Những người làm báo “đặc biệt”

Phóng viên mảng văn hoá nghệ thuật (VHNT), MC dẫn các chương trình truyền hình, phát thanh... được xem là những người làm báo “đặc biệt”, vì nội dung và lĩnh vực phụ trách khá đặc thù, cũng như có cách tác nghiệp riêng.

Phóng viên mảng VHNT vẫn thực hiện đầy đủ các nghiệp vụ báo chí, từ việc đi hiện trường, thu thập thông tin, phỏng vấn, xác minh đến viết bài, chỉnh sửa và phát hành. Họ không chỉ đưa tin về các sự kiện như lễ trao giải, triển lãm, buổi công diễn... mà còn thực hiện các bài viết chuyên sâu, phân tích tác phẩm, phản ánh đời sống văn hoá hoặc phê bình các hiện tượng lệch chuẩn trong môi trường nghệ thuật. Công việc đòi hỏi sự nhạy bén, óc thẩm mỹ, vốn hiểu biết sâu rộng và đạo đức nghề nghiệp - tất cả đều là những yếu tố cốt lõi của người làm báo chân chính.

Anh Trần Hoàng Phúc, cộng tác viên chuyên viết mảng VHNT của Báo Cà Mau (nay là Báo và Ðài Phát thanh - Truyền hình (PT-TH) Cà Mau), chuyên thực hiện các bài viết về giới nghệ sĩ, đặc biệt là nghệ sĩ cải lương, tạo sức lan toả với độc giả. Theo anh, mảng VHNT là đặc thù, cách tiếp cận của người viết cũng tinh tế hơn, bởi các nghệ sĩ rất tình cảm nhưng cũng khá nhạy cảm, phải tin tưởng và yêu thương thì họ mới sẵn lòng chia sẻ.

“Ðiều hạnh phúc nhất của phóng viên VHNT là được lắng nghe những câu chuyện “độc nhất vô nhị” trong cuộc đời làm nghề của các cô chú, anh chị em nghệ sĩ. Mọi người xem mình như người bạn để trải lòng, bộc bạch góc khuất thầm kín, tâm sự những điều trăn trở với nghệ thuật, với cuộc sống. Cái khó của người viết mảng này là sự lắng nghe, thấu cảm, sau đó góp nhặt cảm xúc nội dung câu chuyện để diễn đạt câu chữ, lối hành văn sao cho gần gũi và đi sát với thông tin được người nghệ sĩ chuyển tải, từ đó đưa thông điệp mà họ muốn đến với công chúng”, Hoàng Phúc chia sẻ.

Anh Trần Hoàng Phúc trong buổi phỏng vấn MC Xuân Hồng.

Giữa nhịp đập của thời đại số, nhu cầu thông tin giải trí phát triển mạnh mẽ khiến cho mảng VHNT có lúc bị "thương mại hoá", chạy theo thị hiếu. Chính vì thế, vai trò của phóng viên VHNT lại càng quan trọng. Họ không chỉ là người đưa tin, mà còn là người định hướng thẩm mỹ, nâng cao nhận thức văn hoá và góp phần xây dựng bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập. Một bài phê bình điện ảnh có chiều sâu, góc nhìn văn hoá sắc sảo về đời sống giới trẻ, hay bài phản ánh hiện tượng lệch chuẩn trong showbiz... đều là những minh chứng cho giá trị báo chí đích thực của mảng này.

Chị Tô Nguyệt Trang, biên tập viên Phòng Văn nghệ - Giải trí, Báo và Ðài PT-TH Cà Mau, cho biết: “Phóng viên, biên tập viên làm mảng VHNT là bộ phận quan trọng không thể thiếu trong làng báo. Họ là những người kể chuyện về vẻ đẹp, cái hay, cũng như phản ánh cái chưa đẹp của đời sống tinh thần con người. Nếu các phóng viên chính trị phản ánh những chuyển động của quốc gia thì phóng viên VHNT gìn giữ những giá trị mềm - nền tảng của bản sắc dân tộc. Một chương trình VHNT cũng là chất xám của các phóng viên, biên tập khi thu thập, tổng hợp, chắt lọc thông tin, sau đó dưới góc nhìn của mình hình thành nên kịch bản chương trình có chủ đề rõ ràng, hấp dẫn, tạo sức hút với khán giả theo dõi qua sóng radio, màn hình tivi”.

