Thứ bảy, 21-11-26 05:44:04
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Bừng sáng văn hóa địa đầu cực Nam Tổ quốc

Báo Cà Mau Ðịa đầu cực Nam Tổ quốc - Cà Mau đang hiện thực hoá khát vọng làm bừng sáng bản sắc văn hoá quê hương. Nét chấm phá của vùng đất này trong bức tranh chung văn hoá dân tộc được kết tinh qua quá trình khai phá, lao động, thích ứng và sự giao thoa văn hoá đậm đà nghĩa tình giữa 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa. Từ sông nước, rừng tràm, biển cả đến làng nghề, điệu hát, món ăn dân dã, mỗi giá trị đều mang dấu ấn riêng của một vùng đất giàu sức sống.

Nhắc đến Cà Mau là nhắc đến con tôm, cây lúa, hạt muối mặn mòi; là tiếng đờn kìm nỉ non ngân nga khúc nam ai, nam bình, gợi nỗi niềm sâu lắng của bài “Dạ cổ hoài lang”; là hành trình xuôi theo con nước, ngắm vạt rừng tràm xanh thẳm, tìm hiểu nghề gác kèo ong độc đáo. Và càng thêm  yêu vùng đất này khi nghe những câu chuyện kể về thuở cha ông đi mở đất, anh dũng chiến đấu giữ từng tấc đất quê hương... Tất cả tạo nên Cà Mau phóng khoáng, chân chất mà sâu nặng nghĩa tình.

Tự hào bản sắc cà mau

Hưởng ứng ngày Văn hoá Việt Nam (24/11) và chào mừng Ngày hội Ðại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026; Tỉnh đoàn, Hội Sinh viên Việt Nam tỉnh, Liên đoàn Lao động tỉnh phối hợp với Bảo tàng tỉnh Cà Mau tổ chức hành trình trải nghiệm di sản văn hoá với chủ đề “Tự hào bản sắc văn hoá Cà Mau” tại phường Bạc Liêu.

Từ những địa chỉ văn hoá quen thuộc, hành trình mở ra cách tiếp cận gần gũi, sinh động hơn với di sản quê hương. Bảo tàng Ba Nón lá (thường được gọi là Nhà hát Ba Nón lá - “Top 7 công trình kiến trúc độc đáo”, “1 trong 5 nhà hát có kiến trúc độc đáo tại Việt Nam”); cây đờn kìm giữa Quảng trường Hùng Vương là biểu tượng tôn vinh Nghệ thuật Ðờn ca tài tử Nam Bộ - di sản văn hoá phi vật thể đại diện cho nhân loại. Bảo tàng lúa nước, Khu Lưu niệm Nghệ thuật Ðờn ca tài tử Nam Bộ và Nhạc sĩ Cao Văn Lầu cùng những không gian trưng bày văn hoá Kinh - Khmer - Hoa giúp người tham gia hiểu sâu hơn về quá trình hình thành, bồi đắp bản sắc văn hoá Cà Mau. 

Du khách thích thú khám phá nghề gác kèo ong, thưởng thức mật ong rừng tràm, đặc sản thiên nhiên nổi tiếng của rừng U Minh Hạ. Ảnh: NGUYỄN THÀNH.

Mũi đất địa đầu cực Nam Tổ quốc còn lưu giữ nhiều địa chỉ đỏ ghi dấu những trang sử đấu tranh kiên cường của quân và dân Cà Mau. Tượng đài Khởi nghĩa Hòn Khoai, Bến Vàm Lũng, Cụm tượng đài Chuyến tàu tập kết ra Bắc, Khu Di tích lịch sử Nọc Nạng, Khu Di tích Trận Giồng Bốm... là những chứng tích thiêng liêng của lịch sử, hun đúc tình yêu quê hương trong tim mỗi người! Vì lẽ đó, hành trình học sử bằng trải nghiệm thực tế đang được nối dài ở nhiều trường học tại Cà Mau, để bên cạnh học kiến thức, các em còn được giáo dục truyền thống cách mạng hào hùng của quê hương.

Nối tiếp hành trình di sản là trải nghiệm du lịch sinh thái rừng - nơi thiên nhiên, văn hoá và lịch sử giao hoà tạo nên sức hút riêng cho Cà Mau. Khu Du lịch sinh thái Cà Mau Eco (ấp Vồ Dơi, xã Ðá Bạc) từng bước định hình sản phẩm du lịch mang dấu ấn bản địa. Khai thác lợi thế vùng đệm Vườn Quốc gia U Minh Hạ, nơi đây tái hiện không gian làng rừng gắn với truyền thống cách mạng, nếp sống của cư dân vùng rừng và tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm văn hoá.

Ðó là hướng đi giàu triển vọng trong quá trình phát triển du lịch Cà Mau theo hướng chuyên nghiệp, gắn với công nghiệp văn hoá. Từ mô hình du lịch tự khai thác nhỏ lẻ, địa phương hướng đến sản phẩm có chiều sâu, có khả năng kết nối thành chuỗi giá trị. Ðờn ca tài tử, chuyện kể Bác Ba Phi, nghề gác kèo ong, làm muối, nuôi tôm dưới tán rừng, làm ba khía... là “nguyên liệu” trở thành chất liệu sáng tạo cho những sản phẩm du lịch đặc trưng.

