Ý nghĩa biểu tượng linh vật trên ghe Ngo 

Ghe Ngo là loại thuyền truyền thống của người Khmer Nam Bộ, thường chỉ xuất hiện một năm một lần trong dịp lễ hội Ok Om Bok (cúng trăng), diễn ra vào Rằm tháng 10 âm lịch hằng năm. Đây không chỉ là phương tiện thi đấu thể thao mà còn là biểu tượng tâm linh, gắn liền với tín ngưỡng, nghệ thuật và bản sắc của dân tộc Khmer.

• Huyện Phước Long: Tổ chức Giải đua ghe Ngo mini mừng tết Chôl-chnăm-thmây
• Sôi nổi đua ghe Ngo mini mừng Lễ Dâng y KaThina 2025
• Linh thiêng nghi thức hạ thuỷ ghe Ngo

Hình con rồng là biểu tượng rất quen thuộc trên chiếc ghe Ngo.

Thân ghe Ngo thường dài từ 25 đến hơn 30 m. Mỗi chiếc ghe được xem như vị thần hộ mệnh của phum, sóc. Do đó, việc trang trí ghe mang đậm tính linh thiêng và biểu tượng. Trên đầu và thân ghe Ngo thường được chạm khắc, vẽ hình các linh vật thần thoại trong văn hoá Khmer. Mỗi linh vật mang nghĩa riêng, thể hiện sức mạnh, trí tuệ và niềm tin tâm linh.

Mỗi chiếc ghe Ngo của người Khmer đều có các linh vật, mang ý nghĩa riêng biệt.

Phần thân ghe Ngo trông giống như con rồng chạy dài, mỗi chiếc đều có linh vật khác nhau ở mũi ghe; trong đó, biểu tượng rắn thần Naga rất phổ biến. Người Khmer tin rằng, Naga giúp ghe lướt nhanh trên sông, tránh tà khí và mang lại may mắn cho đội đua.

Mỗi biểu tượng trên chiếc ghe Ngo được xem là linh vật tượng trưng cho sức mạnh khi tham gia đua. (Trong ảnh: Chiếc ghe Ngo chùa Bốn Mặt (Cần Thơ) mang biểu tượng chim thần krud)

Bên cạnh biểu tượng Naga, mỗi chiếc ghe Ngo còn sử dụng những biểu tượng như: bạch mã, hổ, voi, krud… Krud là linh vật nửa người nửa chim, đối thủ truyền kiếp của Naga trong thần thoại Ấn Độ - Khmer.

Linh vật krud tượng trưng cho sức mạnh, lòng dũng cảm và ý chí vượt lên mọi khó khăn. Biểu tượng Kkrud dang cánh bay lượn thể hiện khát vọng tự do và tinh thần chiến thắng của cộng đồng.

Biểu tượng chim hạc mạ vàng của chiếc ghe Ngo chùa Bâng Kro Chắp Chắc (Cần Thơ).

Việc chạm khắc và trang trí linh vật trên những chiếc ghe Ngo Khmer không chỉ là nghệ thuật dân gian mà còn là nghi lễ cầu an. Mỗi chiếc ghe Ngo được xem như “vị thần sống”, được làm lễ “hô hồn ghe”, “mở mắt ghe” trước khi hạ thuỷ.

Danh Điệp