Khi môi trường sống chưa được nhiều người quan tâm

Vấn đề vệ sinh môi trường không có gì mới đối với người dân Bạc Liêu. Hầu như ai cũng từng nghe, từng thấy, nhưng số người làm cho môi trường sống sạch hơn và đẹp hơn hãy còn rất ít. Thậm chí, nó trở thành chuyện “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”, và chắc sẽ còn phải nói nhiều hơn khi vấn đề vệ sinh môi trường chưa được nhiều người quan tâm.

ĐOÀN VIÊN LÀ PHẢI… NHẶT RÁC?

Chưa có năm nào và không lúc nào người dân Bạc Liêu lại không nhìn thấy hình ảnh ĐV-TN cứ đi nhặt rác hết con đường này tới con hẻm nọ, hết khúc sông kia tới đoạn kênh khác. Và cứ vài ngày, báo, đài lại đưa tin ở phường này, xã nọ, khu vực Quán âm Phật đài… ĐV-TN ra quân thu dọn khoảng 10 tấn rác, 20 tấn rác… Đặc biệt, hễ vào cao điểm của phong trào Đoàn như: Tháng Thanh niên hoặc vào Mùa hè tình nguyện… là người ta thấy lớp lớp, hàng hàng “chiến sĩ áo xanh” ra quân… vớt rác, dọn đường trên khắp ngõ ngách, phố phường.

Tuổi trẻ Bạc Liêu ra quân làm vệ sinh môi trường khu vực kênh Trà Uôl (phường 8, TP. Bạc Liêu). Ảnh: T.Đ

Tuy nhiên, ở góc độ khác, nếu như xã hội nhìn nhận một cách đúng đắn, việc làm ấy của tuổi trẻ thật đáng trân trọng. Những người trẻ tuổi trong tỉnh muốn gửi gắm xã hội một thông điệp: “Xin đừng hủy hoại môi trường khi cuộc sống này còn quá nhiều điều cần sống”. Phong trào đó kêu gọi mọi người hãy hành động chung vì một môi trường sống xanh - sạch - đẹp. Mặc dù ĐV-TN cố hết sức mình để bảo vệ môi trường sống, nhưng thật đáng buồn là có không ít người chẳng nhìn đó để làm theo, mà xung quanh nhà, quán xá, khu vực mua bán của họ lúc nào cũng đầy rác, thậm chí có cả bãi rác.

Còn nhớ, tại cuộc hội thảo lớn về môi trường diễn ra mới đây, PGS-TS Lê Kế Sơn, Phó tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ TN-MT) thẳng thắn đánh giá: “Môi trường là vấn đề quá rộng, quá nhiều điều để nói. So với khu vực và thế giới thì Việt Nam quan tâm đến môi trường quá muộn. Bằng chứng là mãi đến năm 1993, Luật Bảo vệ môi trường mới ra đời. Bảo vệ môi trường là văn hóa, nhất là đối với một đất nước mà nhiều người dân vẫn có thói quen vứt rác, thậm chí vứt cả chuột chết ra đường, nhiều cơ sở sản xuất vẫn xả thẳng chất thải ra môi trường nước. Đó là sự hủy hoại chính mình và cộng đồng. Môi trường sẽ là một “ngôi mộ chung” dành cho tất cả chúng ta nếu như chúng ta không có ý thức bảo vệ, giữ gìn đúng cách”.

“LÀM TỘI” MÔI TRƯỜNG

Tại diễn đàn về môi trường tỉnh Bạc Liêu diễn ra vào cuối tháng 12/2012, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (Công an tỉnh) đưa ra con số giật mình: Có đến 90% cơ sở sản xuất, kinh doanh được kiểm tra đã vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Bốn lĩnh vực có mức độ gây ô nhiễm môi trường cao nhất trong tỉnh là: y tế, giết mổ gia súc, gia cầm, chế biến thủy sản và thu mua sơ chế phế liệu. Đáng chú ý, trong số 75 cơ sở y tế hiện nay chỉ có 1 cơ sở có hệ thống xử lý nước thải nhưng lại không vận hành thường xuyên. Song song đó, toàn tỉnh có 40 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung thì có đến 35 cơ sở không xây dựng hoặc xây dựng công trình xử lý chất thải không đúng với bản cam kết bảo vệ môi trường. Hầu hết cơ sở chế biến thủy sản đều không vận hành hoặc không vận hành thường xuyên hệ thống xử lý nước thải. Đặc biệt, toàn tỉnh có tới hơn 90% cơ sở thu mua sơ chế phế liệu chưa có cam kết bảo vệ môi trường hoặc có cam kết nhưng không thực hiện đầy đủ nội dung trong cam kết.

Và cơ quan này kết luận, những yếu kém trong công tác bảo vệ môi trường có rất nhiều nguyên nhân, chủ quan lẫn khách quan, nhưng chủ yếu là do nhận thức của con người trong ứng xử với môi trường.

Rõ ràng, môi trường đang kêu cứu, còn nhiều người thì vẫn dửng dưng. Có lẽ, đến lúc văn hóa ứng xử với môi trường cần nâng lên thành chương trình hành động quốc gia hoặc chủ trương lớn của tỉnh giống như văn hóa giao thông để điều chỉnh hành vi ứng xử mọi người theo một quy tắc bắt buộc.

TẤN ĐẠT