Thứ tư, 18-11-26 00:13:31
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

HƯỚNG TỚI KỶ NIỆM 70 NĂM SỰ KIỆN TẬP KẾT RA BẮC (1954-2024)

Chôn giấu vũ khí lúc tập kết

Báo Cà Mau

Lúc ta chuyển quân tập kết, tôi là Tỉnh uỷ viên Bạc Liêu. Các anh nói: “Ta chuẩn bị chiến tranh nên phải tìm cách chôn giấu vũ khí để lại”. Tôi được Thường vụ Tỉnh uỷ Bạc Liêu giao nhiệm vụ này.

Theo tôi biết, suốt quá trình chuẩn bị tập kết, ta để lại nhiều vũ khí lắm, đến hai tiểu đoàn súng. Các tiểu đoàn tập kết có gì để nấy...

Ðịa điểm tập kết ra Bắc năm 1954 tại Sông Ðốc thuộc Khóm 1, thị trấn Sông Ðốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, cách cửa sông Ông Ðốc khoảng 2 km. Ảnh tư liệu

Ðịa điểm tập kết ra Bắc năm 1954 tại Sông Ðốc thuộc Khóm 1, thị trấn Sông Ðốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, cách cửa sông Ông Ðốc khoảng 2 km. Ảnh tư liệu

Năm 1954, anh Kiệt (cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt) làm Bí thư Tỉnh uỷ. Ảnh cùng tôi lo chôn giấu vũ khí, tôi vô thùng cho ảnh đi chôn (có thùng rất nhiều súng carbine). Các anh trong Thường vụ Tỉnh uỷ cùng đi chôn, mỗi người chôn một nơi rồi vẽ sơ đồ. Anh Kiệt đi chôn thùng đầu tiên, nhưng đêm đó anh lại mượn tôi chôn giùm, còn anh thì đánh lạc hướng chủ nhà để giữ bí mật. Anh động viên chủ nhà đi xem phim, rồi nói:

- Tôi gác cho các ông làm giùm tôi!

Khi thấy chúng tôi đào mệt nhọc, ảnh khuấy nước chanh cho chúng tôi uống. Nghĩa là “chôn giùm” chớ nhiệm vụ là của ảnh. Nhưng vui nhứt là được “chôn giùm” người chôn đầu tiên!

Các anh khác mỗi người chôn một thùng tự mang đi, Bí thư xã cũng đi chôn. Ban đầu lấy thùng phuy, cắt hai đầu, cưa hai cái thùng để vũ khí vô rồi hàn kín. Nhưng kiểu này nặng quá khiêng không nổi, phải lăn đùng đùng. Tuy bên trong đầy ắp súng đạn, nhưng lăn nó vẫn “kêu”. Anh Bảy Thạng nói:

- Tôi “ớn” mấy ông rồi!

Sau ta hàn thùng tôn. Ra tiệm thiếc Cà Mau đặt hàn. Rồi lần sau ta tự hàn. Thấy chúng tôi lăng xăng, anh Châu Văn Ðặng nói:

- Anh làm sao giữ được hai năm cho tôi thôi. Thằng Ngô Ðình Diệm không thi hành Hiệp định Giơnevơ đâu!

Vũ khí của các tiểu đoàn để lại công khai, đến khi ta vô thùng ta không cho quần chúng biết. Nhờ cách vô thùng này, ta qua mặt được kẻ tò mò. Mỗi thùng chứa hai ba mươi cây, giao cho từng anh đi chôn, để lại sơ đồ như tôi đã nói. Ðó là lúc chúng tôi ở Tân Lộc, Tân Lợi... sau những ngày đình chiến.

Từ cuối năm 1959-1964, chính quyền Mỹ - Diệm đàn áp quần chúng. Ta chủ trương đấu tranh chính trị có vũ trang hỗ trợ, đến vũ trang chính trị song song, rồi dần dần đẩy mạnh vũ trang lên. Bấy giờ vũ khí ta rất ít, số để lại chẳng bao nhiêu, nên khi bắt đầu chiến tranh, ta có lấy súng địch trang bị cho ta. Ngặt “vốn” ít làm sao có “lời” nhiều được. Ta phải nhờ Trung ương chi viện.

Nhớ năm 1957, khi cần lấy súng lên, ở Tân Lộc, tôi nhờ một cơ sở đến tìm. Tôi chỉ đúng chỗ, nhưng anh ta nói: "Không phải đâu, đây là mộ của cháu tôi mà!".

Sau khi mình chôn rồi, gia đình ở gần lại đem xác con chôn lên đó. Tôi quả quyết nên bảo anh đào quanh sâu xuống tránh mộ, ta lấy lên 15 cây carbine. Thêm trường hợp khác ở vùng Cái Nứa, Ba Ðình... anh em ta chôn rồi, tên chủ ấp đến cất nhà kế bên và trồng cây dừa lên hầm súng. Năm 1959, cần đào hầm lấy súng, ta bắt cóc tên chủ ấp dời đi, đào dưới gốc dừa mới lấy được súng.

Như vậy, theo Ðảng chỉ đạo, lúc ta chuyển quân tập kết, các tỉnh khác trong toàn miền Nam cũng nhận biết rằng Mỹ - Diệm không bao giờ thi hành Hiệp định Giơnevơ, nên các đơn vị bộ đội ta phải để vũ khí lại cho các tỉnh chôn giấu như tỉnh Bạc Liêu./.

(Chuyện do đồng chí Phan Văn Nhờ (Tư Mau), Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Việt Nam kể)

 

Nguyễn Bá lược ghi

 

Hẹn một ngày về!

