Iran và nhóm P5+1 kết thúc vòng đàm phán thứ 4

Sau hai ngày thảo luận, ngày 24/5, vòng đàm phán thứ 4 giữa Iran và nhóm P5+1 đã kết thúc tại thủ đô Baghdad (Iraq) mà không đạt được bước đột phá nào, ngoại trừ việc hai bên nhất trí sẽ gặp lại nhau trong hai ngày 18-19/6 tới tại thủ đô Moscow của Nga.

Trưởng đoàn đàm phán của nhóm P5+1, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU Catherine Ashton (trái) và trưởng đoàn đàm phán Iran Saeed Jalili tại vòng đàm phán ở Baghdad (Iraq) (Ảnh: PressTV)

Phát biểu trong cuộc họp báo sau khi kết thúc vòng đàm phán, bà Ashton cho biết, tại vòng đàm phán lần này, cả hai bên đều tỏ thiện chí muốn đạt được tiến bộ và đây được xem là “một cơ sở chung giữa Iran và nhóm P5+1”. Tuy nhiên, theo đánh giá của bà Ashton, khoảng cách bất đồng giữa Iran và nhóm P5+1 vẫn còn khá lớn. Chính vì thế, vòng đàm phán tại Baghdad (Iraq) đã không thu được kết quả nào cụ thể, ngoại trừ việc hai bên đã nhất trí về sự cần thiết có thêm các cuộc thảo luận trong tương lai để mở rộng các cơ sở chung. Qua đó, bà Ashton bày tỏ hy vọng vòng đàm phán tiếp theo tại Moscow sẽ đạt được sự đột phá theo hướng chấm dứt cuộc tranh cãi về chương trình hạt nhân của Iran.

Bà Ashton cho biết, tại vòng đàm phán ở Baghdad (Iraq), Iran đã tuyên bố thiện chí sẵn sàng đề cập tới chương trình làm giàu uranium ở cấp độ tinh khiết 20% mà nước này đang theo đuổi, đồng thời đưa ra đề xuất 5 điểm trước nhóm P5+1, trong đó có cả đề nghị các cường quốc công nhận quyền phát triển chương trình làm giàu uranium của Iran. Quan chức ngoại giao của EU còn cho biết thêm, tại sự kiện này, cả Iran và nhóm P5+1 đều nhất trí sẽ tiếp tục tiến hành đối thoại dựa trên cách tiếp cận “từng bước một”. Theo nhận định của bà Ashton, tuy vòng đàm phán tại Baghdad (Iraq) không mang lại kết quả như mong đợi song cả Iran và nhóm P5+1 vẫn còn rất quyết tâm trong việc giải quyết những tranh cãi xung quanh vấn đề hạt nhân của Tehran tại các vòng đàm phán sắp tới.

Trong khi đó, người phát ngôn của EU, ông Michael Mann cho biết, tuy không đạt được bất kỳ sự đột phá nào, nhưng những gì thảo luận tại vòng đàm phán lần này là cơ sở để Iran và nhóm P5+1 tiến hành các cuộc đàm phán tiếp theo. Theo người phát ngôn trên, trong bản đề xuất đưa ra tại cuộc đàm phán, nhóm P5+1 đề nghị Iran trước hết phải chấm dứt mọi hành động làm giàu uranium vì lo ngại quốc gia Hồi giáo này sẽ sớm có khả năng làm giàu uranium ở cấp độ tới 90%, đủ mức cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Nhóm P5+1 cũng đề nghị Iran chuyển số uranium đã làm giàu ở cấp độ 20% hiện có ra nước ngoài để đổi lấy các nhiên liệu phục vụ lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu ở Tehran. Trong khi đó, phía Iran kiên quyết yêu cầu nhóm P5+1 trước hết phải nới lỏng các biện pháp trừng phạt để đổi lấy sự nhượng bộ từ Tehran trong vấn đề làm giàu uranium. Iran một lần nữa khẳng định quyền được làm giàu uranium để phục vụ mục đích nghiên cứu y học và sản xuất điện, đồng thời cho rằng, đề xuất của họ có tính toàn diện và khả thi hơn, song không nhận được sự nhất trí của nhóm P5+1.

Về phần mình, phát biểu trước báo giới sau khi kết thúc cuộc đàm phán với nhóm P5+1, ngày 24/5, ông Jalili khẳng định, sở hữu năng lượng hạt nhân và theo đuổi chương trình làm giàu uranium là “một quyền lợi không nhân nhượng” đối với dân tộc Iran. Theo lập luận của ông Jalili, làm giàu uranium là quyền lợi chính đáng của tất cả các quốc gia đã từng tham gia ký kết Hiệp ước không phổ biến hạt nhân (NPT) và bản thân Iran sẽ không bao giờ từ bỏ quyền lợi này.

Bên cạnh đó, ông Jalili còn cho biết thêm, đại diện Iran và nhóm P5+1 đã có những cuộc đối thoại “rất nghiêm túc và mang tính chất nền tảng” tại Baghdad (Iraq). Tại sự kiện này, Iran cũng đã đưa ra các đề xuất “nghiêm túc” trước nhóm P5+1. Tuy vòng đàm phán tại Baghdad (Iraq) đã kết thúc ngày 24/5 với kết quả còn khiêm tốn, song ông Jalili vẫn bày tỏ tin tưởng rằng “đối thoại và hợp tác” chính là con đường duy nhất để các bên có thể đạt được “tiến bộ và thành công” trong những nỗ lực nhằm giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran.

Trong khi đó, đại diện Trung Quốc tham gia đàm phán với Iran tại Baghdad (Iraq), ông Mã Triều Húc, ngày 24/5 đã đưa ra nhận định có phần lạc quan về kết quả vòng đàm phán thứ 4 giữa Iran và nhóm P5+1 khi cho rằng, sự kiện này đã mang lại cho các bên “một số thành tựu mới”. Hãng thông tấn Tân Hoa dẫn lời ông Mã Triều Húc nhấn mạnh: “Dựa trên cách tiếp cận từng bước một và nhượng bộ lẫn nhau, trong vòng đàm phán tại Baghdad (Iraq), Iran và nhóm P5+1 đã tuyên bố thiện chí sẵn sàng giải quyết vấn đề hạt nhân của Tehran thông qua đàm phán”.

Trong khi đó, tuy không đưa ra nhận định nào về vòng đàm phán lần thứ 4 giữa Iran và nhóm P5+1, song nước chủ nhà Iraq khẳng định, việc tổ chức thành công một hội nghị quốc tế quan trọng sau Hội nghị thượng đỉnh Liên đoàn Ả rập (AL) hồi cuối tháng 3/2012 đã một lần nữa, cho thấy quyết tâm của Iraq trong việc xây dựng và khôi phục hình ảnh sau một thời gian dài chìm trong chiến tranh và bất ổn.

Nguồn: ĐCSVN