bị và tổ chức thành công Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, xin giới thiệu tới bạn đọc một số nội dung cơ bản qua tài liệu “Hỏi và đáp” sau đây:

Cục Thống kê tỉnh tập huấn công tác tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 cho các huyện, thị, thành phố trong tỉnh. Ảnh: M.Đ

Hỏi: Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 là gì?

Trả lời: Tổng điều tra dân số và nhà ở là một cuộc tổng điều tra thống kê quốc gia đã quy định tại Điều 29 của Luật Thống kê; được thực hiện 10 năm một lần nhằm thu thập các thông tin cơ bản về tình hình dân số và nhà ở trên toàn bộ lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phục vụ công tác đánh giá tình hình, xây dựng chính sách phát triển kinh tế - xã hội và các chính sách liên quan trực tiếp tới người dân. Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 là cuộc tổng điều tra dân số và nhà ở lần thứ 5 tại Việt Nam.

Hỏi: Mục đích của tổng điều tra dân số và nhà ở?

Trả lời: Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 thu thập các thông tin cơ bản về dân số và nhà ở nhằm các mục đích:

- Tổng hợp, biên soạn các chỉ tiêu dân số, nhân khẩu học và nhà ở phục vụ Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia; phân tích và dự báo tình hình phát triển dân số và nhà ở trên phạm vi cả nước và từng địa phương;

 - Đáp ứng nhu cầu thông tin về dân số và nhà ở phục vụ đánh giá kết quả thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020; xây dựng chiến lược và các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2030; phục vụ công tác giám sát thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; giám sát các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hiệp Quốc mà Chính phủ Việt Nam đã cam kết;

- Cung cấp thông tin phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia về dân số; xây dựng dàn mẫu chủ phục vụ các cuộc điều tra hộ dân cư thời kỳ 2019 - 2029.

Hỏi: Nội dung điều tra của Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 là gì?

Trả lời: Nội dung của Tổng điều tra bao gồm các thông tin về dân số (như: số người, giới tính, tuổi, dân tộc, tôn giáo, tình trạng hôn nhân, mức độ sinh, chết và phát triển dân số, trình độ học vấn và trình độ nghề, kỹ năng nghề, tình trạng di cư, tình trạng khuyết tật, tình trạng lao động - việc làm); và thông tin về thực trạng nhà ở của hộ (như: tình trạng sở hữu nhà ở, quy mô diện tích nhà ở, năm sử dụng, kết cấu nhà và loại vật liệu xây dựng chính, nguồn nước và nhiên liệu chính đang sử dụng, một số tiện nghi sinh hoạt cơ bản của các hộ dân cư).

Hỏi: Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 có những phương pháp thu thập thông tin nào?

Trả lời: Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 sử dụng 2 phương pháp thu thập thông tin, đó là phỏng vấn trực tiếp và điều tra trực tuyến.

- Phỏng vấn trực tiếp là việc điều tra viên đến hộ để hỏi và ghi các thông tin về tình hình dân số và nhà ở của hộ vào máy tính bảng, điện thoại thông minh hoặc phiếu giấy in sẵn. Các hộ dân cư được chọn mẫu để cung cấp thêm thông tin chuyên sâu về dân số và nhà ở sẽ được phỏng vấn trực tiếp tại hộ.

- Điều tra trực tuyến là việc các hộ dân cư tự nguyện đăng ký tự cung cấp thông tin. Hộ dân cư tự cung cấp thông tin trên Trang thông tin điện tử của Tổng điều tra từ ngày 1 - 7/4/2019. Nếu hộ dân cư hoàn thành tự cung cấp thông tin trên Trang thông tin điện tử của Tổng điều tra thì điều tra viên sẽ không đến hộ để hỏi các thông tin về dân số và nhà ở của hộ; Nếu hộ dân cư không hoàn thành tự cung cấp thông tin trên Trang thông tin điện tử của Tổng điều tra như đã đăng ký thì điều tra viên sẽ đến hộ để hỏi các thông tin về dân số và nhà ở của hộ.

