Truyền hình
Cậu con trai nhỏ lớp 3 vừa kết thúc năm học, hí hửng chạy về khoe tấm giấy chứng nhận danh hiệu “Cháu ngoan Bác Hồ”. Tôi hỏi vui:
- Sao con không khoe thành tích học tập?
Con ôm khư khư tấm giấy, mắt sáng lên:
- “Cháu ngoan Bác Hồ” là toàn diện hết đó mẹ!
Câu trả lời của con khiến tôi bật cười. Nhưng rồi khi hỏi tiếp:
- Vậy con hiểu danh hiệu đó là gì không?
Con bắt đầu huyên thuyên, rành rọt như một “diễn giả nhí”, nào là phải học tốt, lễ phép, đoàn kết, biết giúp đỡ bạn bè, giữ vệ sinh, yêu quê hương, kính trọng ông bà cha mẹ… Tất cả đều gắn với 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng mà thầy cô vẫn nhắc mỗi ngày ở trường.
Ảnh minh hoạ.
Điều khiến tôi bất ngờ không phải vì con thuộc lòng, mà vì con hiểu bằng những điều rất đời thường. Con kể chuyện bạn nhặt được tiền đem đưa thầy cô để trả lại cho người bị mất; bạn khác lượm cây viết, chạy theo trả lại cho bạn đánh rơi; có bạn tự giác gom rác sau giờ ăn; có bạn học giỏi còn kiên nhẫn chỉ bài cho bạn yếu hơn…
Trong mắt trẻ con, “Cháu ngoan Bác Hồ” không phải điều gì lớn lao. Đó là những việc nhỏ nhưng tử tế, được làm mỗi ngày bằng sự tự nhiên và chân thành.
Tự nhiên tôi nghĩ, có đôi lúc người lớn chúng ta lại quên mất những điều căn bản ấy.
Chúng ta nói nhiều về thành công, kỹ năng, mục tiêu, thành tích… nhưng đôi khi lại lúng túng với những giá trị giản dị nhất: trung thực, biết sẻ chia, có trách nhiệm với cộng đồng, cư xử văn minh nơi công cộng. Có người sẵn sàng nói những điều rất hay trên mạng xã hội nhưng lại vô cảm trước người gặp khó khăn ngoài đời; có người giỏi chuyên môn nhưng thiếu sự tử tế trong cách đối xử với đồng nghiệp; có người thành đạt nhưng chưa chắc đã là tấm gương đẹp cho con trẻ.
Trong khi 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng tưởng chừng dành riêng cho trẻ em, nhưng ngẫm kỹ lại là những chuẩn mực đạo đức phù hợp với mọi lứa tuổi.
“Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào” không chỉ là những điều lớn lao, mà còn bắt đầu từ ý thức giữ gìn môi trường sống, cư xử văn minh, không làm tổn hại cộng đồng.
“Học tập tốt, lao động tốt” đâu chỉ dành cho học sinh. Người lớn cũng cần học mỗi ngày, làm việc bằng trách nhiệm và sự nghiêm túc.
“Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt” là điều xã hội hôm nay càng cần, khi đôi lúc sự ích kỷ cá nhân đang lấn át tinh thần tập thể.
“Giữ gìn vệ sinh thật tốt” không chỉ là chuyện bỏ rác đúng nơi, mà còn là giữ sự sạch sẽ trong suy nghĩ, lời nói và hành xử.
“Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm” lại càng đáng quý trong một thời đại mà nhiều người dễ bị cuốn vào hào nhoáng bề ngoài.
Có lẽ điều đẹp nhất của danh hiệu “Cháu ngoan Bác Hồ” nằm ở chỗ không đo bằng điểm số tuyệt đối hay những thành tích thật lớn, mà đo bằng sự tiến bộ trong nhân cách của một đứa trẻ.
Và cũng vì thế, danh hiệu ấy khiến người lớn đôi khi phải nhìn lại chính mình.
Chúng ta thường kỳ vọng con trở thành người giỏi giang, thành công, nhưng trước hết, có lẽ ai cũng mong con mình lớn lên thành người tử tế. Mà sự tử tế ấy không tự nhiên có được. Nó bắt đầu từ những bài học giản dị ở nhà, ở trường, từ cách người lớn sống mỗi ngày để trẻ nhìn vào.
Một đứa trẻ tự giác nhặt rác bỏ đúng nơi, có thể vì ở lớp thầy cô đã dạy, nhưng cũng có thể vì em thấy cha mẹ mình chưa từng xả rác bừa bãi. Một đứa trẻ biết nói lời xin lỗi, cảm ơn thường lớn lên trong môi trường mà người lớn tôn trọng nhau bằng những điều nhỏ nhất.
Có người cho rằng những danh hiệu như “Cháu ngoan Bác Hồ” chỉ mang tính phong trào. Nhưng nhìn ánh mắt tự hào của con trẻ khi nhận được danh hiệu ấy, tôi nghĩ khác. Ít nhất, đó là cách để nuôi dưỡng những mầm thiện, gieo vào trẻ em niềm tin rằng sống tốt, sống đẹp là điều đáng được ghi nhận.
Và biết đâu, điều mà người lớn cần hôm nay không phải những bài học quá cao siêu, mà chỉ đơn giản là học lại từ trẻ nhỏ: sống chân thành hơn, trách nhiệm hơn, tử tế hơn, như cách các em đang cố gắng mỗi ngày để xứng đáng là “Cháu ngoan Bác Hồ”./.
Băng Thanh
Xem thêm bình luận