Ðồng quan điểm, anh Trần Hoàng Phúc cho rằng: “Trong bối cảnh toàn cầu hoá và giao thoa văn hoá mạnh mẽ, báo chí VHNT còn đóng vai trò giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc. Các phóng viên mảng VHNT là những người kết nối giữa nghệ sĩ và công chúng, giữa di sản và thế hệ trẻ, giữa quá khứ và hiện tại. Họ không chỉ là người ghi chép mà còn là người kể chuyện, truyền cảm hứng và vun đắp niềm tự hào dân tộc qua từng bài viết, chuyên mục”.

Tương tự như các phóng viên, biên tập viên phụ trách mảng VHNT, trong bối cảnh truyền thông hiện đại, MC của các chương trình PT-TH ngày càng xuất hiện nhiều trên sóng, đảm nhiệm vai trò dẫn dắt các chương trình đa dạng, từ tin tức thời sự, giải trí đến talkshow, gameshow. Họ là người làm báo truyền dẫn cảm xúc đến người xem, người nghe thông qua bản tin, bài viết. Thậm chí hiện nay, trong xu hướng báo chí đa phương tiện, MC dẫn chương trình thời sự, bản tin, phóng sự hoặc toạ đàm chuyên đề trên các kênh truyền hình chính thống còn đảm nhiệm luôn vai trò của biên tập viên truyền hình kiêm MC. Họ không chỉ dẫn chương trình mà còn trực tiếp tham gia xây dựng nội dung, biên soạn kịch bản, phỏng vấn khách mời, xử lý thông tin, nhiều khi còn là người thực hiện phóng sự hoặc tin ngắn.

Những người dẫn chương trình không chỉ học cách dẫn chính xác, thu hút mà còn phải chỉn chu cả ngoại hình.

MC Liêu Trần Bảo Duy, Báo và Ðài PT-TH Cà Mau, cho biết: “Dù là dẫn chương trình truyền hình dạng nào, nhiệm vụ của người dẫn chương trình vẫn phải tạo ra sự kết nối giữa các phần nội dung của chương trình. Chúng tôi phải dẫn dắt người xem vào từng nội dung một cách rõ ràng, dễ hiểu và thu hút họ ngồi lại để theo dõi đến hết bản tin hay chương trình".

Theo MC Bảo Duy, mỗi ngày, kỹ năng của một MC càng đòi hỏi cao, bởi trong chương trình thời sự có nhiều phần nhỏ như: tin, phóng sự, phỏng vấn, hay các phần đưa tin của phóng viên hiện trường... Thế nên, nhiệm vụ dẫn dắt, kết nối của người dẫn chương trình rất quan trọng để giữ nhịp đúng lúc và đẩy lên cao trào đúng chỗ. Ðể làm tốt nhiệm vụ này, người dẫn chương trình phải khiến khán giả xem chương trình thấy được những tin, bài cụ thể một cách sáng rõ và có sự liên kết trong chỉnh thể mạch lạc của cả chương trình. "Chưa kể, chúng tôi phải chỉn chu cả phần hình ảnh xuất hiện, từ trang phục đến make up..., tạo sự trân trọng với khán giả theo dõi trước màn hình tivi, điện thoại hay laptop...”, anh chia sẻ.

Bên cạnh làm tin, truyền tải thông tin theo cách riêng, đôi khi chính những người làm báo "đặc biệt" này còn hoá thân đa dạng trong cách đóng góp thông tin. Họ hoá thân thành những kịch sĩ, trở thành nhân vật trong những câu chuyện truyền thanh, kịch truyền hình... Ðã qua, khán giả không lạ lẫm với anh Trần Hoàng Phúc hoá thân thành nhân vật trong các tiểu phẩm Bác Ba Phi trên sóng phát thanh lẫn truyền hình, hay MC Liêu Trần Bảo Duy đa dạng nhân vật trong những kịch bản đậm chất nghệ thuật trên sóng truyền thanh... Tất cả đều làm nên bản sắc nghề nghiệp, nhưng cốt lõi giá trị vẫn là truyền tải thông tin bằng mảng VHNT.

Với tinh thần làm việc trách nhiệm, nghiêm túc và tâm huyết của những người làm báo "đặc biệt" này cho thấy, sự lao động nào cho nghề báo cũng đáng giá và đáng trân trọng!.

Lam Khánh