Hỏi: Làm thế nào để các hộ đăng ký tự cung cấp thông tin nhận được địa chỉ truy cập Trang thông tin điện tử của Tổng điều tra, tên tài khoản và mật khẩu để thực hiện tự cung cấp thông tin?

Trả lời: Vào ngày 31/3/2019, các hộ đăng ký tham gia điều tra trực tuyến sẽ nhận được tin nhắn hoặc thư điện tử của Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở về: địa chỉ đăng nhập Trang thông tin điện tử của Tổng điều tra, tên tài khoản và mật khẩu.

Hỏi: Các hộ đăng ký tự cung cấp thông tin trực tuyến thì điều tra viên có đến hộ để hỏi thông tin của Tổng điều tra dân số nhà ở không?

Trả lời: Nếu đến ngày 7/4/2019 hộ đã hoàn thành cung cấp thông tin trên Trang thông tin điện tử của Tổng điều tra thì điều tra viên không đến hộ để hỏi thông tin.

Nếu hết ngày 7/4/2019 hộ chưa hoàn thành cung cấp thông tin trên Trang thông tin của Tổng điều tra thì điều tra viên sẽ được cử đến hộ để phỏng vấn và thu thập thông tin về dân số và nhà ở của hộ.

Hỏi: Hộ dân cư đăng ký điều tra trực tuyến bằng cách nào?

Trả lời: Vào thời gian thực hiện lập Bảng kê hộ trong tháng 11 và tháng 12/2018, người lập bảng kê sẽ đến để hỏi hộ có đồng ý tự cung cấp thông tin qua Internet trên Trang thông tin điện tử của Tổng điều tra không; nếu hộ đồng ý tự cung cấp thông tin về dân số và nhà ở thì sẽ được Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở gửi địa chỉ đăng nhập Trang thông tin điện tử của Tổng điều tra, tên tài khoản và mật khẩu để hộ thực hiện tự cung cấp thông tin.

Hỏi: Pháp luật hiện hành của nước ta quy định về quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân được điều tra thống kê như thế nào?

Trả lời: Theo Điều 33 Luật Thống kê quy định quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân được điều tra thống kê như sau:

- Tổ chức, cá nhân được điều tra thống kê có các quyền sau đây:

Được thông báo về quyết định, mục đích, yêu cầu, phạm vi, nội dung chủ yếu và thời hạn của cuộc điều tra.

Được bảo đảm bí mật thông tin đã cung cấp cho điều tra viên thống kê theo quy định tại Điều 57 của luật này.

Khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về điều tra thống kê.

- Tổ chức, cá nhân được điều tra thống kê có các nghĩa vụ sau đây:

Cung cấp thông tin trung thực, chính xác, đầy đủ và đúng thời hạn theo yêu cầu của điều tra viên thống kê hoặc cơ quan tiến hành điều tra thống kê.

Không được từ chối hoặc cản trở việc cung cấp thông tin điều tra thống kê.

Chịu sự kiểm tra của cơ quan tiến hành điều tra thống kê và thanh tra chuyên ngành thống kê về thông tin đã cung cấp.

Hỏi: Những thông tin cá nhân mà người dân cung cấp cho điều tra viên thống kê có được giữ kín không, có dùng cho mục đích khác không?

Trả lời: Điều 57 Luật Thống kê quy định về bảo mật thông tin như sau:

1. Các loại thông tin thống kê nhà nước phải được giữ bí mật gồm:

a) Thông tin gắn với tên, địa chỉ cụ thể của từng tổ chức, cá nhân, trừ trường hợp tổ chức, cá nhân đó đồng ý hoặc luật có quy định khác;

b) Thông tin thống kê chưa được người có thẩm quyền công bố;

c) Thông tin thống kê thuộc danh mục bí mật Nhà nước.

2. Việc bảo mật thông tin thống kê nhà nước được thực hiện theo quy định của pháp luật.

Do vậy, thông tin cá nhân mà người dân cung cấp trong Tổng điều tra dân số và nhà ở chỉ được dùng để tổng hợp chung vào dân số của các cấp xã, huyện và cấp tỉnh chứ không dùng cho bất kỳ mục đích nào khác.

M.Đ (tổng hợp)