Đột phá phát triển nguồn nhân lực: “Chìa khoá” mở cửa vào kỷ nguyên mới - Bài cuối: Khơi thông "điểm nghẽn"

Đã qua, vấn đề phát triển nguồn nhân lực luôn là mối quan tâm đặc biệt của tỉnh Cà Mau. Với quyết tâm cao và tập trung giải pháp, tỉnh xây dựng được đội ngũ cán bộ, nguồn lao động đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội địa phương qua từng giai đoạn, song theo đánh giá vẫn chưa đạt kỳ vọng. Trong bối cảnh mới hiện nay, để khát vọng vươn tầm của vùng địa đầu cực Nam trở thành hiện thực, bài toán tạo đột phá phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, càng là yêu cầu cấp bách. Nhận diện những “khoảng trống” năng lực của đội ngũ trong bộ máy hành chính và cả nguồn lực lao động xã hội, Cà Mau cần có những quyết sách hiệu quả, dài hơi để khơi thông căn cơ “điểm nghẽn” này.

• Đột phá phát triển nguồn nhân lực: “Chìa khoá” mở cửa vào kỷ nguyên mới
• Đột phá phát triển nguồn nhân lực: “Chìa khoá” mở cửa vào kỷ nguyên mới - Bài 2: Nhận diện thực trạng

Cà Mau - địa đầu cực Nam Tổ quốc đang vươn ra biển lớn. Nguồn nhân lực chất lượng cao chính là "bệ phóng" cho Cà Mau phát triển toàn diện, vững tin cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Ảnh: Một góc cụm đảo Hòn Khoai. 

Sự chủ động từ tỉnh đến cơ sở

Lãnh đạo tỉnh Cà Mau qua các thời kỳ luôn đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao để phục vụ các mục tiêu phát triển tỉnh nhà. Hàng loạt quyết sách quan trọng được đưa ra như: bồi dưỡng, đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ để chuẩn bị nguồn cán bộ kế cận; lựa chọn những cán bộ có trình độ chuyên môn khá để đưa đi đào tạo chuyên sâu, sau đó họ trở thành chuyên gia trên nhiều lĩnh vực của tỉnh...

Song song với đào tạo nâng cao trình độ cho đội ngũ tại chỗ, tỉnh còn có nhiều chính sách mời gọi nhân tài với chế độ đãi ngộ hấp dẫn như: trợ cấp hàng chục đến hàng trăm triệu đồng, bố trí nhà ở công vụ đối với kỹ sư, thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa I, chuyên khoa II, tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư... Nhờ có chính sách trải thảm đón nhân tài, tỉnh thu hút hàng trăm kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ về công tác, đem lại nguồn sinh khí mới trong cách làm việc và giúp chính quyền hoạch định những chính sách quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, năm 2024, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 76 triển khai thực hiện Quyết định số 899/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm tạo đột phá thu hút và trọng dụng nhân tài, tập trung vào các ngành, lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm, mũi nhọn của tỉnh như: thuỷ sản, du lịch, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, y tế...

Theo đó, Cà Mau đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ nhân tài được thu hút vào làm việc tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý của tỉnh không dưới 20% so với tổng số các trường hợp tuyển dụng mới hằng năm. Phấn đấu đạt 100% nhân tài (được công nhận) tiếp tục ở lại làm việc sau 5 năm được thu hút và trọng dụng làm việc tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị nhà nước thuộc thẩm quyền quản lý của tỉnh; tỷ lệ nhân tài được đào tạo, bồi dưỡng trong lĩnh vực khoa học - công nghệ đạt 30% vào năm 2025; 60% vào năm 2030 để tiến tới đạt 100% vào năm 2050.

