Mong manh lộ ven sông

Với điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý và tập quán sinh hoạt, hệ thống giao thông đường bộ ở Cà Mau, nhất là giao thông nông thôn, từ lâu hình thành và phát triển dọc theo các dòng sông.

• Sạt lở ven sông chưa có điểm dừng
• Xã Tân Ân đối mặt nỗi lo sạt lở ven sông, ven biển
• Xã U Minh ra quân trồng cây mắm chống sạt lở ven sông

Tuy nhiên, do chịu ảnh hưởng của chế độ bán nhật triều, cùng với tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng nên tuyến bờ phải chịu áp lực rất lớn. Nhiều tuyến lộ trở nên mong manh trước sạt lở, dẫn đến chia cắt giao thông, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và gây thiệt hại không nhỏ đến nguồn lực đầu tư vốn luôn hạn hẹp của địa phương.

Ông Ðặng Văn Thanh, ấp Bào Chấu (Xã Nguyễn Việt Khái), cho biết, tuyến lộ trước nhà và quanh khu vực nằm ven sông Bào Chấu bị sạt lở cách đây trên 10 năm và ăn sâu dần vào phía trong. Không thể xây lộ mới do tình trạng sạt lở nguy hiểm, nên khu vực này được xây dựng cầu trên bờ tạm bợ hơn 200 m, nay cũng đã xuống cấp, thiếu an toàn, sinh hoạt của người dân gặp rất nhiều khó khăn.

Sạt lở làm đứt gãy hoàn toàn tuyến lộ ven sông Ðầm Dơi tại hộ ông Bùi Thành Ðược, ấp Nam Chánh, xã Ðầm Dơi vào cuối tháng 9/2026 và nay lại tiếp tục sạt lở nghiêm trọng.

Hướng đến mục tiêu hiện đại hoá nông thôn, giai đoạn 2026-2030, từ nguồn ngân sách và các nguồn huy động hợp pháp, Cà Mau dự kiến ưu tiên hơn 14 ngàn tỷ đồng để hoàn thiện hạ tầng giao thông bộ, tăng cường kết nối liên thông giữa các ấp, tạo động lực để diện mạo nông thôn tiếp tục đổi mới.

Hệ thống kè bằng cây gỗ địa phương không giữ vững trước áp lực của dòng chảy ngày càng mạnh, nhiều tuyến lộ ven sông trên địa bàn xã Cái Nước tiếp tục sạt lở nghiêm trọng.

Dù đã có nhiều cố gắng trong ứng phó sạt lở, bảo vệ tuyến bờ, nhưng do nguồn lực tại chỗ còn hạn chế nên hiệu quả chưa mang tính toàn diện. (Ảnh chụp tại ấp Kinh Lớn, xã Cái Nước).

Từ thực tế và yêu cầu phát triển theo định hướng chiến lược, việc xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ ở vùng nông thôn hiện nay cần được tính toán lại về hướng, tuyến phù hợp với điều kiện tự nhiên. Không nên chạy theo việc mở lộ ven sông, rồi phải huy động thêm nguồn lực lớn xây dựng kè bảo vệ, sau đó liên tục khắc phục sạt lở.

Tuyến lộ ven sông Nông Trường (xã Thanh Tùng) được xây dựng mới sau khi tuyến lộ cũ bị sạt lở hoàn toàn. Tuy nhiên, lộ mới khá mong manh khi sạt lở tiếp tục ăn dần vào chân lộ. Nếu không có giải pháp căn cơ, kịch bản cũ sẽ diễn ra trên tuyến lộ mới.

 Những tuyến lộ nông thôn không chỉ hiện thực hoá khát vọng phát triển mà còn là kết tinh của sự đồng lòng, chung tay, trách nhiệm và nghĩa tình từ nhiều nguồn lực. Qua đó, thể hiện nỗ lực và quyết tâm chính trị của tỉnh Cà Mau trong quá trình hiện đại hoá nông thôn.

Bên cạnh giải pháp công trình, từ thực tiễn và phù hợp với điều kiện tự nhiên tại địa phương, hình thành nên những “vành đai xanh” bảo vệ tuyến bờ, giữ vững lộ giao thông, như trồng cây mắm tại xã Phú Tân, hay trồng dừa nước tại ấp Phong Lưu, xã Tân Hưng.

Vì vậy, cần có cách nhìn mới trong đầu tư, xây dựng giao thông nông thôn, hướng đến sự lâu bền, vững chắc, phát huy đầy đủ giá trị và ý nghĩa của mỗi công trình. Không thể để những tuyến lộ mãi mong manh bên những dòng sông sâu, nước chảy như đã từng diễn ra.

 TRẦN NGUYÊN thực hiện