Bài 2: Thay đổi và chuyển mình

Hiệu lực, hiệu quả của chính quyền cơ sở không thể chỉ đo đếm bằng số lượng cán bộ hay cơ cấu tổ chức trên giấy tờ, mà được định lượng bằng mức độ tin cậy của Nhân dân. Khi những cán bộ trẻ bước qua khỏi cánh cửa văn phòng để đến từng ngõ xóm, khoảng cách giữa chính quyền và người dân được rút ngắn bằng sự lắng nghe và thấu hiểu.

• Phát huy khí thế thành đồng Tổ quốc trong kỷ nguyên mới
• Hành trình “Tôi yêu Tổ quốc tôi” về Đất Mũi
• “Cắm cờ” Tổ quốc trong lòng Nhân dân

Gần dân và lắng nghe dân nhiều hơn

Muốn xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp hiệu quả, mắt xích quan trọng hàng đầu là phải củng cố niềm tin vững chắc ở cấp cơ sở. Các quy định, tiêu chuẩn mới đối với đội ngũ cán bộ hiện nay đều nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi: giữ mối liên hệ mật thiết với Nhân dân, nắm bắt chính xác tâm tư, nguyện vọng và luôn đặt lợi ích của Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Từ cán bộ bán chuyên trách cấp xã về đảm nhận vai trò Trưởng ấp Xẻo Ðước (xã Phú Mỹ), trực tiếp làm việc, gắn bó với người dân, chị Ngô Thị Thuỷ Tiên đã có thêm những góc nhìn chân thực về 2 chữ “lòng dân”.

Nhớ lại khoảng thời gian đầu mới tiếp quản địa bàn ấp, giữa những bỡ ngỡ ban đầu, chị nhận được lời khuyên chân tình từ những người dân lớn tuổi: “Con muốn làm việc gì cho dễ thì cứ thường xuyên xuống đây, gặp gỡ và nói chuyện với các cô, chú. Gần bà con rồi thì chuyện khó cũng thành chuyện dễ”. Lời dặn dò giản dị mà sâu sắc ấy đã trở thành kim chỉ nam xuyên suốt hành trình công tác của nữ cán bộ trẻ.

Công chức Khóm 6, phường An Xuyên, hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Chính sự chân thành, cởi mở của bà con đã hình thành ở chị Thuỷ Tiên phong cách làm việc gần dân và lấy sự tận tâm làm điểm tựa. Sự gần gũi ấy không chỉ là những cuộc gặp gỡ thường xuyên mà còn được thể hiện trong những lúc người dân cần nhất. Có lần, một gia đình trong lúc tang gia bối rối vì người con không may qua đời do tai nạn giao thông, người mẹ đã tìm đến chị Thuỷ Tiên để nhờ hướng dẫn thủ tục làm giấy chứng tử. Trong giờ phút đau thương nhất, sự lựa chọn tìm đến cán bộ trẻ để nhờ cậy chính là minh chứng sâu sắc cho niềm tin mà người dân dành cho cán bộ cơ sở.

Lần khác, một phụ nữ trong ấp cũng tìm đến nhà chị, nghẹn ngào kể về những mâu thuẫn gia đình. Trước những hoàn cảnh ấy, kiến thức pháp luật là cần thiết, nhưng sự kiên nhẫn, chân thành lắng nghe đôi khi mới là điều giúp người dân tìm được điểm tựa. Với chị Thuỷ Tiên, cán bộ cơ sở không chỉ có mặt khi người dân cần giải quyết thủ tục hay công việc cụ thể mà còn phải luôn lắng nghe khi họ cần sẻ chia.

“Tôi nhận ra việc đầu tiên mình cần làm không phải là đưa ra câu trả lời ngay, mà là ngồi xuống nghe người dân nói hết câu chuyện. Khi họ nói hết những điều bức xúc, mình mới hiểu được nguyên nhân và hướng dẫn đúng, từ đó giúp người dân bình tĩnh hơn, biết cách tháo gỡ vấn đề của mình”, chị Thuỷ Tiên thổ lộ.

Bài học về sự "lắng nghe trước, giải quyết sau" ấy đã giúp giải toả biết bao bức xúc từ khi mới manh nha, giữ gìn sự hoà thuận trong từng xóm nhỏ.

“Vừa hồng vừa chuyên” và dám chịu trách nhiệm

Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu rất cụ thể đối với đội ngũ cán bộ cơ sở: thay đổi để “vừa hồng vừa chuyên”, nhưng quan trọng hơn là phải biến phẩm chất và năng lực ấy thành sản phẩm phục vụ Nhân dân.

