Truyền hình
Anh Huỳnh Minh Hiệp hiện đang nắm giữ nhiều kỷ lục được các tổ chức kỷ lục trong, ngoài nước công nhận và vẫn miệt mài trên hành trình tìm kiếm cổ vật mang giá trị văn hoá, lịch sử của mình.
- Anh đang sở hữu nhiều bộ sưu tập từ tiền thế giới, tư liệu điện ảnh, cải lương đến những hiện vật về Sài Gòn xưa. Cơ duyên nào đưa anh đến với hành trình sưu tầm và đâu là bộ sưu tập có ý nghĩa đặc biệt nhất đối với anh?
Nhân kỷ niệm 22 năm VietKings, Kỷ lục gia Huỳnh Minh Hiệp được Trung ương Hội Kỷ lục Việt Nam, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao tặng Bằng khen và Kỷ niệm chương vì đã có nhiều hoạt động nổi bật cùng những đóng góp tích cực, hiệu quả trong công tác chuyên môn, góp phần quan trọng vào sự phát triển của Hội Kỷ lục gia Việt Nam - Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings), lan toả mạnh mẽ giá trị, hình ảnh kỷ lục Việt Nam đến công chúng trong, ngoài nước (giai đoạn 2025-2026).
Huỳnh Minh Hiệp: Tình yêu với việc lưu giữ kỷ vật của tôi bắt đầu từ gia đình. Khi còn nhỏ, tôi thường thấy ông nội cẩn thận cắt những mẩu tin trên báo, giữ lại các tài liệu quan trọng và sắp xếp hình ảnh gia đình rất ngăn nắp. Từ đó, tôi dần hình thành ý thức rằng những món đồ tưởng như nhỏ bé cũng có thể trở thành ký ức quý giá theo thời gian.
Ðến nay, tôi vẫn còn giữ món đồ chơi mẹ tặng lúc 8 tuổi là 1 con vịt kéo dây phát nhạc. Gần nửa thế kỷ trôi qua nhưng món đồ ấy vẫn còn nguyên giá trị tinh thần. Tôi cũng giữ 4 bức thư tình cùng khoảng 20 vé xem phim của người bạn gái đầu tiên, những kỷ vật đã gắn với tôi gần 40 năm.
Năm 2005, khi công tác tại Trung tâm UNESCO Nghiên cứu Bảo tồn Cổ vật Việt Nam, tôi có điều kiện tiếp xúc nhiều hơn với di sản, cổ vật, các nhà sưu tầm và nghiên cứu. Từ đó, niềm đam mê sưu tầm ngày càng lớn và dần trở thành hành trình mà tôi theo đuổi đến hôm nay.
Hiện vật quý không nhất thiết phải là món đồ đắt tiền mà có khi chỉ là vài chiếc nắp phén hiệu Con Cọp của Sá xị Con Cọp, vật dụng rất quen thuộc với tuổi thơ của tôi và nhiều người Sài Gòn xưa. Có những hiện vật gắn với những nhân vật, sự kiện lịch sử mà tôi may mắn có được. Chẳng hạn, tôi sở hữu chiếc Motobecane Pony 63 cc do Pháp sản xuất năm 1936, từng được đưa sang Việt Nam cho Khâm sứ Toà Thánh Ðông Dương Marion Brini, sau đó được tặng lại đức cha Ngô Ðình Thục, Tổng Giám mục Giáo phận Huế. Những hiện vật như vậy đôi khi không thể đo đếm bằng tiền bạc.
Tôi tâm niệm: “Cổ vật tìm cổ nhân”. Có những thứ tưởng như phải đi khắp nơi tìm kiếm, nhưng cuối cùng lại xuất hiện ngay trong chính gia đình mình. Tôi từng mất nhiều năm tìm tờ Nam Phong Tạp Chí của Phạm Quỳnh. Tôi nhờ nhiều nhà sưu tầm tìm giúp nhưng vẫn không có kết quả. Một hôm, bà cô hỏi: “Hiệp sưu tầm báo chí mà có tờ này chưa?”. Khi cầm tờ báo trên tay, tôi xúc động đến rơi nước mắt. Tờ Gia Ðịnh Báo của Trương Vĩnh Ký cũng là trường hợp tương tự. Tôi đã mất khoảng 10 năm tìm kiếm mới có cơ hội sở hữu.
- Bằng cách nào anh có thêm nhiều kiến thức và tiếp cận được những hiện vật có giá trị lịch sử, văn hoá?
