Truyền hình
Ðầu năm nay, niềm vui không trọn vẹn trên những cánh đồng bí đỏ ở 2 xã Khánh Bình và Ðá Bạc. Vụ bí trúng mùa nhưng giá rớt sâu, thương lái thậm chí còn không thu mua. Trước tình hình đó, nhiều tổ chức, đơn vị, cá nhân đã chung tay hỗ trợ tiêu thụ cho nông dân. Thế nhưng, đằng sau câu chuyện “giải cứu” vẫn còn không ít vấn đề cần nhìn nhận.
- Vào mùa bí đỏ
- Chung tay "giải cứu" hàng trăm tấn bí đỏ tồn đọng của bà con nông dân Đá Bạc
- Kịp thời hỗ trợ, tiêu thụ bí đỏ cho nông dân xã Khánh Bình
Mùa bí đỏ buồn
Có thâm niên trồng bí hơn 10 năm, chưa năm nào ông Trần Văn Dũng, ấp Minh Hà A, xã Khánh Bình, lại lâm vào tình cảnh như năm nay: bí được mùa nhưng giá giảm quá sâu, thương lái thu mua nhỏ giọt. Vụ mùa này coi như lỗ nặng, ông Dũng chia sẻ: “Chưa năm nào như năm nay, trúng mùa mà lại mất giá quá. Mấy năm trước, đến vụ là thương lái theo hợp đồng xuống thu mua, nhưng năm nay tới thu hoạch bị ép giá, chỉ còn khoảng 5-6 ngàn đồng/kg. Buồn quá, không biết kiếm đầu ra ở đâu".
Không riêng ông Trần Văn Dũng, hộ ông Vũ Ðăng Khoa, cùng ấp cũng rơi vào cảnh tương tự, ông Khoa chia sẻ thêm: “Những năm trước, đầu ra luôn ổn định, thương lái quen biết, liên lạc thường xuyên và thu mua dứt điểm. Năm nay, dù vẫn có liên hệ, họ chỉ trả giá khoảng 3-5 ngàn đồng/kg và mua rất ít. Nếu giá 5-7 ngàn đồng/kg mà thu mua hết thì bà con cũng đỡ phần nào”.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau, tại 2 xã: Khánh Bình và Ðá Bạc, vụ mùa này, nông dân trồng hơn 310 ha, sản lượng ước đạt khoảng 2.500 tấn. Cuối vụ thu hoạch, giá bí giảm sâu, lượng bí tồn đọng gần 500 tấn. Trước tình hình đó, Ðảng uỷ và UBND 2 xã: Ðá Bạc, Khánh Bình đã vận động các tổ chức, đoàn thể, đồng thời tận dụng mạng xã hội như: Facebook, Zalo để kêu gọi hỗ trợ tiêu thụ. Hưởng ứng lời kêu gọi "Chung tay giải cứu nông sản” do Hội Nông dân tỉnh phát động, tinh thần tương thân tương ái nhanh chóng lan toả. Hàng trăm tấn bí đỏ tồn đọng đã được tiêu thụ, góp phần giúp nông dân vơi bớt khó khăn.
Bí năm nay trúng mùa, thế nhưng giá giảm sâu, ảnh hưởng nhiều đến nguồn thu của nông dân.
Câu chuyện “Giải cứu bí đỏ” thể hiện rõ sự sẻ chia của cộng đồng trước khó khăn của nông dân. Tuy nhiên, cần nhìn nhận "giải cứu" chỉ là giải pháp mang tính tình thế. Ðể giải quyết bài toán "khủng hoảng thừa" và hạn chế tình trạng "giải cứu" bí đỏ nói riêng, nông sản nói chung, cần có những giải pháp đồng bộ và bền vững hơn.
Bài toán nan giải đằng sau câu chuyện “giải cứu” nông sản
Thực tế cho thấy, tình trạng nông dân sản xuất theo phong trào vẫn phổ biến, dẫn đến cung vượt cầu khi thu hoạch đồng loạt. Theo số liệu của ngành nông nghiệp, năm nay diện tích trồng bí tại 2 xã: Ðá Bạc, Khánh Bình tăng gần 100 ha, đây là một trong những nguyên nhân khiến giá bí sụt giảm do cung vượt cầu.
