Khi sinh viên “làm quen” với các điểm di tích…

Với “mớ” kiến thức từ sách vở trong trường học là chủ yếu, “gói hành trang” sau khi tốt nghiệp của sinh viên ra trường nhiều khi hụt hẫng so với những kiến thức thuộc về xã hội, vốn sống từ thực tiễn cuộc sống xung quanh. Do đó, việc trang bị cho đội ngũ này những kiến thức bổ ích, thiết thực từ thực tiễn thật sự là những giờ học cần thiết…

Sinh viên lớp 2NV1 (trường Đại học Bạc Liêu) tham quan khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Ảnh: M.Đ

Khi được mời giảng môn học Báo chí truyền thông đại cương cho hai lớp 2NV1 và lớp 2NV2 (trường Đại học Bạc Liêu), một giảng viên “nghiệp dư” vốn là nhà báo đã có “sáng kiến” đưa sinh viên của hai lớp đi thực tế tìm hiểu về những di tích lịch sử, văn hóa của tỉnh. Gói gọn trong khoảng vài giờ, điểm đến của các sinh viên là khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu và Bảo tàng tỉnh. Bỡ ngỡ, thích thú khi biết thêm những kiến thức mới lạ từ thực tế ở những nơi đến là cảm nhận chung của đa số sinh viên khi tham gia chuyến tham quan này. Danh tiếng của cố nhạc sĩ tài hoa Cao Văn Lầu thì các em đã từng biết đến, nhất là khi Đoàn trường đã thành lập Câu lạc bộ đờn ca tài tử (ĐCTT), có quy chế sinh hoạt, có thành viên tham gia sáng tác và nhiều người biết hát bài “Dạ cổ hoài lang” của nhạc sĩ Cao Văn Lầu… Tuy nhiên, cuộc đời và sự nghiệp của người nhạc sĩ tài hoa, cũng như con đường “Dạ cổ hoài lang” tiến bước lên vọng cổ, trở thành bài bản chính của sân khấu cải lương và ĐCTT, cũng như việc ĐCTT Nam bộ đang thẳng tiến vào danh sách các di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại… là những thông tin vô cùng bổ ích mà các sinh viên chỉ nắm bắt được ngay sau khi tham gia “tiết học” đặc biệt này. Các em được hiểu thêm về những giá trị quý báu mà người Bạc Liêu đã góp nhặt để góp phần đưa vào danh sách các di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại: Bạc Liêu là nơi đã có công “đào tạo” một lớp nghệ nhân, nghệ sĩ cho phong trào ĐCTT Nam bộ; nơi có phong trào sáng tác ĐCTT mạnh mẽ, rộng lớn, có chủ trương sáng tác rõ ràng; nơi “Dạ cổ hoài lang” được chào đời và trở thành bài bản chính trong sân khấu cải lương và ĐCTT hiện nay…

Là những “vị khách” đầu tiên tham quan Bảo tàng tỉnh, các sinh viên lớp 2NV2 đã không khỏi bỡ ngỡ trước vô số những hiện vật, tài liệu ở nơi này. Bạc Liêu từ trong chiến đấu, đạn bom ác liệt với những hiện vật chiến tranh được gìn giữ; một Bạc Liêu đang đi lên vững bước qua từng thời kỳ phát triển thể hiện trong những hình ảnh sắc nét ở nhiều góc độ khác nhau…. Với những tư liệu quý này đã giúp các em biết nâng niu, tôn trọng hơn những giá trị quý báu của lịch sử địa phương, từ đó tự ngẫm mình phải làm gì để đền đáp công lao của lớp người đi trước, xứng đáng là thế hệ tiếp bước… Chiêm ngưỡng những hiện vật thuộc về bản sắc văn hóa vật thể của 3 dân tộc Kinh - Hoa - Khmer ở Bạc Liêu, bạn Quốc Trọng (lớp 2NV2) bộc bạch: “Mặc dù đã được nghe nhiều về văn hóa của 3 dân tộc Kinh - Hoa - Khmer ở Bạc Liêu nhưng khi tiếp cận với những hiện vật, mô hình của Bảo tàng trưng bày, em mới rõ hơn về những nét đẹp văn hóa ấy. Đó có thể là những mặt hàng thủ công mỹ nghệ rất tinh tế mà người dân địa phương làm ra; hay những phong tục văn hóa của 3 dân tộc được biểu diễn qua các mô hình mô phỏng; và ngay cả tháp cổ Vĩnh Hưng cũng được “mang” về Bảo tàng để trưng bày đã giúp em được hiểu thêm về những phong tục tín ngưỡng khá đặc biệt trong di tích kiến trúc quý giá này…”. Gần như 100% sinh viên lớp 2NV2 đều là những người khách đầu tiên đến tham quan Bảo tàng tỉnh, dù địa điểm này nằm ngay trung tâm TP. Bạc Liêu! Không chỉ riêng Quốc Trọng mà nhiều sinh viên cũng cho biết rất thích được tham quan những địa điểm như thế. Có một điều chắc chắn rằng, sau chuyến tham quan này, các bạn sẽ giới thiệu rộng rãi cho bạn bè của mình đến đây tham quan để hiểu biết thêm về văn hóa vật thể và phi vật thể của tỉnh.

Từ những giờ học thực tế mang tính “sáng kiến” như thế cho thấy, rõ ràng các sinh viên có nhu cầu được tham quan các địa chỉ di tích, bảo tàng ở ngay tại địa phương mình. Với các em, đó thật sự là những giờ học bổ ích, để bên cạnh kiến thức “thô” từ trường học, sách vở, các em được trang bị những kiến thức từ cuộc sống thực tế xung quanh mình. Và đó sẽ là những kiến thức xã hội vô cùng hữu ích để các tân cử nhân không lạc hậu với tình hình thời sự, kiến thức văn hóa - xã hội ngay nơi mình sinh ra, lớn lên và chuẩn bị lập nghiệp. Cho nên các trường học ở các bậc học cần tính toán đến việc cho học sinh, sinh viên tìm hiểu và “làm quen” với những địa chỉ di tích lịch sử, văn hóa ngay tại địa phương bên cạnh việc trang bị cho các em những kiến thức bắt buộc trong học đường.

Quỳnh Trâm