Chung tay bảo vệ nguồn lợi cá đồng

Thời gian qua, huyện Trần Văn Thời đã thực hiện khá tốt Chỉ thị số 17 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng trong ngăn chặn khai thác nguồn lợi thuỷ sản có tính huỷ diệt; tuyên truyền sâu rộng đến người dân, nhất là người dân vùng ngọt hoá, từ đó nhiều hộ đã nhận thức và có nhiều cách làm hay để bảo vệ nguồn cá đồng tự nhiên.

Từ lâu, các xã vùng ngọt hoá huyện Trần Văn Thời như xã Khánh Hưng, Khánh Hải, Khánh Bình Tây, Khánh Lộc, Khánh Bình Ðông vốn nổi tiếng về nguồn lợi cá đồng tự nhiên. Những xã này được xem như “thủ phủ” cá đồng khi điều kiện tự nhiên nước ngọt quanh năm, thích hợp cho các loại cá sinh trưởng và phát triển. Tuy nhiên, nguồn lợi cá đồng đứng trước nguy cơ cạn kiệt, thu hẹp dần khi bị khai thác quanh năm, theo kiểu tận diệt, với nhiều cách thức khác nhau như xiệt điện, giăng lưới ba màng, dùng lưới mành kéo cá non, đặt lú bát quái, lờ, lú hay cắm câu... cộng thêm việc sử dụng các loại thuốc diệt sâu rầy, ốc bươu vô tình làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cá đồng. Bên cạnh đó, sự thay đổi bất thường của thời tiết, biến đổi khí hậu làm khô hạn, trơ đáy ao, sông ngòi làm cho nguồn cá non bị sụt giảm nặng nề.

Ông Nguyễn Trọng Phối, ấp Ðòn Dong, xã Khánh Lộc, sau khi nghỉ hưu đã về quê trồng 3 công rẫy để có thu nhập hằng ngày. Trăn trở chuyện làm sao bảo tồn, gầy dựng lại nguồn cá như xưa, nghĩ là làm, cùng với trồng rẫy, ông giữ lại một phần ao, đìa xung quanh rẫy, ngoài việc trữ nước tưới cho mùa khô thì những ao này được tận dụng trồng bông súng, thả cá đồng như cá lóc, cá dày, rô biển, rô đồng, thát lát, cá sặt... Ông Phối chia sẻ: “Bản thân tôi muốn bảo vệ nguồn lợi cá đồng, tôi còn vận động bà con, bạn bè, người thân nuôi để giữ lại, tái tạo nguồn lợi cá đồng. Tôi thấy, từ khi có Chỉ thị 17, việc bảo vệ nguồn cá đồng đã có chuyển biến hiệu quả”.

Ông Nguyễn Trọng Phối với mô hình nuôi cá đồng được ông áp dụng thành công: phía trên trồng rẫy, phía dưới bảo tồn cá đồng hiệu quả.

Chung tâm huyết muốn nhân giống và bảo tồn cá đồng, anh Quách Văn Hý, Ấp 7 Nhỏ, xã Khánh Bình Ðông, đang trồng 7 công rẫy với các loại: khổ qua, dưa leo, bầu, mướp... Ngoài ra, anh đào 5 ao xung quanh để trữ nước ngọt cho việc tưới tiêu; vào mùa mưa, khi cá sinh sản ngoài ruộng nhiều, anh đặt lờ bắt nguồn cá non thả vào những ao này, tận dụng nguồn ốc quanh nhà làm thức ăn cho cá; khi cá trưởng thành, chúng sẽ tự tìm thức ăn để thích nghi với môi trường. Theo lời anh Hý, nạn nhấp cá, xiệt lén trước đây thường xuyên xảy ra, hiện nay đã giảm rất nhiều.

Anh Hý chia sẻ: “Thực tế từ cuộc sống, đến mùa ai cũng chen chút nhau để khai thác, nào là đặt lờ, kéo mành, giăng lưới, xiệt, làm tận diệt nguồn lợi cá đồng. Trước tình hình đó, tôi muốn góp sức bảo tồn nguồn lợi cá đồng, trước hết là để cải thiện bữa ăn trong gia đình, tiếp nữa là lên khuôn cố định riêng một khu để nuôi cá cho dễ quản lý. Mong muốn thời gian tới bà con cùng chung tay giữ gìn, để tạo khu vực an toàn, rộng lớn cho cá đồng phát triển”.

Tâm huyết bảo tồn cá đồng, anh Quách Văn Hý xung quanh trồng rẫy, bên dưới đào ao trữ nước tưới và nuôi cá đồng, trồng bông súng để tăng thêm thu nhập.

Ông Nguyễn Việt Khái, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện, cho biết: “Ðể thực hiện tốt tinh thần Chỉ thị 17 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Huyện uỷ đã ban hành văn bản chỉ đạo UBND huyện ban hành chỉ thị và kế hoạch tổ chức triển khai trên địa bàn huyện. Trên cơ sở đó, Phòng phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Văn hoá huyện và UBND các xã, thị trấn tổ chức tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân về tầm quan trọng của công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, trong đó có bảo vệ nguồn lợi cá đồng. Qua đó, nhận thức của đại đa số cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân được nâng lên, chấp hành tốt chủ trương của Ðảng, Nhà nước. Tính đến cuối năm 2024, toàn huyện đã tổ chức tuyên truyền được 946 cuộc, với 86.462 lượt người dự, có 498 trường hợp giao nộp dụng cụ kích điện. Qua đó, có nhiều tập thể, cá nhân được tỉnh, huyện biểu dương, khen thưởng”.

Thời gian tới, Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện sẽ tiếp tục phối hợp đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao hơn nữa việc chấp hành chủ trương trong việc bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản; triển khai sâu rộng đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên, Nhân dân về kế hoạch thi đua thực hiện Chỉ thị 17 trên địa bàn huyện. Phối hợp với UBND các xã, thị trấn xây dựng các mô hình quản lý để bảo vệ nguồn lợi cá đồng; tăng cường xử lý nghiêm các trường hợp dùng xung điện, chất nổ, chất cấm để khai thác thuỷ sản, cũng như xử lý nghiêm các trường hợp tàng trữ, mua bán các dụng cụ xung điện, kích điện, chất nổ, chất cấm vào mục đích huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản. Khuyến khích người dân tố giác các trường hợp vi phạm, đồng thời kịp thời biểu dương các tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản trên địa bàn./.

Trịnh Linh