Hành trình thu thập mẫu sinh phẩm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ mở ra hy vọng cho nhiều gia đình. Nỗi trăn trở của những người quản trang, ký ức nghẹn ngào của đồng đội và niềm mong mỏi của thân nhân cùng hướng về một điều là trả lại tên cho các anh, đưa các anh về với gia đình. 

Những ngày ở Trường Bổ túc văn hoá công nông 1

Ðầu tháng 9/1975, tôi về nhận nhiệm vụ ở Trường Bổ túc văn hoá công nông 1 (tỉnh Minh Hải cũ), với mức lương 83 đồng.

Khúc tráng ca dưới làn đạn

Tháng 10/1961, trên vùng đất Ðầm Dơi, cuộc đấu tranh chính trị trực diện đã diễn ra trong hoàn cảnh vô cùng khốc liệt. Hàng ngàn người dân, phần lớn là phụ nữ và nông dân, từ các ngả đường, những dòng kênh, con rạch, chèo xuồng tiến về Chi khu Ðầm Dơi, mang theo những khẩu hiệu đòi chấm dứt càn quét, khủng bố, đàn áp. Họ không mang theo súng đạn. Vũ khí của họ là lòng yêu nước, ý chí đấu tranh và niềm tin vào lẽ phải.

Dấu ấn những con tàu không số

Tháng 4/2025, tỉnh Cà Mau tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt cho Bến Vàm Lũng. Trong nghi thức thả thuyền và hoa tưởng niệm các liệt sĩ “tàu không số” hy sinh trên biển Cà Mau, có 2 người lính già khó nhọc dìu nhau lên tàu tham dự. Họ muốn được ra biển khơi, muốn thêm một lần sống lại tuổi đôi mươi khốc liệt mà đầy tự hào, muốn được gửi lòng mình vào những cánh hoa tưởng nhớ những đồng đội vì nhiệm vụ thiêng liêng mà hoà máu xương vào biển cả.

“Hoa lửa” trên đường 1C huyền thoại

Ra đời trong phong trào "5 xung phong" chống Mỹ cứu nước, ngày 13/5/1966, Ðại đội Nguyễn Việt Khái 1 hành quân về R. Các đại đội Nguyễn Việt Khái 2 và 3 cũng lên đường nhận nhiệm vụ ở tuyến vận tải 1C trong đội hình Liên đội 1 Thanh niên xung phong (TNXP) Tây Nam Bộ vào giữa năm 1967. Sau đó, các đại đội Quyết thắng 1, 2 và 3 hoạt động theo phương thức hợp - tan ở địa bàn Cái Lớn - Ba Ðình nối tuyến 1C về Cà Mau.

Ðêm tháng Mười

Giữa năm 1959, cách mạng miền Nam nói chung, địa bàn huyện Ngọc Hiển nói riêng, phải đương đầu với những khó khăn chồng chất. Luật 10/59 của chính quyền Ngô Ðình Diệm do Mỹ dựng lên đã tổ chức các chiến dịch "Tố cộng, diệt cộng", tiến hành càn quét, đánh phá liên miên; bọn tề điệp, ác ôn ngóc đầu dậy, nhất là tổ chức tự vệ hương thôn, trước họng súng và trong cửa nhà tù của chúng, những người dân lương thiện, bất cứ ai cũng đều có thể bị chúng quy là Việt cộng.

Lần đầu xem chiếu bóng

Một chiều đầu tháng 10/1966, được tin Ðội chiếu bóng Cà Mau - Ninh Bình thực hiện buổi chiếu đầu tiên ở Vịnh Dừa, cách cơ quan chúng tôi hơn 2 cây số, ai nấy đều háo hức. Bởi, chúng tôi đều sinh ra và lớn lên ở nông thôn, không ai biết chiếu bóng là gì. Còn bởi phim ảnh của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, hậu phương lớn của miền Nam, tất cả vì miền Nam ruột thịt.

Nhớ thương đồng đội

Năm 1978, cựu chiến binh Nguyễn Ngọc Như, ấp Láng Giài, xã Hoà Bình, khi ấy đang độ tuổi đôi mươi, thực hiện nhiệm vụ tại Sư đoàn 4 (Quân khu 9) chiến đấu trên chiến trường biên giới Tây Nam. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về những ngày tháng chiến đấu vẫn vẹn nguyên trong tâm trí. “Ðồng đội tôi năm đó được 35 người, giữa chiến trường ác liệt, nhiều người đã ngã xuống ngay trên tay tôi. Ðến nay, đồng đội tôi chỉ còn lại 3 người”, bà Như rơm rớm nước mắt.

Lắng nghe lịch sử giữa trùng khơi

Hành trình “Biển đảo quê hương” với chủ đề “Theo dấu chân anh hùng - Tuổi trẻ sắt son niềm tin với Ðảng” của Tuổi trẻ tỉnh Cà Mau vừa qua đưa đoàn viên, thanh niên (ÐVTN) đến với Côn Ðảo (Thành phố Hồ Chí Minh), nơi mỗi phần mộ, mỗi câu chuyện đều gắn với những năm tháng đấu tranh đầy gian khổ nhưng rất đỗi hào hùng của dân tộc.

“Buổi phát thanh gởi về Nam”

Tháng 8/1959, cách mạng miền Nam chịu tổn thất nặng nề do Mỹ - Diệm thực hiện chính sách khủng bố tàn bạo, bắn giết, bắt tù đày tất thảy những người chúng cho là "Việt cộng". Nghị quyết 15 của Trung ương nhằm chuyển hướng chiến lược của cách mạng miền Nam còn trong giai đoạn triển khai...