Góp tinh hoa, hoà hương sắc

Ngày Văn hoá Việt Nam (24/11) năm 2026 được tổ chức lần đầu trên phạm vi toàn quốc, gắn với Ngày hội Ðại đoàn kết toàn dân tộc và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hoá toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946-24/11/2026). Hoà vào không khí chung ấy, Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026, với chủ đề “Bừng sáng bản sắc văn hoá - Tôm Cà Mau vươn tầm thế giới” sẽ diễn ra từ ngày 21-25/11 tại Cà Mau, mở ra không gian hội tụ, giao lưu và quảng bá những giá trị đặc sắc của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Với hơn 400 hoạt động, chương trình tại 34 tỉnh, thành phố, chuỗi sự kiện tại Cà Mau mang đến nhiều hoạt động văn hoá, nghệ thuật và trải nghiệm đặc sắc. Chương trình nghệ thuật khai mạc với chủ đề “Bừng sáng bản sắc văn hoá - Tôm Cà Mau vươn tầm thế giới”; không gian tái hiện đời sống sinh hoạt, văn hoá, ẩm thực của đồng bào 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa; Liên hoan Nghệ thuật đờn ca tài tử; Liên hoan Múa và độc tấu, hoà tấu nhạc ngũ âm của người Khmer; Liên hoan Lân - Sư - Rồng; đêm hội Văn hoá các dân tộc tỉnh Cà Mau; không gian ẩm thực với 20 gian hàng trưng bày các món ăn chế biến từ tôm Cà Mau cũng là điểm nhấn, kết nối giá trị sản vật văn hoá ẩm thực và thương hiệu địa phương.

Ðoàn viên, học sinh - sinh viên Cà Mau tham gia hành trình “Tự hào bản sắc văn hoá” do Tỉnh đoàn, Hội Sinh viên tỉnh phối hợp tổ chức. Ảnh: HỮU THỌ.

Một Cà Mau giàu bản sắc, thiên nhiên hữu tình, con người phóng khoáng, chân tình đang chờ đón du khách bằng những trải nghiệm mang đậm hơi thở miền sông nước. Hành trình khám phá có thể kết nối Nhà Công tử Bạc Liêu, Khu Lưu niệm Nghệ thuật Ðờn ca tài tử Nam Bộ và Nhạc sĩ Cao Văn Lầu, Khu Căn cứ Tỉnh uỷ Cà Mau; Cột cờ Hà Nội tại Ðất Mũi... Mỗi điểm đến mở ra câu chuyện về lịch sử, văn hoá, con người và hành trình phát triển của vùng đất.

Bên cạnh đó, những nghề truyền thống như: làm mắm, gác kèo ong, làm muối, bắt ba khía đang mở ra hướng trải nghiệm thực tế hấp dẫn. Du khách tìm hiểu quy trình làm nghề, gặp gỡ người dân, lắng nghe câu chuyện mưu sinh và cảm nhận sự cần mẫn của người dân địa phương. Cùng thưởng thức món bánh xèo, bún nước lèo, lẩu mắm, ba khía muối... đều mang hương vị của vùng đất giao thoa văn hoá. Mỗi món ăn là câu chuyện về sản vật, tập quán và cách người dân gửi gắm tình yêu vào ẩm thực.

Trong bối cảnh toàn cầu hoá và chuyển đổi số, việc bảo tồn, quảng bá di sản cần được mở rộng trên nền tảng công nghệ. Xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ di sản văn hoá, số hoá tư liệu, ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR/AR) để giới thiệu di tích, di vật và không gian văn hoá sẽ giúp công chúng tiếp cận di sản thuận lợi hơn. Những câu chuyện về đất và người Cà Mau có thể vượt khỏi giới hạn địa lý qua các sản phẩm truyền thông số như: video, podcast, phim ngắn, chương trình trải nghiệm trực tuyến chặp cải lương và những nội dung sáng tạo trên mạng xã hội.

 Vị ngọt giữa xứ rừng tràm.

Như câu chuyện về bác Ba Phi là minh chứng thú vị. Trên trang Facebook cá nhân, anh Hoàng Phúc (công tác tại Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Cà Mau), chia sẻ niềm vui sau 7 suất biểu diễn chặp cải lương “Bác Ba Phi” phục vụ du khách đến từ Ðông Nam Bộ, Tây Nam Bộ và Tây Nguyên trong chuyến tham quan Nhà máy Ðạm Cà Mau. Những đêm diễn thu hút đông khán giả, tiếng cười hào sảng từ hình tượng bác Ba Phi và nhân vật thằng Ðậu theo chân người xem trên hành trình trở về.

Phát huy giá trị văn hoá, biến di sản thành tài sản, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội là định hướng xuyên suốt trong Nghị quyết 80-NQ/TW và Chương trình số 22-CTr/TU của BCH Ðảng bộ tỉnh. Theo đó, Cà Mau xác định văn hoá, con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững; tập trung phát huy bản sắc văn hoá sông nước, rừng - biển, văn hoá cách mạng, văn hoá các dân tộc, tôn giáo; bảo tồn và phát huy hiệu quả các di sản văn hoá vật thể, phi vật thể, từng bước phát triển công nghiệp văn hoá, nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân.

 Cẩm Thuý