Thơm lừng bánh gừng

Tết Chôl-chnăm-thmây 2024 của đồng bào Khmer sẽ diễn ra từ ngày 13 - 16/4. Những ngày này, tại các phum sóc nơi có đông đồng bào Khmer sinh sống, sinh khí Tết cổ truyền đang hiện diện trong từng nếp nhà. Người thì quét dọn, trang hoàng nhà cửa, bàn thờ tổ tiên, người thì chuẩn bị bánh trái, hoa quả lễ Phật và thức ăn đầy đủ trong những ngày Tết.

Trong số các loại bánh truyền thống đặc trưng của đồng bào Khmer không thể thiếu món bánh gừng. Bánh có hình dạng giống củ gừng nên được gọi là bánh gừng. Đây là loại bánh luôn có mặt trong những dịp quan trọng của đồng bào Khmer như tết Chôl-chnăm-thmây, lễ Sen Đôn-ta, các ngày giỗ, đám cưới, đám hỏi…; ngoài ra, còn là món đãi khách nhâm nhi lúc chuyện trò trong những ngày tết Nguyên đán.

Để có được chiếc bánh gừng ngon, đẹp mắt thì phải trải qua nhiều công đoạn. Trước tiên là khâu chọn nếp - phải là loại nếp trắng đục, có hạt to đều, đem vo sạch, để ráo nước, cho vào cối giã (hoặc xay) rồi sấy hoặc phơi khô. Tùy theo cách làm của mỗi hộ gia đình, mỗi vùng mà có thể dùng bột nang mực, hoặc bột nổi, hay men cơm rượu… pha với bột nếp giúp bánh có độ giòn tan. Một nguyên liệu không thể thiếu trong món bánh gừng là trứng gà (hoặc trứng vịt), được đánh bông, nổi rễ tre mới cho hỗn hợp bột vào, trộn đều rồi nhồi bột cho quyện thành khối.

Khi bột nhồi đã đạt (không quá khô, cũng không nhão nhoẹt) thì chia thành những khối nhỏ, thoa một ít dầu ăn lên tay để chống dính, nặn bột với hình dáng tương tự củ gừng. Do hoàn toàn làm bằng thủ công nên khâu tạo hình rất mất thời gian, ngoài sự tỉ mỉ, còn đòi hỏi ở người làm bánh tính kiên nhẫn.

Khâu chiên bánh cũng đòi hỏi sự khéo léo khi phải canh lửa sao cho không quá to - bánh sẽ mau sậm màu nhưng chưa chín bên trong, còn lửa nhỏ thì bánh sẽ bị ngậm dầu, hoặc bột bị chai, thành phẩm sẽ bị cứng. Bánh chiên xong sẽ được ngào với đường cát đã được thắng sền sệt tạo thành một lớp áo mỏng bên ngoài rồi mang ra phơi nắng để bánh trơn, láng bóng. Bánh gừng sau khi phơi nắng một ngày thì cho vào túi nylon cột kín có thể bảo quản được 2 tuần.

Bánh gừng đạt tiêu chuẩn là phải giòn tan trong miệng, thơm lừng, có vị ngọt nhẹ của đường, vị béo của trứng. Tuy mộc mạc, dân dã nhưng hương vị độc đáo của chiếc bánh gừng truyền thống đã thể hiện đậm đà nét văn hóa ẩm thực của đồng bào Khmer Nam Bộ nói chung, đồng bào Khmer ở Bạc Liêu nói riêng.

N.B