Chuyện về những nữ anh hùng

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cùng già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”. Trên mảnh đất Cà Mau, niềm tự hào ấy càng trở nên rực rỡ qua năm tháng kháng chiến trường kỳ. Họ không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn là những đoá hoa lửa, những nữ anh hùng viết nên câu chuyện huyền thoại sáng mãi đến ngàn sau.

• Những nữ chiến sĩ trên mặt trận xoá nhà tạm, nhà dột nát
• Báo và Phát thanh, Truyền hình Cà Mau thăm nữ anh hùng Phạm Thị Bay
• Dưới nếp chân chim là một thời hoa lửa

Ðoá hoa hoá thành bất tử

Cà Mau là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi sinh ra và hun đúc nên 117 anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) kiên trung, bất khuất với những chiến công hiển hách, phi thường. Tiêu biểu cho tinh thần ấy là nữ anh hùng liệt sĩ Hồ Thị Kỷ (1949-1970).

Nữ anh hùng liệt sĩ Hồ Thị Kỷ. (Ảnh: Tư liệu)

Tham gia cách mạng và sớm được kết nạp Ðảng, chị nổi danh trong đội biệt động thị xã Cà Mau với hàng loạt chiến công: từ đánh phá kho hậu cần, đốt cháy 82 ngàn lít xăng của địch, đến chỉ huy tấn công ty cảnh sát.

Nhắc về nữ anh hùng quả cảm này, phải kể đến việc xây dựng đội biệt động nữ hoạt động ngay trong lòng địch. Ðỉnh cao của lòng quả cảm là trận đánh sáng 3/4/1970. Với mưu trí tuyệt vời, chị trực tiếp nổ mìn tiêu diệt 18 tên địch, phá huỷ nhiều xe quân sự và bẻ gãy hoàn toàn kế hoạch hành quân của chúng. Tự biến mình thành thuốc nổ diệt địch, người con gái của ấp Cây Khô (Xã Hồ Thị Kỷ) vĩnh viễn nằm lại lòng đất mẹ khi mới 21 tuổi, mãi là biểu tượng sáng chói về lòng yêu nước để các thế hệ trẻ noi gương.

Năm 1945, sôi sục ý chí đánh đuổi quân xâm lược, Lê Thị Riêng (bí danh Hai Liên), người con gái xã Vĩnh Mỹ tham gia Cách mạng tháng Tám. Bà được kết nạp vào Ðảng Cộng sản Việt Nam, kinh qua nhiều vị trí lãnh đạo phụ nữ tại Giá Rai, Rạch Giá và miền Ðông Nam Bộ. Trong kháng chiến, bà nén đau thương sau sự hy sinh của chồng, gửi 2 con ra Bắc học tập để sau này về Nam chiến đấu, còn mình toàn tâm bám trụ chiến trường, trực tiếp chỉ huy phong trào phụ nữ tại Sài Gòn - Chợ Lớn.

Tượng AHLLVTND Lê Thị Riêng tại công viên mang tên nữ anh hùng ở phường Bạc Liêu. (Ảnh: Nguyễn Quốc)

Ngày 9/5/1967, bà bị địch bắt do có kẻ phản bội chỉ điểm. Dù bị thẩm vấn đặc biệt bởi tình báo CIA Mỹ, rồi Tổng nha Cảnh sát Sài Gòn, đánh đập, châm điện, nhấn nước, dụ dỗ, mua chuộc... nhưng bà vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục. Trong khi đó, cuộc tổng tấn công tết Mậu Thân năm 1968 đang nổ ra khắp đô thị miền Nam, gây thiệt hại nặng nề cho địch.

Ðêm Mùng 2 tết Mậu Thân (1968), kẻ thù hèn hạ ám hại bà. Sự hy sinh này đã gây chấn động, khiến các tổ chức quốc tế vô cùng phẫn nộ và kịch liệt lên án đế quốc Mỹ cùng tay sai.

Hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và giải phóng phụ nữ, sự hy sinh anh dũng của Lê Thị Riêng nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Năm 2001, bà được truy tặng danh hiệu AHLLVTND. Hiện nay, tại Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Cà Mau xây dựng nhiều tượng đài, bia lịch sử, công viên, trường học và con đường mang tên nữ anh hùng để Nhân dân đời đời ghi nhớ.

