Giữ lửa văn hoá Khmer giữa nhịp sống hiện đại

Giữa nhịp sống hiện đại đang len lỏi đến tận những phum, sóc vùng nông thôn, đồng bào Khmer ở Cà Mau vẫn bền bỉ giữ gìn và truyền trao những giá trị văn hoá cha ông để lại. Tựa như mạch nguồn không bao giờ cạn, bản sắc Khmer vẫn âm thầm chảy trong đời sống hôm nay lặng lẽ mà sâu bền, giản dị mà thấm đẫm niềm tự hào dân tộc.

• Bản sắc lễ hội các dân tộc - Tài nguyên giàu giá trị cho du lịch Cà Mau
• Đề nghị bổ sung chính sách đặc thù cho vùng dân tộc và nhóm yếu thế
• Bền bỉ giữ hồn nghệ thuật dân tộc

Về ấp Vĩnh Lộc, xã Phước Long, dễ bắt gặp hình ảnh những chàng trai Khmer miệt mài luyện tập chuẩn bị cho mùa đua ghe Ngo, lễ hội đặc sắc, rộn ràng sắc màu truyền thống của vùng đất này. Với đồng bào Khmer, ghe Ngo không chỉ là môn thể thao, mà còn là biểu tượng của sức mạnh, niềm tin và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Nhiều năm qua, ông Nguyễn Hồng Khánh, Bí thư Chi bộ ấp, người con Khmer nhiệt huyết, vẫn lặng lẽ góp công, góp sức cùng bà con và các vị sư sãi duy trì đội đua ghe Ngo truyền thống.

Ông Nguyễn Hồng Khánh cho biết luôn tâm huyết duy trì đội đua ghe Ngo vì đam mê môn thể thao truyền thống này.

“Tôi làm vì đam mê, vì tình yêu dân tộc mình. Ghe Ngo không chỉ là chiếc ghe, mà là linh hồn, là niềm tự hào của người Khmer chúng tôi”, ông Khánh chia sẻ, ánh mắt ánh lên niềm vui mỗi khi nhắc đến những mùa hội rộn rã tiếng trống, tiếng reo hò. Nhờ sự gắn bó và đồng lòng ấy, đội ghe Ngo Vĩnh Lộc không chỉ góp mặt trong các lễ hội lớn của tỉnh, mà còn đại diện Cà Mau tranh tài ở nhiều giải khu vực, mang theo niềm tự hào của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Không gian chuẩn bị ghe Ngo của các nghệ nhân tại chùa Đìa Muồng, xã Phước Long.

Cũng mang nặng nỗi niềm gìn giữ bản sắc dân tộc, ông Thạch Văn Tấn, Chánh Văn phòng Đảng uỷ xã Khánh Bình, người con Khmer tâm huyết, nhiều năm trăn trở với việc bảo tồn nghệ thuật Dù Kê, loại hình sân khấu dân gian đặc trưng của dân tộc mình. Với ông, Dù Kê không chỉ là những vở diễn, mà còn là tiếng lòng, là hồn vía của bao thế hệ.

Ông Thạch Văn Tấn tìm hiểu về danh sách các nghệ nhân có thể truyền dạy nghệ thuật Dù kê trong cộng đồng đồng bào dân tộc. 

Khi nghe tin tỉnh Cà Mau có kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật Dù Kê vào năm 2026, ông không giấu nổi niềm xúc động: “Là người Khmer, tôi thật sự vui mừng. Hy vọng Dù Kê sẽ được hồi sinh, để lớp trẻ tiếp nối, để tiếng trống, tiếng hát ấy còn mãi trong lòng người dân quê mình”.

Với đồng bào Khmer, văn hoá không chỉ hiện diện trong lễ hội, mà còn là nếp sống và đạo lý đã ăn sâu trong từng gia đình. Mỗi dịp lễ lớn, bà con đều đến chùa dâng cơm, thắp hương tưởng nhớ tổ tiên, những nghi lễ giản dị nhưng chứa chan lòng hiếu kính và nghĩa tình.

Đồng bào dân tộc Khmer luôn giữ gìn phong tục dâng cơm đến chùa thể hiện lòng hiếu thảo, hướng về cội nguồn.

“ Nghi thức dâng cơm, cầu an, cầu siêu không chỉ thể hiện lòng hiếu thảo, mà còn gắn kết cộng đồng, nhắc mỗi người nhớ về cội nguồn dân tộc”, bà Thạch Thị Hương, Phó Trưởng Phòng Văn hoá xã Khánh Bình, chia sẻ.

Giữa nhịp sống mới, khi đô thị hoá và công nghệ đang làm thay đổi từng nếp sống, người Khmer ở Cà Mau vẫn chọn cách gìn giữ hồn dân tộc bằng tình yêu chân thành với văn hoá truyền thống. Từ mái chùa vàng rực trong nắng, tiếng trống Dù Kê vang vọng giữa phum, sóc, đến những đội ghe Ngo lướt sóng mùa hội, tất cả hoà quyện thành bản giao hưởng của niềm tự hào và khát vọng vươn lên.

Chính từ những nỗ lực âm thầm ấy, văn hoá Khmer không chỉ được gìn giữ mà còn lan tỏa mạnh mẽ, góp phần điểm tô cho bức tranh văn hoá đa sắc của vùng đất Cà Mau hôm nay.

Nguyễn Đào - Hoàng Vũ