Phải chủ động ứng phó thiên tai

Chiều 30/10, trong phiên thảo luận tại Hội trường về tình hình thực hiện ngân sách Nhà nước năm 2025, dự toán và phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2026, cùng kế hoạch tài chính - ngân sách Nhà nước 3 năm 2026-2028, đại biểu Nguyễn Quốc Hận, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, đã có những phát biểu sâu sắc, nêu bật nhiều vấn đề thực tiễn đặt ra ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đặc biệt là trong ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH) và định hướng đầu tư công gắn với phát triển bền vững.

• Định vị “Địa đầu cực Nam Tổ quốc”
• Tầm vóc mới vùng cực Nam
• Đề xuất đầu tư cơ sở y tế tương xứng tại xã địa đầu cực Nam Tổ quốc

BĐKH - thách thức sống còn của ĐBSCL

Theo Đại biểu Nguyễn Quốc Hận, BĐKH không còn là dự báo mà đang hiện hữu từng ngày, từng giờ, tác động sâu sắc đến mọi mặt đời sống xã hội. Những năm gần đây, vùng ĐBSCL “vựa lúa, vựa cá” của cả nước đang phải gánh chịu những hệ luỵ nặng nề: sạt lở bờ sông, bờ biển diễn ra thường xuyên; triều cường, xâm nhập mặn ngày càng sâu vào nội đồng; thời tiết cực đoan xảy ra với tần suất cao, gây thiệt hại lớn cho sản xuất, hạ tầng và đời sống Nhân dân.

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận, Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, phát biểu tại phiên thảo luận.

Đại biểu nhấn mạnh, trước đây hạn hán thường chỉ xuất hiện vào vài tháng cuối năm, nay gần như diễn ra quanh năm. Nhiều đô thị, tuyến giao thông bị ngập cục bộ, môi trường ô nhiễm, sản xuất đình trệ, sinh hoạt người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đặc biệt, tại một số địa phương, xâm nhập mặn đã làm thay đổi hoàn toàn cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tập quán sản xuất và cả môi trường sống của cư dân.

Cần cách tiếp cận chủ động, đầu tư mang tính chiến lược

Từ thực tiễn trên, Đại biểu Nguyễn Quốc Hận kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan cần có chính sách đầu tư mang tính tổng thể, dài hạn, kết hợp giữa phát triển hạ tầng và thích ứng BĐKH. Trọng tâm, đề nghị:

Thứ nhất, bổ sung dự án đầu tư hoàn chỉnh tuyến đường ven biển từ Quảng Ninh đến Kiên Giang vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Theo đại biểu, đây là công trình có ý nghĩa chiến lược, không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn là “tuyến đê mềm” chắn sóng, chống sạt lở, xâm nhập mặn và triều cường. Khi kết hợp với hệ thống cống ngăn mặn, tuyến đường ven biển sẽ vừa bảo vệ dân sinh, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các xã bãi ngang ven biển, vốn còn nhiều khó khăn.

Quang cảnh phiên thảo luận toàn thể.

Thứ hai, ưu tiên bố trí vốn để mở rộng và thi công hoàn thiện tuyến đường Hồ Chí Minh đoạn đi qua địa bàn tỉnh Cà Mau, nhất là đoạn trùng với Quốc lộ 63 qua phường An Xuyên và nâng cấp, mở rộng từ đoạn Năm Căn - Đất Mũi, vì công trình quan trọng quốc gia đã nhiều lần được đề cập nhưng vẫn chưa được bố trí vốn hoàn thiện. Việc sớm hoàn thiện tuyến đường này không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng, nối liền “mạch đất hình chữ S” từ Pác Bó đến Đất Mũi.

Thứ ba, bổ sung nâng cấp, mở rộng tuyến đường Xuyên Á kết nối Cà Mau - Kiên Giang - Campuchia - Thái Lan vào kế hoạch đầu tư công trung hạn, giai đoạn 2026-2030 nhằm tăng cường liên kết vùng và kết nối giao thương quốc tế, khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, thương mại và logistics khu vực phía Nam.

Phát triển hạ tầng - nền tảng cho thích ứng và phát triển bền vững

Những đề xuất của Đại biểu Nguyễn Quốc Hận cho thấy cách tiếp cận toàn diện, kết hợp giữa đầu tư hạ tầng giao thông với ứng phó BĐKH, giữa phát triển kinh tế với bảo đảm an sinh, môi trường và quốc phòng - an ninh. Bởi lẽ, trong bối cảnh thiên nhiên ngày càng khắc nghiệt, việc “đi trước một bước” trong quy hoạch và đầu tư hạ tầng mang tính chống chịu là hết sức cần thiết, thể hiện tầm nhìn chiến lược của địa phương đồng bằng.

Nhìn rộng ra, ý kiến của đại biểu cũng đặt ra yêu cầu tăng cường nghiên cứu khoa học ứng dụng, nâng cao chất lượng quy hoạch và thẩm định dự án đầu tư công, siết chặt quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa, nhất là trong lĩnh vực vật liệu, thiết bị sử dụng cho các công trình chống sạt lở, đê điều và ứng phó thiên tai. Đây là điều kiện tiên quyết để đảm bảo hiệu quả, an toàn và bền vững cho các công trình, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư.

Từ thực tiễn Cà Mau và vùng ĐBSCL, những kiến nghị của đại biểu Nguyễn Quốc Hận không chỉ mang giá trị địa phương mà còn gợi mở hướng đi chung cho cả nước: đầu tư cho hạ tầng thích ứng là đầu tư cho tương lai bền vững. Việc sớm hoàn thiện các tuyến đường chiến lược ven biển, Xuyên Á, Hồ Chí Minh đoạn cuối Nam Bộ không chỉ là lời đáp với thiên nhiên, mà còn là lời cam kết mạnh mẽ về khát vọng phát triển của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.   

                            Lê Hằng