Nghề gian khổ nhưng vinh quang

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025), hành trình vẻ vang đồng hành cùng dân tộc trong sự nghiệp đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của báo chí cách mạng, phóng viên Báo và Ðài Phát thanh - Truyền hình Cà Mau phỏng vấn Nhà báo, Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Nguyễn Thanh Dũng, Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh, để cùng nhìn lại chặng đường đã qua, đánh giá vai trò của báo chí địa phương và định hướng tương lai.

• Nhớ lời Bác dạy về nghề báo
• Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Lễ Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam
• Xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại

- Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về sự phát triển và những đóng góp của báo chí tỉnh thời gian qua?

Ông Nguyễn Thanh Dũng: Trong 2 cuộc kháng chiến, báo chí Cà Mau kiên cường bám sát thực tiễn, dùng ngòi bút và tay súng tuyên truyền, cổ vũ cách mạng, trực tiếp đấu tranh không khoan nhượng với kẻ thù. Khi đất nước hoà bình, báo chí Cà Mau tiếp tục đổi mới, đồng hành cùng Ðảng bộ tỉnh trên chặng đường phát triển.

Các cơ quan báo chí tại Cà Mau giữ vai trò then chốt truyền tải chủ trương, chính sách của Ðảng, Nhà nước đến Nhân dân. Báo chí không chỉ là kênh thông tin thiết yếu mà còn đồng hành thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh. Ðặc biệt, thời điểm dịch Covid-19, lực lượng làm báo dũng cảm tác nghiệp trong vùng dịch, lan toả tinh thần đoàn kết, giúp Cà Mau vượt qua đại dịch.

Phóng viên Báo và Ðài Phát thanh - Truyền hình Cà Mau tác nghiệp. Ảnh: MINH TẤN

Cà Mau có 5 nhà báo liệt sĩ: Phan Ngọc Hiển, Trần Ngọc Hy, Nguyễn Mai, Trần Thanh Tùng, Phan Thị Hồng Minh và 3 nhà báo là liệt sĩ được phong tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân (LLVTND): Phan Ngọc Hiển, Trần Ngọc Hy và Nguyễn Mai. Nhiều con đường, trường học, giải thưởng báo chí, văn học được vinh danh mang tên các nhà báo liệt sĩ. Tinh thần cống hiến ấy tiếp tục được các thế hệ làm báo hôm nay kế thừa và phát huy.

Với đặc thù về kinh tế biển, nông nghiệp của tỉnh, báo chí đã phản ánh rõ quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, khơi dậy tiềm năng địa phương; lan toả các mô hình sản xuất giỏi, ứng dụng công nghệ cao; quảng bá du lịch, thu hút đầu tư. Ðồng thời, báo chí cũng đóng vai trò phản biện xã hội, kịp thời chỉ rõ bất cập trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giúp chính quyền điều chỉnh chính sách phù hợp.

Không chỉ phản ánh thông tin, báo chí còn định hình tư duy, lối sống, quảng bá giá trị văn hoá truyền thống. Trong bối cảnh chuyển đổi số, báo chí Cà Mau đã chủ động ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao hiệu quả tuyên truyền.

Báo chí Cà Mau thực sự hoà mình vào dòng chảy cuộc sống, là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hoá, góp phần đồng hành cùng Ðảng bộ và Nhân dân viết tiếp thành tựu mới trong thời kỳ phát triển.

- Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và sự bùng nổ của công nghệ số, báo chí Cà Mau đứng trước cơ hội và thách thức nào? Theo ông, tương lai của báo chí địa phương sẽ được chi phối bởi những xu hướng phát triển nào?

Ông Nguyễn Thanh Dũng: Tôi cho rằng người làm báo hiện nay rất may mắn khi tác nghiệp trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ chưa từng có. Chưa bao giờ chúng ta có nhiều phương tiện, nền tảng và công cụ hỗ trợ cho công việc báo chí như hiện nay. Ðó là cơ hội rất lớn để chúng ta mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền, kết nối sâu rộng hơn với bạn đọc trong và ngoài tỉnh.