Huỳnh Minh Hiệp: Từ năm 2005, trong quá trình nghiên cứu và tham gia công tác bảo tồn cổ vật Việt Nam tại Trung tâm UNESCO, tôi có cơ hội gặp gỡ nhiều nhà sưu tầm, nhà nghiên cứu và những người am hiểu về cổ vật. Tôi học hỏi kiến thức từ chính những cuộc gặp gỡ đó. Mỗi người có một lĩnh vực chuyên sâu, một cách nhìn và một kho tư liệu riêng. Qua quá trình giao lưu, trao đổi, tôi không chỉ mở rộng hiểu biết mà còn có thêm những mối liên hệ để tìm kiếm hiện vật.
Kỷ lục gia Huỳnh Minh Hiệp trong buổi triển lãm áo bà ba do anh phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ thực hiện.
Có những hiện vật đặc biệt bởi chính chúng vẫn còn lưu lại dấu tích của một thời kỳ lịch sử. Chẳng hạn, tôi có một tờ tiền mệnh giá 20 đồng được đóng dấu của Uỷ ban Kháng chiến hành chánh làng Nhơn Ái, huyện Châu Thành, tỉnh Cần Thơ. Bên cạnh tiền cổ, tôi đặc biệt quan tâm đến những tờ báo xưa, bởi qua đó có thể hình dung được đời sống xã hội, văn hoá và thông tin báo chí của từng giai đoạn. Tờ Gia Ðịnh Báo, ra mắt từ ngày 2/9/1890, là một trong những tư liệu tôi mất hơn 10 năm tìm kiếm. Cuối cùng, tôi mới có cơ hội sở hữu một bản ở ngoài Bắc. Tôi may mắn có được một tờ Lục Tỉnh Tân Văn. Ðiều khiến tôi trân trọng là ngay cả Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh hiện cũng chỉ có bản photocopy của tư liệu này. Với tôi, giá trị của hiện vật không chỉ nằm ở độ hiếm, tuổi đời hay giá trị vật chất mà quan trọng hơn là những câu chuyện, con người và một phần ký ức lịch sử được lưu giữ qua từng trang giấy, con dấu hay món đồ.
- Người sưu tầm thường đứng trước sự lựa chọn giữa giá trị kinh tế và giá trị lịch sử của hiện vật. Với anh, tiêu chí nào quyết định một món đồ đáng được gìn giữ? Anh đã được nhiều tổ chức kỷ lục công nhận, những danh hiệu ấy có ý nghĩa như thế nào?
Huỳnh Minh Hiệp: Tôi chưa từng bán bất kỳ hiện vật nào, dù có người trả giá cao đến đâu. Bởi ngay từ đầu, tôi xác định mình không sưu tầm chỉ cho riêng mình mà còn muốn lưu giữ những hiện vật ấy cho mai sau. Tôi thường tổ chức các cuộc triển lãm theo chuyên đề tại Tiệm Cà phê Xứ Nam Kỳ hoặc phối hợp với bảo tàng, trung tâm văn hoá, trường đại học để giới thiệu các bộ sưu tập đến công chúng, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Tôi muốn các bạn trẻ có cơ hội tiếp cận lịch sử Việt Nam thông qua những hiện vật cụ thể về báo chí, điện ảnh, âm nhạc và đời sống xã hội.
Kỷ lục gia Huỳnh Minh Hiệp và diễn viên, người mẫu Dương Yến Ngọc trong buổi triển lãm của anh.
Các bộ sưu tập cũng có cơ hội bước ra khỏi không gian trưng bày để tham gia vào hoạt động điện ảnh. Nhiều đoàn phim trong nước và quốc tế tìm đến tôi để nhờ hỗ trợ những hiện vật xưa phục vụ cảnh quay. Tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ, bởi đó cũng là cách để những hiện vật được tiếp tục sống trong đời sống đương đại. Ðổi lại, có những đạo diễn mời tôi tham gia một vai nhỏ trong phim. Với tôi, như vậy đã là niềm vui.
Tôi xem việc sưu tầm, gìn giữ hiện vật như sứ mệnh của mình. Ðiều tôi mong muốn hơn cả là những hiện vật ấy không chỉ nằm trong bộ sưu tập cá nhân mà có thể được giới thiệu đến cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ. Tôi mong các bạn trẻ quan tâm hơn đến việc gìn giữ những di sản mà cha ông để lại, bởi nếu không được trân trọng và bảo tồn, những ký ức ấy có thể mai một theo thời gian.
- Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện!
Lam Khánh thực hiện
Xem thêm bình luận