Một đời giữ trọn lòng son

Hiện nay, Cà Mau có 12 nữ anh hùng còn sống, trong đó có AHLLVTND Phạm Thị Bay (bà Ba Bay, ấp Rau Dừa B, xã Hưng Mỹ).

Thời chiến, bà là nữ cán bộ khiến quân thù khiếp đảm bởi lối đánh du kích sông nước mưu trí. Bà phát động phong trào “cả làng kháng chiến”, chỉ đạo đào hầm, cắm chông và phục kích bắn tỉa. Ðặc biệt, bà còn khéo léo làm công tác địch vận để đổi nhu yếu phẩm lấy vũ khí cho đội du kích. Với chiến thuật tài tình, chỉ trong 2 năm, bà đã chỉ đạo xoá sổ 9/11 đồn địch tại Hưng Mỹ.

Ðồng chí Bùi Hùng Liệt, Chủ tịch UBND xã Hưng Mỹ (bìa phải), đến thăm hỏi sức khoẻ AHLLVTND Phạm Thị Bay (người ngồi giữa) nhân dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

“Cô Ba Bay là niềm tự hào của Ðảng bộ, chính quyền và Nhân dân. Nhắc đến cô là nhắc đến biểu tượng của lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần chiến đấu bất khuất của người phụ nữ Nam Bộ. Trong suốt những năm kháng chiến ác liệt, với lối đánh du kích mưu lược trên địa hình sông nước, những chiến công như chặn phục kích của ấp Vịnh Gốc năm 1970 hay trận tiêu diệt tiểu đoàn địch chi viện năm 1974, đã góp phần làm nên tên tuổi của nữ anh hùng. Ðặc biệt với lời thề “Ðại hội không bế mạc” cho đến khi giải phóng Phân chi khu Cái Nước không chỉ thể hiện ý chí sắt đá mà còn là biểu tượng cho niềm tin son sắt của cô đối với Ðảng, đối với cách mạng”, đồng chí Bùi Hùng Liệt, Chủ tịch UBND xã Hưng Mỹ, tự hào.

Tham gia cách mạng khi mới 16 tuổi, cuộc đời bà Ba Bay không chỉ anh dũng trong chiến đấu mà còn gắn liền với những câu chuyện cảm động về Bác Hồ, để lại dấu ấn sâu sắc đối với Nhân dân trong việc vận động xây dựng đền thờ Bác Hồ nơi vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc - công trình lịch sử thể hiện tấm lòng sắt son đối vị cha già dân tộc.

Cô Huỳnh Hồng Tươi (78 tuổi, ấp Rau Dừa B) - người từng tham gia cách mạng và hoạt động cùng thời với bà Ba Bay, cho biết: “Chị Ba hoạt động rất tích cực, xông xáo, nhất là vô dân vận động, có tiếng nói dữ lắm. Thời đó không có chị Ba vận động chắc không dựng được đền thờ Bác Hồ”.

Cả cuộc đời dành cho cách mạng, bà Ba Bay không lập gia đình riêng, hiện ở tuổi 88, bà ở với gia đình người em gái út là bà Phạm Thị Bé (70 tuổi).

“Gia đình rất tự hào về chị Ba và luôn răn dạy con cháu nỗ lực phấn đấu noi theo tấm gương anh hùng cách mạng”, bà Phạm Thị Bé chia sẻ.

Xã Hưng Mỹ - nơi gắn liền với cuộc đời hoạt động cách mạng của nữ AHLLVTND Phạm Thị Bay ngày nay phát triển khang trang, hiện đại.

Quê hương Cà Mau hôm nay phát triển sôi động, những dòng sông, đám lá năm xưa, nơi các anh hùng đi vào trận đánh đã hiện diện thành những công trình hiện đại, những con đường lớn rộng mở. Nhưng điều luôn trường tồn và sáng mãi chính là tấm gương sống, chiến đấu, hy sinh cho đất nước vẫn đang dẫn lối soi đường cho lớp trẻ kế tục sự nghiệp cách mạng, đưa quê hương, đất nước ngày càng vươn xa hơn.

Thanh Hải