Tuy nhiên, chính trong bối cảnh ấy, thách thức cũng vô cùng lớn. Dòng chảy thông tin hiện nay diễn ra với tốc độ cực nhanh, trong khi thông tin xấu, độc, sai sự thật cũng lan truyền mạnh trên không gian mạng. Nếu người làm báo không chủ động học hỏi, không đổi mới tư duy nghề nghiệp, không hội nhập với công nghệ số, rất dễ bị tụt hậu, bị bỏ lại phía sau.

Hội nhập ở đây không chỉ là làm chủ công nghệ mà còn là thay đổi cách làm báo. Người làm báo hiện đại phải có tư duy đa nền tảng, có khả năng sáng tạo nội dung trên nhiều kênh truyền thông khác nhau, từ báo in, báo điện tử đến mạng xã hội, video, podcast... Báo chí địa phương như Cà Mau cũng cần mạnh dạn áp dụng công nghệ mới, làm phong phú hoá các hình thức thể hiện, phục vụ công chúng tốt hơn.

Về xu hướng phát triển trong tương lai, tôi cho rằng báo chí địa phương sẽ chịu sự chi phối mạnh mẽ của 3 xu hướng lớn. Thứ nhất là xu hướng chuyển đổi số, làm báo trên nền tảng số ngày càng trở thành chủ đạo. Thứ hai là xu hướng báo chí dữ liệu và cá nhân hoá trải nghiệm, nghĩa là sử dụng dữ liệu và công nghệ để cung cấp thông tin phù hợp với từng nhóm độc giả. Thứ ba là xu hướng tăng cường tính tương tác và xây dựng cộng đồng, trong đó báo chí không chỉ cung cấp thông tin một chiều mà còn tạo không gian để người dân tham gia, chia sẻ, đồng hành cùng báo chí.

- Ðể báo chí Cà Mau phát triển vững mạnh, đáp ứng yêu cầu thời đại mới, Hội Nhà báo tỉnh đã triển khai những nhiệm vụ trọng tâm nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Thanh Dũng: Vai trò của Hội Nhà báo đối với sự nghiệp báo chí tỉnh tuy âm thầm nhưng rất lớn. Hội đã chủ động tham mưu cho Tỉnh uỷ, UBND tỉnh mở 2 lớp đại học báo chí tại Cà Mau và 1 lớp thạc sĩ báo chí, đào tạo trên 400 hội viên, phóng viên và những người có nguyện vọng học nghề báo. Ðội ngũ này hiện nay là lực lượng chủ chốt tại các cơ quan báo chí, nhiều người giữ vị trí lãnh đạo, tham mưu về nội dung, nghiệp vụ.

Ngoài ra, hằng năm, Hội phối hợp với Trung tâm Báo chí Tuyên truyền và các cơ quan báo chí TP Hồ Chí Minh mở các lớp bồi dưỡng ngắn hạn dành cho phóng viên, giúp cập nhật kiến thức, kỹ năng làm báo hiện đại; phối hợp mở từ 3-4 lớp bồi dưỡng đội ngũ cộng tác viên các sở, ban, ngành, đài truyền thanh cơ sở.

Nhờ đó, đội ngũ phóng viên, hội viên cơ bản đạt chuẩn về nghiệp vụ, nắm bắt xu hướng làm báo đa phương tiện, nâng cao khả năng tác nghiệp trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh.

Bên cạnh đào tạo, Hội chủ động tham mưu tổ chức nhiều giải thưởng báo chí như: Giải Nguyễn Mai 5 năm một lần (giải báo chí cấp tỉnh có giá trị cao); giải Trần Ngọc Hy; giải Chân dung người tốt - việc tốt... Ðồng thời, phối hợp với các ngành mở các giải báo chí chuyên đề như: "Vì an ninh Tổ quốc", "Giảm nghèo bền vững", các cuộc thi ảnh báo chí... Qua đó góp phần khích lệ tinh thần, tạo động lực cho hội viên, phóng viên không ngừng rèn luyện, nâng cao chất lượng tác phẩm.

