Lắng nghe Nhân dân từ không gian mạng

Trong thời đại số, tiếng nói của Nhân dân ngày càng hiện diện nhiều trên không gian mạng. Một dòng trạng thái, bình luận, đoạn video ngắn có thể phản ánh kịp thời những vướng mắc trong cuộc sống và việc thực thi chính sách. Nhờ vậy, mạng xã hội trở thành không gian kết nối, giúp chính quyền dễ dàng lắng nghe và giải quyết nguyện vọng chính đáng của Nhân dân.

• Lắng nghe từ cơ sở, chuyển tải tiếng nói cử tri
• Lắng nghe dân, giải quyết từ cơ sở
• Chủ tịch UBND tỉnh tiếp, lắng nghe kiến nghị của doanh nghiệp

"Cầu nối" giữa đời sống và quản trị

Câu chuyện của anh Nguyễn Minh Chuẩn (ấp Rạch Dinh, xã U Minh) cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của không gian số. Là tài xế, thường xuyên tham gia các nhóm tài xế lái xe trên mạng xã hội, anh Chuẩn hiểu rõ những bất tiện, nguy cơ mà người điều khiển phương tiện có thể gặp trên các tuyến đường quê. Từ kinh nghiệm thực tế, anh chia sẻ nhiều video về kỹ năng lái xe an toàn, những tình huống cần lưu ý để mọi người nhận biết và phòng tránh.

Ngay trước nhà anh, tại khu vực cầu thuộc ngã tư Rạch Dinh, có điểm giao thông tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Dốc cầu bị lún, góc cua hẹp khiến phương tiện, nhất là xe lớn, dễ chệch hướng khi xuống cầu, vào cua. Từ thực tế ấy, anh Chuẩn quay lại đoạn clip, đăng tải trên mạng xã hội để cảnh báo người đi đường. Phản ánh của anh Chuẩn nhanh chóng được chính quyền địa phương nắm bắt và tiến hành khảo sát, đo đạc để tính toán phương án xử lý, trong đó có việc nghiên cứu mở rộng góc cua, tạo điều kiện cho phương tiện lưu thông thuận lợi hơn.

Từ phản ánh của người dân trên mạng xã hội, chính quyền xã U Minh khảo sát, đưa ra phương án xử lý điểm cua hẹp, dốc cầu bị lún tại cầu ngã tư Rạch Dinh.

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới đặt ra yêu cầu triển khai công tác tư tưởng đồng bộ trên cả không gian thực và không gian số; bảo đảm người dân được tiếp cận thông tin chính thống kịp thời, đầy đủ, theo hướng 2 chiều. Ðáng chú ý, nghị quyết xác định niềm tin của Nhân dân là thước đo cao nhất, đồng thời yêu cầu tâm tư, nguyện vọng, ý kiến, kiến nghị chính đáng của Nhân dân phải được nắm bắt, tiếp nhận, phản hồi và giải quyết kịp thời; kết quả tiếp thu, xử lý cần được công khai.

Từ yêu cầu đó, “lắng nghe” không thể chỉ dừng ở việc xem bài đăng hay đọc bình luận, mà khi người dân phản ánh, chính quyền phải xác minh, làm rõ; người dân đặt câu hỏi, chính quyền phải trả lời; người dân kiến nghị, chính quyền phải tiếp nhận, xử lý và sau xử lý, người dân phải được biết kết quả.

Trong môi trường số, chuẩn mực của người cán bộ càng được thể hiện rõ qua cách lắng nghe, ứng xử và giải quyết công việc của dân.

Tuy nhiên, lắng nghe trên không gian mạng không có nghĩa mọi thông tin đăng tải đều mặc nhiên được xem là đúng. Quyền phản ánh phải đi cùng trách nhiệm với thông tin. Người dân có quyền nêu ý kiến, góp ý, phản biện, nhưng thông tin đưa lên mạng cần phải chính xác. Những trường hợp cố tình đăng tải thông tin sai sự thật có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Ðiều này không nhằm hạn chế tiếng nói của người dân, mà để không gian mạng trở thành nơi phản ánh có trách nhiệm, đối thoại có căn cứ và xây dựng niềm tin bằng sự thật.

Từ “công dân số” đến chính quyền biết lắng nghe

Tại phường Tân Thành, chuyển đổi số đang được đưa vào từng gia đình, từng khu dân cư bằng những việc rất cụ thể. Mô hình “Gia đình số” tại Khóm 5 dù mới triển khai khoảng 5 tháng nay đã thu hút hơn 20 hộ tham gia. Với phương châm "Mỗi gia đình là một hạt nhân chuyển đổi số", người dân được hướng dẫn sử dụng mạng xã hội thông minh, thanh toán không dùng tiền mặt, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và từng bước ứng dụng thương mại điện tử vào đời sống, sản xuất, kinh doanh.

Tham gia mô hình từ những ngày đầu, ông Nguyễn Minh Vương (cán bộ hưu trí) chia sẻ, công nghệ không chỉ tạo thêm tiện ích trong sinh hoạt mà còn giúp ông và người dân bắt nhịp phương thức sống mới, chia sẻ kỹ năng số và kết nối với cộng đồng.

Cùng với “Gia đình số”, phường Tân Thành đang triển khai các mô hình: “Tuyến đường chuyển đổi số”, “Chợ 4.0”, “Khóm số”, “Tổ công nghệ số cộng đồng”, nhằm đưa tiện ích số đến gần hơn với từng hộ dân. Ðến nay, toàn phường có 5.255 người có tài khoản VNeID mức độ 2 và tài khoản dịch vụ công trực tuyến, 4.515 người sử dụng tài khoản ngân hàng, 2.559/17.128 hộ có tài khoản thanh toán điện tử, đạt trên 73,3%; riêng tại các khu chợ, 85/96 hộ kinh doanh thanh toán bằng mã QR, đạt gần 89%.

Những con số trên không chỉ cho thấy mức độ phổ cập của công nghệ mà còn là nền tảng để hình thành cộng đồng có thể tiếp cận thông tin, tương tác với chính quyền và tham gia giải quyết các vấn đề của chính mình bằng phương thức mới. Khi người dân trở thành công dân số, chính quyền cũng phải trở thành chính quyền có trách nhiệm lắng nghe trên môi trường số.

Phụ nữ phường Tân Thành phát huy vai trò “cầu nối” trên không gian mạng, hướng dẫn người dân tương tác với chính quyền, tiếp cận dịch vụ công và các tiện ích số.

Trong kỷ nguyên số, khoảng cách từ người dân đến chính quyền có thể được rút ngắn chỉ bằng cú chạm trên màn hình. Nhưng để cú chạm ấy trở thành niềm tin, chính quyền không thể chỉ dừng ở lượt “đã xem”. Tinh thần Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh về việc coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng, đồng thời xem đây là kênh để lắng nghe Nhân dân, đặt ra yêu cầu mới đối với chính quyền: phải biết lắng nghe, đối thoại và quan trọng nhất là phải hành động. Ðó cũng chính là tinh thần “lấy dân làm gốc” được tiếp nối trong phương thức mới: từ không gian thực đến không gian mạng./.

Kiều Nương