Bên cạnh đó, thời gian gần đây giá nhiên liệu tăng cao kéo theo các chi phí phát sinh, không ít thương lái dựa vào lý do này để ép giá. Việc ký kết hợp đồng, liên kết bao tiêu giữa người trồng bí và thương lái chưa rõ ràng, thiếu ràng buộc, dẫn đến việc nông sản tồn đọng cần phải giải cứu. Nguyên nhân đã rõ, nhưng với nông dân “chân lấm, tay bùn” vẫn chưa nhìn thấy tận gốc rễ mà chỉ biết phó mặc cho may rủi. Ông Trần Văn Dũng bộc bạch: “Thất bại thì mình vẫn trồng tiếp, chứ đâu bỏ được. Năm nay giá thấp thì năm tới mình trồng 1 năm nữa, biết đâu giá tăng lên thì cũng đỡ chút”. Cùng quan điểm, bà Ðặng Thu Xuân, ngụ cùng ấp, chia sẻ: “Không trồng thì mình bỏ đất, cỏ mọc còn mệt hơn. Nếu trồng thì năm hên năm xui, biết đâu chừng năm sau giá tăng, mình cũng lấy lại”.
Nông dân thu hoạch bí, trái với niềm vui trúng mùa là câu chuyện giá bí rớt sâu.
Có thể thấy, do hạn chế về thông tin thị trường nên việc tìm đầu ra thực sự là bài toán nan giải đối với các hộ trồng bí nói riêng, nông dân nói chung. Sản xuất nông nghiệp mang tính tự phát, chạy theo phong trào, khi giá cao thì mở rộng diện tích, dẫn đến cung vượt cầu khi thu hoạch đồng loạt. Kỹ sư Nguyễn Trần Thức, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau, cho biết: “Theo số liệu so sánh, năm nay diện tích bà con trồng bí đỏ tăng gần 100 ha. Ðây là một trong những nguyên nhân dẫn đến cung vượt cầu. Trước đây, với diện tích khoảng 217 ha hằng năm thì sản lượng bí tiêu thụ rất tốt, còn hiện nay, do diện tích tăng nên giá sụt giảm”.
Chỉ là giải pháp tạm thời, không giải quyết triệt để tình trạng "được mùa mất giá", vì vậy nếu diễn ra quá thường xuyên, chuyện “giải cứu” có thể tạo ra tâm lý ỷ lại ở một bộ phận người sản xuất, khiến họ thiếu chủ động tìm kiếm các giải pháp bền vững hơn.
Ðồng chí Trần Văn Hoàng, Bí thư Chi bộ ấp Minh Hà A, xã Khánh Bình, cho biết: “Rút kinh nghiệm từ vụ này, những năm tới, địa phương sẽ phối hợp với xã và ngành nông nghiệp để định hướng sản xuất. Nếu thị trường thuận lợi thì xem xét mở rộng, còn không sẽ giữ ổn định diện tích, không phát triển thêm. Bởi nếu tiếp tục đầu tư lớn mà hiệu quả thấp, người dân thua lỗ thì sẽ không thể duy trì sản xuất”.
Ðể nông sản không còn loay hoay trong điệp khúc “được mùa - mất giá” hay những cuộc “giải cứu” đầy cảm xúc nhưng cũng nhiều xót xa, ngành nông nghiệp tỉnh Cà Mau cần triển khai các giải pháp mang tính chiến lược, bền vững hơn; từ quy hoạch sản xuất, phát triển hệ thống phân phối, chế biến đến thay đổi tư duy sản xuất của nông dân.
“Thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ ký kết chương trình phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh nhằm rà soát điều kiện sản xuất rau màu của tỉnh. Trên cơ sở đó, xác định thời điểm thu hoạch trong năm để kết nối với Thành phố Hồ Chí Minh, qua đó liên kết với các doanh nghiệp tiêu thụ ổn định hơn. Ðặc biệt, khi có dự báo dư thừa, sẽ chủ động kết nối doanh nghiệp để hỗ trợ tiêu thụ kịp thời cho bà con”.
Lê Chí - Trường Giang
Xem thêm bình luận