Bảo vệ người dân trước thiên tai

“Phòng ngừa từ sớm, từ xa trên cơ sở dữ liệu, khoa học, công nghệ” là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Cà Mau trong công tác phòng, chống thiên tai (PCTT), thích ứng với biến đổi khí hậu nhiều năm qua, nhằm hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng, sức khoẻ và tài sản của người dân.

• Xây dựng mỗi xã, phường là một "pháo đài" vững chắc trong phòng chống, thiên tai
• Tạo nền căn bản để chuyển từ ứng phó thiên tai sang quản trị rủi ro thiên tai
• Bảo vệ đê biển Tây, giữ an toàn vùng ngọt hoá

Chủ động phòng chống, quản lý rủi ro

Với vị trí địa lý đặc biệt 3 mặt giáp biển, Cà Mau có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế, nhất là kinh tế biển và nuôi thuỷ sản, nhưng cũng chịu tác động nặng nề của nhiều loại hình thiên tai. Mùa mưa thường xuyên xảy ra mưa dông, ngập úng cục bộ; mùa khô phải chống chọi với khô hạn, thiếu nước ngọt và xâm nhập mặn...

Từ đầu năm đến nay, thiên tai làm 2 người chết; trên địa bàn tỉnh xảy ra 96 vụ sạt lở đất với tổng chiều dài khoảng 2.593 m, gây ảnh hưởng, thiệt hại 86 căn nhà; xảy ra 94 vụ lốc xoáy làm 9 người bị thương, thiệt hại 525 căn nhà, sập hoàn toàn, hư hỏng nặng 91 căn, tốc mái, hư hỏng nhẹ 434 căn, chìm 1 tàu cá, hư hỏng 41 trụ điện và 76 cây xanh... Tổng thiệt hại tài sản do thiên tai ước tính hơn 31,2 tỷ đồng.

Là địa phương có cả sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng, khai thác thuỷ sản và lâm nghiệp, xã Ðá Bạc đặc biệt quan tâm công tác PCTT.

Ông Nguyễn Cảnh Hạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Đá Bạc, cho biết: "Ngay từ đầu năm, xã đã rà soát nguồn lực từ phương tiện, tàu thuyền, xe cho đến các cơ sở sản xuất, kinh doanh, cửa hàng mua bán thực phẩm... để khi thiên tai xảy ra có thể huy động. Ðặc biệt, tập trung đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân trong PCTT, nhất là trước mùa mưa bão, hướng dẫn bà con chủ động chằng chống nhà cửa, bảo vệ sản xuất đúng theo khuyến cáo của ngành chức năng".

Thời gian qua, Cà Mau huy động nguồn lực đầu tư nhiều công trình đê, kè bảo vệ bờ biển và đời sống, sản xuất của người dân ven biển.

Chủ động phòng chống, quản lý rủi ro thiên tai, thời gian qua, Cà Mau quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng, với 397 cống, 31 trạm bơm điện và 1 hồ chứa nước ngọt phục vụ 3 vùng sản xuất ngọt, mặn, lợ. Ðây là những công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc chủ động điều tiết, kiểm soát nguồn nước theo thời vụ và diễn biến mặn, ngọt; duy trì nguồn nước ngọt phục vụ sản xuất, hạn chế xâm nhập mặn và bảo đảm độ mặn phục vụ nuôi thuỷ sản.

Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết, sở chỉ đạo các đơn vị quản lý vận hành hệ thống thuỷ lợi thường xuyên kiểm tra, duy tu, sửa chữa, xử lý rò rỉ, hư hỏng..., nhằm phát huy cao nhất hiệu quả các công trình. Ðồng thời, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, khí tượng thuỷ văn, triều cường, độ mặn và các nguy cơ thiên tai để kịp thời thông tin, cảnh báo cho người dân cũng như tham mưu giải pháp ứng phó.

“Hiện sở đang tập trung triển khai nhiệm vụ ứng phó hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, thích ứng với biến đổi khí hậu, nhất là trước dự báo tác động của El Nino thời gian tới”, ông Mười thông tin.

Chuyển mạnh với nguyên tắc "6 rõ"

Nhằm giảm thấp nhất thiệt hại do các loại hình thiên tai, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch hành động số 476/UBND về triển khai công tác phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Cà Mau từ nay đến hết năm 2026, định hướng đến năm 2030.

Hoạt động khai thác trên biển, đối mặt nguy cơ rủi ro, ngư dân cần được tăng cường hướng dẫn giải pháp thích ứng trước thiên tai.

Một trong những mục tiêu quan trọng là tập trung chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động; từ tập trung khắc phục hậu quả sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; từ chỉ đạo theo mùa vụ sang chuẩn bị thường xuyên; từ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang quản lý, chỉ đạo, điều hành trên cơ sở dữ liệu, khoa học, công nghệ, pháp luật, kỷ luật quy hoạch và trách nhiệm người đứng đầu; chuyển từ cảnh báo hiện tượng sang cảnh báo theo tác động chi tiết đến từng địa bàn, từng đối tượng.

Ðặc biệt, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương triển khai nhiệm vụ PCTT phải bảo đảm nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ thẩm quyền; gắn kết chặt chẽ với công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc và xử lý trách nhiệm theo quy định.

Ðồng thời, phải bảo đảm đồng bộ, thiết thực, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm từng ngành, lĩnh vực, địa bàn và từng loại hình, cấp độ rủi ro thiên tai; tuyệt đối không được chủ quan trước bất kỳ kịch bản thiên tai nào; nghiêm túc thực hiện, không hình thức, không chung chung, không để bị động, bất ngờ.

Dự báo mùa khô 2026-2027, tình trạng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, sụt lún đất và nguy cơ cháy rừng... trên địa bàn tỉnh sẽ gay gắt do ảnh hưởng của El Nino. Theo đó, trong kế hoạch, UBND tỉnh yêu cầu các ngành, địa phương chủ động phương án ứng phó, bảo đảm nguồn nước sinh hoạt, sản xuất và sẵn sàng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng..., hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước, Nhân dân và doanh nghiệp.

Ngư dân ven biển là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương khi có thiên tai xảy ra.

Cà Mau xác định, công tác PCTT phải gắn với phát triển bền vững, bảo đảm an ninh con người, an ninh nguồn nước, lương thực, năng lượng và ổn định xã hội. Ðể đạt kết quả cao nhất, việc triển khai các nhiệm vụ PCTT phải đồng bộ, quyết liệt, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cũng như người dân và doanh nghiệp./.

Nguyễn Phú