Cần bảo đảm an ninh mạng gắn với quyền con người và an toàn cho nhóm yếu thế

07 tháng 11 2025 18:35

Chiều 7/11, tại phiên thảo luận ở Hội trường, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, tham gia góp ý đối với Dự án Luật An ninh mạng (sửa đổi), đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) bày tỏ thống nhất với Tờ trình số 815 của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, đồng thời nêu nhiều kiến nghị cụ thể nhằm bảo đảm luật có tính khả thi, đồng bộ và nhân văn trong quá trình thực hiện.

Làm rõ phạm vi hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh cho rằng, quy định tại khoản 3, Điều 5 của dự thảo về kết hợp bảo vệ an ninh mạng với phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quyền con người là đúng hướng, nhưng cần được cụ thể hoá hơn để tránh cách hiểu khác nhau khi áp dụng.

“Cần xác định rõ tiêu chí, phạm vi và thẩm quyền kiểm tra, giám sát, xử lý các hệ thống, nền tảng có máy chủ đặt ở nước ngoài nhưng tác động trực tiếp đến người dùng Việt Nam”, đại biểu Linh đề nghị.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Cà Mau, phát biểu.

Theo đại biểu, làm rõ khái niệm “hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia” không chỉ giúp việc thực thi luật minh bạch, khả thi hơn mà còn đảm bảo cân bằng giữa yêu cầu bảo vệ an ninh và quyền con người, tránh lạm dụng hoặc chồng chéo trong quản lý.

Rà soát tránh chồng chéo và siết chặt hành vi lạm dụng trí tuệ nhân tạo

Góp ý về Điều 9 - hành vi bị nghiêm cấm, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh đồng tình với việc bổ sung quy định nghiêm cấm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo dựng, chỉnh sửa, lan truyền hình ảnh, âm thanh, clip giả mạo nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân hoặc gây rối trật tự xã hội.

Đại biểu nhấn mạnh, thực tiễn cho thấy AI đang bị lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo, phát tán tin giả, deepfake, xâm hại phụ nữ và trẻ em. Do đó, việc luật hoá hành vi bị cấm là cần thiết để tăng răn đe và bảo vệ người dùng mạng.

“Người dân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, đang trở thành nhóm bị tấn công tinh vi nhất trong các hành vi lừa đảo và xâm hại nhân phẩm trên mạng. Cần quy định rõ để bảo vệ hiệu quả hơn”, đại biểu Linh nói.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị rà soát để tránh trùng lặp giữa Điều 9 và các quy định tại Chương III về phòng ngừa, xử lý vi phạm, đồng thời bảo đảm thống nhất với Bộ luật Hình sự, Luật An toàn thông tin mạng và Luật Xử lý vi phạm hành chính.

“Nếu quy định chồng chéo, cơ quan thực thi sẽ khó xác định căn cứ áp dụng khi xử lý vi phạm”, đại biểu phân tích.

Quang cảnh phiên thảo luận Hội trường chiều ngày 7/11.

Bảo vệ nhóm yếu thế trên không gian mạng

Đánh giá cao việc dự thảo luật bổ sung nội dung phòng, chống xâm hại trẻ em (Điều 20), đại biểu Lê Thị Ngọc Linh đề nghị mở rộng phạm vi bảo vệ sang người cao tuổi và người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, bởi đây là các nhóm dễ bị tổn thương trong môi trường mạng.

“Người cao tuổi chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ bị lừa đảo trực tuyến; còn người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự lại dễ bị dụ dỗ, chiếm đoạt trong giao dịch điện tử. Cần xem đây là nhóm được bảo vệ đặc thù như trẻ em”, đại biểu Linh đề xuất.

Đại biểu kiến nghị quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội, tổ chức viễn thông và ngân hàng trong việc phát hiện, cảnh báo, phối hợp xử lý các hành vi lừa đảo, xâm hại, đặc biệt đối với nhóm yếu thế.

“Bảo vệ người yếu thế không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn thể hiện tính nhân văn, góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, tin cậy”, đại biểu nhấn mạnh.

Luật cần rõ ràng, nhân văn, phù hợp thực tiễn chuyển đổi số

Theo đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, những quy định của Luật An ninh mạng (sửa đổi) cần hài hoà giữa bảo vệ an ninh quốc gia và quyền con người, vừa đảm bảo phòng ngừa rủi ro công nghệ, vừa khuyến khích ứng dụng số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

“Luật phải rõ ràng, thống nhất, nhân văn và phù hợp với thực tiễn chuyển đổi số; bảo vệ người dân khỏi nguy cơ công nghệ bị lạm dụng, đồng thời tạo môi trường mạng an toàn, minh bạch và bền vững”, đại biểu Linh nhấn mạnh.

Lê Hằng