Truyền hình
Nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ ngày càng cao của người dân, vô số dòng thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm bổ sung dinh dưỡng có mặt trên thị trường. Tuy nhiên, tình trạng quảng cáo “thổi phồng” công dụng thực phẩm chức năng thành thuốc chữa bệnh và vi phạm nhãn hàng hoá diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến người tiêu dùng.
- Đổi mới cách tiếp cận, tăng hiệu quả tuyên truyền pháp luật
- Tăng cường ứng dụng số trong phổ biến, giáo dục pháp luật
- Nâng cao kiến thức pháp luật về bảo vệ môi trường
Thực tế công tác theo dõi thi hành pháp luật thời gian qua cho thấy, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh lĩnh vực an toàn thực phẩm (ATTP) tương đối đầy đủ, từ Luật ATTP đến các nghị định về ghi nhãn hàng hoá và quản lý quảng cáo, nhưng vi phạm vẫn xảy ra.
Vi phạm pháp luật về quảng cáo diễn ra phổ biến
Theo cơ quan chức năng, khi thông tin về nguồn gốc, thành phần, số giấy tiếp nhận bản công bố sản phẩm hoặc nội dung xác nhận quảng cáo bị xé lẻ, làm mờ hoặc cố tình che giấu, công tác thi hành pháp luật gặp khó khăn, phải tốn nhiều nhân lực, thời gian để thanh tra, hậu kiểm.
Đặc biệt, hành vi vi phạm pháp luật về quảng cáo diễn ra phổ biến trên không gian mạng với chiêu trò cắt ghép video, sử dụng hình ảnh bác sĩ, dược sĩ, chuyên gia y tế hoặc dùng công nghệ AI giả mạo tiếng nói của người nổi tiếng để tạo niềm tin với người tiêu dùng. Những lời quảng cáo “có cánh” như "chữa dứt điểm", "cam kết khỏi bệnh 100%", "thần dược phục hồi" xuất hiện tràn ngập, làm người bệnh mất đi "thời gian vàng" điều trị y khoa. Đồng thời, việc đối tượng sử dụng tài khoản ảo, máy chủ ẩn danh cũng tạo ra thách thức cho lực lượng chức năng trong xử lý vi phạm.
Bên cạnh đó, việc cố tình bỏ qua dòng chữ bắt buộc: "Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh" khi tư vấn hay đăng bài đã tạo sự cạnh tranh bất bình đẳng trong kinh doanh.
Quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu công khai
Trước thực trạng trên, việc minh bạch hoá thông tin sản phẩm và liên thông dữ liệu được xác định là giải pháp cốt lõi để nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật. Mỗi sản phẩm thực phẩm chức năng khi lưu thông trên thị trường bắt buộc phải có đầy đủ dữ liệu thông tin theo đúng hồ sơ đăng ký.
Một cơ sở kinh doanh thực phẩm chức năng tại phường An Xuyên niêm yết đầy đủ thông tin sản phẩm, giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận biết.
Một chủ cơ sở nhiều năm kinh doanh thực phẩm chức năng tại phường An Xuyên cho biết: Đối với người mới vào nghề, áp lực lớn nhất là phân biệt sản phẩm chuẩn pháp lý với hàng trôi nổi, nhất là khi các đối tượng làm giả, nhái sản phẩm rất tinh vi. Việc cơ quan quản lý triển khai các công cụ tra cứu dữ liệu công khai sẽ giúp người bán “lọc” được hàng hoá ngay từ khâu nhập, tránh nguy cơ vô tình tiếp tay cho hàng vi phạm, cũng như bảo vệ uy tín cửa hàng.
Ngoài ra, việc minh bạch hoá dữ liệu cũng tạo thuận lợi trong công tác quản lý ATTP của cơ quan chức năng. Ông Trần Hữu Nghị, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau, cho biết: “Khi thông tin sản phẩm được mã hoá và liên thông dữ liệu giữa các ngành, lực lượng quản lý thị trường có thể tra cứu tức thì tình trạng pháp lý của lô hàng ngay tại điểm kiểm tra hay các kho hàng kinh doanh online. Sự minh bạch này triệt tiêu các khoảng trống “mập mờ” mà các đối tượng gian lận hay lợi dụng trên mạng xã hội; đồng thời người tiêu dùng có thể tham gia giám sát cùng cơ quan chức năng”.
Công tác thanh tra, hậu kiểm an toàn thực phẩm hiện đã chuyển hẳn sang quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu. Việc doanh nghiệp bắt buộc phải công khai toàn bộ hồ sơ bản công bố, chỉ tiêu chất lượng và nội dung quảng cáo đã phê duyệt lên hệ thống thông tin dùng chung, giúp lực lượng thanh tra đối sánh nhanh chóng.
Mọi hành vi “thổi phồng” công dụng trên mạng xã hội hay sai lệch nhãn mác so với hồ sơ gốc đều bị phát hiện và xử lý nghiêm.
Ông Hoàng Lý Tưởng cho biết thêm, hiện nay, mọi người dân đều có thể tự tra cứu thông tin sản phẩm trên Cổng thông tin của Cục ATTP (Bộ Y tế). Sản phẩm không có trên hệ thống đồng nghĩa với việc không hợp lệ, ẩn chứa nhiều rủi ro pháp lý và sức khoẻ. Dữ liệu minh bạch chính là cơ sở pháp lý vững chắc nhất để cơ quan chức năng thực thi công vụ chính xác.
 |
 |
Người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin sản phẩm thực phẩm chức năng hợp lệ tại mục "Hệ thống tra cứu" trên Cổng thông tin Cục ATTP (Bộ Y tế).
Có thể thấy, minh bạch thông tin không dừng lại ở nghĩa vụ công khai đơn thuần, mà còn giúp thực hiện tốt công tác giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm.
Khi thông tin được mã hoá, liên thông và dễ dàng tra cứu sẽ tháo gỡ các vướng mắc trong công tác theo dõi và tổ chức thi hành pháp luật, qua đó bảo vệ sức khoẻ cộng đồng và thúc đẩy thị trường phát triển lành mạnh./.
Văn Đum
Xem thêm bình luận