Làm mới cách chuyển tải nghệ thuật truyền thống

Thời đại công nghệ số, nghệ thuật truyền thống đứng trước áp lực cạnh tranh mạnh từ nhiều loại hình giải trí mới. Làm sao để đờn ca tài tử, cải lương đến gần hơn với giới trẻ đang là vấn đề đặt ra tại Diễn đàn “Di sản văn hoá, bản sắc quê hương” do Tỉnh đoàn Cà Mau lần đầu tổ chức. Nhiều ý kiến cho rằng, cần đổi mới cách chuyển tải, tận dụng sức lan toả của mạng xã hội để đưa nghệ thuật truyền thống đến với công chúng trẻ.

• "Trăm năm gấm hoa" nghệ thuật sân khấu Việt Nam
• Trái tim trẻ “say” nghệ thuật
• Đêm nghệ thuật rộn ràng mừng lễ Sene Dolta của đồng bào Khmer

Chủ động tìm đến khán giả trẻ

Hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, đờn ca tài tử, cải lương đã trở thành nét đặc sắc trong đời sống văn hoá Cà Mau. Tuy nhiên, sự phát triển của nhịp sống hiện đại, nhất là sự hiện diện của mạng xã hội đã mở ra nhiều lựa chọn giải trí mới. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dùng dễ dàng thưởng thức bất kỳ loại hình nghệ thuật nào, từ trong nước đến nước ngoài mà không cần phải trực tiếp đến các nhà hát, điểm trình diễn.

Các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, soạn giả trao đổi về cách đưa nghệ thuật truyền thống đến gần khán giả trẻ trong thời đại mạng xã hội.

Cũng vì thế, thị hiếu nghệ thuật của xã hội, nhất là một bộ phận giới trẻ không tránh khỏi sự tác động. Trong khi đó, sự thích ứng và thay đổi của những người làm nghệ thuật truyền thống chưa theo kịp thời đại, cách thức thể hiện và truyền tải đến khán giả trẻ cũng chậm được đổi mới.

Tại Diễn đàn, NSƯT Nguyễn Mỹ Hạnh, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Cao Văn Lầu, Chủ tịch Hội Sân khấu tỉnh Cà Mau, cho rằng, sức sống của đờn ca tài tử, đặc biệt là bản “Dạ cổ hoài lang”, bắt nguồn từ tính đại chúng, gần gũi, dễ đi vào lòng người. Người yêu thích đều có thể học hát, tìm hiểu và thực hành. Ðể phát huy giá trị ấy trong đời sống hiện đại, giới nghệ sĩ cần tìm cách tiếp cận giới trẻ phù hợp hơn.

Theo chị, những người hoạt động ở lĩnh vực sân khấu cần nghiên cứu cách tiếp cận gần gũi hơn với giới trẻ. Thay vì chờ khán giả tìm đến nhà hát, các đơn vị nghệ thuật có thể đưa chương trình biểu diễn, hoạt động trải nghiệm vào trường học, tổ chức Ðoàn. Qua đó, học sinh, đoàn viên có cơ hội trực tiếp tìm hiểu, thưởng thức và thực hành nghệ thuật truyền thống.

Tiết mục đờn ca tài tử do các tài tử nhí biểu diễn tại Diễn đàn “Di sản văn hoá, bản sắc quê hương”.

Làm mới cách tiếp cận

Theo nhiều ý kiến tại diễn đàn, giới trẻ không quay lưng với văn hoá truyền thống, nhưng có nhiều lựa chọn giải trí trong môi trường số. TikTok, Facebook cùng các nền tảng trực tuyến đưa video ngắn, âm nhạc, phim ảnh đến người dùng với hình thức sinh động, dễ tiếp cận. Ðây cũng là kênh để nghệ thuật truyền thống mở rộng công chúng nếu biết khai thác phù hợp.

Bạn Nguyễn Thị Tài Hoa, Chi đoàn Công ty Nice Tourist Cà Mau, chia sẻ: “Thực tế cho thấy, khi được thể hiện bằng hình thức phù hợp, nghệ thuật truyền thống vẫn có sức hấp dẫn riêng. Từ những bài bản đờn ca tài tử và bản "Dạ cổ hoài lang", chúng ta có thể tận dụng các nền tảng công nghệ để quay, thiết kế các video ngắn với phong cách sáng tạo, cách phối nhạc mới mẻ hơn, thậm chí là xây dựng những câu chuyện với nội dung gần gũi với đời sống. Với không gian trình diễn mới và cách chuyển tải hấp dẫn, việc đưa nghệ thuật truyền thống đến với thế hệ trẻ sẽ mang lại tín hiệu tích cực”.

Cô Nguyễn Thị Diệu Linh, giáo viên Trường Tiểu học Tân Ân, xã Tân Ân, hướng dẫn học sinh hát đờn ca tài tử, bản "Dạ cổ hoài lang".

Là soạn giả trẻ, anh Lâm Hữu Tặng, Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Sân khấu tỉnh Cà Mau, cho rằng, các bạn trẻ đang thiếu những sân chơi để tìm hiểu, bồi đắp tình yêu nghệ thuật truyền thống. Anh đề xuất, thời gian tới cần tổ chức các cuộc thi sáng tác về vọng cổ, dân ca trong học đường để gieo những “hạt mầm” tự hào văn hoá dân tộc cho thế hệ trẻ.

Bên cạnh đó, anh cho rằng, các tác giả, nghệ sĩ cần thường xuyên đăng tải các video trình diễn nghệ thuật, nhất là sáng tác về Cà Mau lên mạng xã hội để tạo sức lan toả, thu hút khán giả trẻ.

Ðổi mới cách chuyển tải là hướng đi cần thiết để nghệ thuật truyền thống thích ứng với đời sống hiện đại. Dù thể hiện bằng hình thức nào, giá trị cốt lõi và bản sắc của mỗi loại hình vẫn cần được gìn giữ. Khi được tiếp cận bằng những cách gần gũi, sinh động, đờn ca tài tử, cải lương sẽ có thêm cơ hội hiện diện trong đời sống giới trẻ, tiếp nối mạch nguồn văn hoá quê hương./.

Hữu Thọ