Nguồn nhân lực lao động khu vực tư ngày càng nâng cao chất lượng. (Trong ảnh: Kỹ sư Công ty TNHH Công nghệ sinh học Trúc Anh (phường Vĩnh Trạch) nghiên cứu sản xuất đông trùng hạ thảo). Ảnh: HỮU THỌ 

Sau hợp nhất, trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, Cà Mau đẩy mạnh kết nối, tăng cường hợp tác đi vào chiều sâu hơn với các đơn vị giáo dục hàng đầu, nhằm huy động nguồn lực vật chất, trí tuệ từ bên ngoài tiếp sức cho sự phát triển của tỉnh, như ký kết thoả thuận hợp tác toàn diện với Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2025-2030 về đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, phù hợp với nhu cầu phát triển của Cà Mau trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng ký kết thoả thuận hợp tác toàn diện với Đại học Cần Thơ giai đoạn 2026-2030, với những nội dung quan trọng như: tập trung đào tạo và phát triển nguồn nhân lực ở nhiều lĩnh vực then chốt; bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ thuật, giáo viên sư phạm; tăng cường kỹ năng ngoại ngữ và năng lực số cho cán bộ; phối hợp tuyển chọn, bồi dưỡng và hỗ trợ đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ tại các trường đại học quốc tế cho các ứng viên thuộc lĩnh vực trọng yếu, nhất là công nghệ mới nổi, công nghệ chiến lược... Ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 với Trường Đại học Bà Rịa - Vũng Tàu, nhằm phối hợp đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học và phát triển kinh tế biển của tỉnh.

Đây được xem là bước đi dài hạn mở ra triển vọng mới trong xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, có khả năng tiếp cận tri thức hiện đại để hỗ trợ đắc lực cho hành trình phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.

UBND tỉnh Cà Mau ký kết thoả thuận hợp tác toàn diện giai đoạn 2025-2030 với Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 16/11/2025. Ảnh: HỒNG NGHI 

Không dừng lại ở đó, để bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Cà Mau đang tập trung đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cán bộ, chú trọng trang bị các kỹ năng về công nghệ và chuyên môn sâu. Đồng thời, Ban Tổ chức Tỉnh uỷ được giao nhiệm vụ tham mưu cơ chế, chính sách để thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ cao...

Trong nâng chất đội ngũ bộ máy, quan điểm của Cà Mau là năng lực không tách rời phẩm chất. Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, yêu cầu các cơ quan làm công tác tổ chức phải xem trọng tiêu chuẩn đạo đức, phẩm chất trong sáng, tinh thần gương mẫu, quyết liệt và trách nhiệm trong thực thi công vụ; công tác đánh giá cán bộ phải được thực hiện thực chất, công tâm, lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của người dân làm thước đo. Chỉ đạo của người đứng đầu Đảng bộ tỉnh cho thấy Cà Mau đang nỗ lực xây dựng đội ngũ cán bộ vừa có tâm, vừa xứng tầm với yêu cầu nhiệm vụ.

“Thành bại là do con người, cán bộ phải có tâm, có tầm. Đây là yếu tố “sống còn”, quyết định sự thành công của cả hệ thống”, Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Hồ Hải khẳng định.

Riêng tại cơ sở, trong khi chờ đợi những những quyết sách mới từ tỉnh, các địa phương đang “tự thân vận động” nâng cao chất lượng đội ngũ. Đồng chí Huỳnh Thanh Hoà, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Ninh Thạnh Lợi, nhấn mạnh: “Vai trò của cán bộ ở cơ sở rất quan trọng, vì là người trực tiếp triển khai các chủ trương, nghị quyết của cấp trên, phải gần dân, sát dân. Địa phương sẽ tập trung đào tạo, bồi dưỡng về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”.

Người dân thực hiện giao dịch hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bạc Liêu. Ảnh: HỮU THỌ

Cần thêm quyết sách hợp thời

Bên cạnh những bước chủ động nói trên, thiết nghĩ, để xây dựng được đội ngũ nhân lực hội đủ các tiêu chí “tinh gọn - đa năng - số hoá - chuyên nghiệp - trách nhiệm cao”, thực sự trở thành động lực dẫn dắt Cà Mau bước vào kỷ nguyên mới, địa phương cần có thêm những chủ trương, chính sách hợp thời, thậm chí là “đi tắt đón đầu”.