Về công tác xây dựng đội ngũ, Hội chú trọng bồi dưỡng chính trị, đạo đức nghề nghiệp, đội ngũ báo chí trong tỉnh giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp tốt, không có hội viên vi phạm, bị xử lý kỷ luật.

Hội sẽ tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, đoàn kết hội viên, đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng làm báo hiện đại, góp phần xây dựng nền báo chí tỉnh Cà Mau phát triển vững mạnh, giàu bản lĩnh, đáp ứng yêu cầu thời đại mới.

- Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, ông có điều gì gửi gắm đến đội ngũ người làm báo trong tỉnh?

Ông Nguyễn Thanh Dũng: Một là, báo chí Cà Mau cùng với báo chí cả nước nguyện là vũ khí sắc bén tích cực đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu và các tiêu cực xã hội; tuyên truyền bảo vệ an ninh và chủ quyền lãnh thổ quốc gia; phản bác các âm mưu, thủ đoạn xuyên tạc, vu khống, bóp méo sự thật của kẻ thù; tranh thủ và hướng dư luận quốc tế ủng hộ sự nghiệp chính nghĩa của Ðảng, Nhà nước và cả dân tộc.

Hai là, chúng ta tiếp tục hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” do Bộ Chính trị khởi xướng. Người làm báo cách mạng, trước hết phải có đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội nghiêm túc. Ðạo đức và trách nhiệm xã hội ấy chính là lập trường chính trị vững vàng, thường xuyên quán triệt sâu sắc đường lối, chính sách của Ðảng, Nhà nước.

Ba là, giới báo chí Cà Mau tiếp tục quán triệt sâu sắc Nghị quyết Trung ương 5 (khoá X) “Về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới” với nội dung sâu sắc đặc biệt, hợp ý Ðảng, lòng Dân nhằm giải quyết “mấy vấn đề cấp bách về xây dựng Ðảng trong tình hình hiện nay”, mà trọng tâm là ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo các cấp.

Bốn là, giới báo chí Cà Mau thực hiện tốt định hướng và sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ Cà Mau: “Báo chí Cà Mau giàu thông tin, đúng định hướng, chiến đấu, sáng tạo, trí tuệ, nhân văn” (nội dung Bức trướng Tỉnh uỷ Cà Mau tặng Ðại hội V nhiệm kỳ 2005-2010 Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Cà Mau).

Báo chí phải khẳng định mạnh mẽ hơn nữa vai trò xung kích, tiên phong đột phá, đồng thời phải có giải pháp tích cực củng cố, xây dựng, phát triển lực lượng lên tầm cao mới: Ðề cao tinh thần, dũng khí chiến đấu bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia, chống tiêu cực, tham nhũng; đồng thời với đổi mới tư duy, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp để phát huy khả năng - tiềm năng sáng tạo, không ngừng đề cao phẩm chất chính trị và đạo đức nhà báo cách mạng.

Nghề báo là nghề gian khổ nhưng cũng vinh quang và đầy cám dỗ. Ðã có không ít những nhà báo đạt tới vinh quang, được xã hội trân trọng và dành cho những vị trí xứng đáng. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có những nhà báo đã bị đồng tiền, tình cảm cá nhân, địa vị cám dỗ đã bẻ cong ngòi bút, bóp méo sự thật, bị xã hội lên án.

Báo chí Cà Mau có bề dày lịch sử và thành tích đáng trân trọng, khơi dậy trong chúng ta niềm tự hào trên chặng đường đi tới đấu tranh “ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái”, cùng toàn Ðảng, toàn dân, toàn quân xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

- Xin cảm ơn ông!

Hoàng Vũ thực hiện