Sau hợp nhất, Cà Mau có 64 xã, phường, gồm 55 xã và 9 phường. Cấp xã phải đảm đương tới 1.067 nhiệm vụ chuyên môn, cho thấy sự chuyển dịch rất lớn: đây không còn đơn thuần là nơi tiếp nhận chủ trương rồi tổ chức thực hiện, mà ngày càng trở thành cấp trực tiếp quản trị, trực tiếp quyết định và trực tiếp chịu trách nhiệm. Nếu bộ máy đã thay đổi mà con người vẫn làm việc bằng tư duy cũ thì sự tinh gọn khó tạo ra hiệu quả thực chất.

“Công việc mới đòi hỏi tôi phải chủ động cập nhật quy định pháp luật, quy trình hành chính, chuyển đổi số và kỹ năng xử lý tình huống ở cơ sở. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, tôi nhận thấy kỹ năng giao tiếp, lắng nghe Nhân dân, hoà giải, phối hợp giữa các bộ phận, sử dụng công nghệ thông tin và xử lý công việc trên môi trường số ngày càng quan trọng. Cán bộ cơ sở không chỉ làm đúng mà còn phải biết giải thích để người dân hiểu và đồng thuận”, chị Nguyễn Phương Tú, từ vai trò Phó Bí thư Ðoàn phường 9 chuyển sang vị trí Trưởng ban Công tác Mặt trận Khóm 6, phường An Xuyên, cho biết.

Cán bộ Xã Quách Phẩm dành ngày thứ Bảy và Chủ nhật để dựng nhà cho người dân.

Sau sắp xếp ấp, khóm, Cà Mau xác định mục tiêu không đơn thuần giảm đầu mối mà phải xây dựng được đội ngũ cán bộ cơ sở đủ năng lực đáp ứng nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Giám đốc Sở Nội vụ Cà Mau Nguyễn Minh Nhứt từng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm “tinh”, chứ không chỉ “gọn”. Thực tế Cà Mau cũng đã thực hiện việc điều chuyển những người có trình độ đại học về đảm nhiệm vai trò bí thư chi bộ, trưởng khóm... Ðây không chỉ là chuyện trẻ hoá đội ngũ hay nâng chuẩn bằng cấp, mà còn là yêu cầu cán bộ cơ sở phải theo kịp cách làm mới, biết ứng dụng công nghệ và giải quyết công việc một cách khoa học, hiệu quả ngay từ địa bàn dân cư.

Xuất phát điểm từ môi trường doanh nghiệp tư nhân, nên chị Võ Minh Thư, Trưởng ban Công tác Mặt trận, Bí thư Chi đoàn ấp Rạch Dinh (xã Sông Ðốc) có nền tảng về tổ chức công việc, ứng dụng công nghệ thông tin và luôn hướng đến hiệu quả, tiến độ cụ thể. Vì vậy, khi chuyển sang công tác cơ sở, chị khá thuận lợi trong công việc tương tự. Tuy nhiên, điều khiến cán bộ cơ sở sinh năm 2000 này phải nỗ lực thích nghi chính là cách thức quản lý và phương pháp phối hợp trong môi trường hành chính cơ sở.

 “Ở doanh nghiệp, một công việc thường có mục tiêu, người phụ trách và thời hạn tương đối rõ. Còn ở cơ sở, một nhiệm vụ có thể liên quan đến nhiều bộ phận, nhiều lực lượng và nhiều đối tượng; muốn giải quyết tốt phải vừa đúng quy định, đúng thẩm quyền, vừa sát thực tế và tạo được sự đồng thuận”, Anh Thư chia sẻ.

Bên cạnh năng lực chuyên môn, những cán bộ trẻ cũng cần học ở lớp cán bộ đi trước cách nắm địa bàn, hiểu dân, vận động quần chúng và xử lý những vấn đề không thể giải quyết chỉ bằng văn bản. Kinh nghiệm của người đi trước kết hợp với sự năng động, khả năng ứng dụng công nghệ của cán bộ trẻ sẽ giúp công việc ở cơ sở được giải quyết sát thực tế hơn, gần dân hơn.

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt lên vai cấp xã nhiều hơn về thẩm quyền, nhiệm vụ và trách nhiệm. Vì vậy, thay đổi và chuyển mình là yêu cầu đặt ra đối với mỗi cán bộ, đảng viên để theo kịp công việc mới: biết vận dụng cách làm mới nhưng không bỏ qua những kinh nghiệm đã có, đồng thời luôn lắng nghe và cùng người dân giải quyết những vấn đề trong cuộc sống. Từ đó, niềm tin của Nhân dân sẽ được vun đắp qua từng ngày, trở thành nền tảng để chính quyền cơ sở vững vàng hơn trên chặng đường mới.

Lam Khánh - Thiên Minh

Bài 3: GIỮ VỮNG THÀNH TRÌ LÒNG DÂN