Cà Mau sở hữu hệ thống cơ sở đào tạo chuyên nghiệp gồm 1 trường đại học và 3 trường cao đẳng (được sắp xếp từ 6 trường cao đẳng của 2 tỉnh: Cà Mau và Bạc Liêu cũ), đào tạo đa dạng các ngành nghề, bao trùm gần như toàn bộ các lĩnh vực, từ bậc trung cấp đến đại học và liên kết đào tạo sau đại học. Các chuyên gia giáo dục cho rằng, đây là thế mạnh không phải tỉnh nào cũng có được, nếu biết phát huy, chắc chắn góp phần rất lớn trong xây dựng nguồn nhân lực trình độ cao phục vụ cho nhu cầu phát triển trong xu thế mới.

Nhưng để nhập cuộc cùng tỉnh, các trường cần hoàn thiện hơn nữa cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng nguồn tuyển, đặc biệt là đổi mới phương pháp giảng dạy, thoát khỏi đường mòn, lối cũ, bởi không thể học theo cách cũ để bước vào thế giới hoàn toàn mới.

Cùngvới sự đổi mới của các trường, tỉnh cần dự báo cụ thể nhu cầu nhân lực, đồng thời tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa các trường chuyên nghiệp với các cơ quan, doanh nghiệp, công ty để đào tạo theo đơn đặt hàng, theo địa chỉ sử dụng, chứ đừng để “mạnh ai nấy làm”, khiến các trường phải tự dò dẫm đào tạo theo những gì mình có, trong khi cơ quan, doanh nghiệp lại “khát” nhân lực ở các lĩnh vực khác.

Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng trong lĩnh vực y tế là một trong những nhiệm vụ mà tỉnh Cà Mau đang tập trung. (Trong ảnh: Giờ thực hành của sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Cà Mau). Ảnh: MỘNG THƯỜNG

Đặc biệt, tỉnh cần hoàn thiện hệ thống chính sách thu hút, đãi ngộ nhân tài, nhất là trong các lĩnh vực cơ quan sự nghiệp, hành chính nhà nước và khoa học, công nghệ... Quan trọng hơn hết, phải gắn thu hút với sử dụng hiệu quả để giữ chân nhân tài, nếu không, chúng ta sẽ lãng phí, thậm chí là đánh mất “chất xám” một cách đáng tiếc.

Hiện nay, khối lượng công việc ở cấp xã rất lớn, vì vậy, nhiều địa phương kiến nghị cải cách chính sách tiền lương, phụ cấp phù hợp; đi đôi với đó là xây dựng môi trường làm việc hiện đại, chuyên nghiệp; xây dựng cơ chế đánh giá, bổ nhiệm dựa trên năng lực và những đóng góp thực chất cho tập thể, đơn vị, để vừa tạo động lực cống hiến, vừa giữ chân người giỏi trong khu vực công.

Cuối cùng, trong cuộc cách mạng tạo đột phá về nguồn nhân lực, cán bộ, người lao động cần tự đổi mới tư duy, nâng cao năng lực, thích ứng với yêu cầu cao của thực tiễn. “Áp lực tạo kim cương”, mỗi người hãy xem tiêu chuẩn, yêu cầu mới và khó khăn trước mắt là cơ hội trau dồi thêm kiến thức, rèn luyện kỹ năng, bản lĩnh để ngày càng đạt độ “chín” trong công việc.

Hạ tầng giao thông trên địa bàn ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là tuyến cao tốc, tạo động lực cho Cà Mau đột phá phát triển trong tương lai gần. (Trong ảnh: Tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, đoạn qua địa phận tỉnh Cà Mau).

Giữa cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, chưa bao giờ nền kinh tế thế giới nói chung, đất nước ta nói riêng dịch chuyển mạnh mẽ sang kinh tế tri thức như hiện nay. Trong bối cảnh sự phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, đây là cơ hội và cũng là thách thức, bởi nếu không bắt kịp sẽ bị tụt lại phía sau. Tỉnh Cà Mau với không gian phát triển rộng mở, hội tụ tiềm năng, thế mạnh “rừng vàng - biển bạc”, cùng sự quan tâm của Trung ương đầu tư các công trình, dự án chiến lược trên địa bàn tỉnh, đã sẵn sàng “cất cánh”. Nhưng điều quan trọng hơn cả, Cà Mau phải có “bệ phóng” vững chắc, chính là nguồn nhân lực chất lượng cao - “chìa khoá” mở cửa cho vùng đất địa đầu cực Nam vững tin cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới./.

Cẩm Huyền - Thái Thanh