Khu căn cứ Tỉnh ủy Cái Chanh: Vững chắc trong lòng dân

Nằm sâu trong ấp Cây Cui, xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân, khu căn cứ Tỉnh ủy Bạc Liêu đã được xây dựng khá quy mô với nhiều công trình tái hiện lại cuộc sống và quá trình làm việc của các đồng chí Xứ ủy Nam bộ, sau đó là Trung ương Cục miền Nam (thời kháng chiến chống Pháp), và cuối cùng là Tỉnh ủy Bạc Liêu (thời chống Mỹ).

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh qua các thời kỳ cắt băng khánh thành Khu căn cứ Tỉnh ủy Bạc Liêu. Ảnh: M.Đ

Bà Nguyễn Hồng Thu (Chín Thu), nguyên y sĩ phụ trách công tác chăm sóc sức khỏe cán bộ Tỉnh ủy thời kháng chiến, là một trong những người đầu tiên có mặt tại khu căn cứ Cái Chanh khi tỉnh Bạc Liêu tái lập (tách từ tỉnh Sóc Trăng cũ) vào cuối năm 1973. Chồng hy sinh, bà mang con nhỏ vào khu căn cứ để ở và làm việc. Bà vẫn nhớ rõ những tháng ngày gian nan ở đó: “Ở đây, phèn mặn đến độ không có con cá nào sống được, nước trong có thể nhìn tận đáy. Mỗi bữa ăn chỉ có rau rừng, vài con cá sặc kiếm ngoài sông kho mặn. Người lớn thì ăn rau chấm nước, còn thịt cá để dành cho phụ nữ và trẻ con”. Gạo, thức ăn rất khó kiếm nhưng khổ nhất vẫn là nước ngọt sinh hoạt. Nước ngọt chỉ để dành cho ăn uống, việc tắm rửa, giặt giũ phải sử dụng nước phèn. Mỗi lần mua gạo, nước hay thức ăn phải vào tận xóm dân vào ban đêm để tránh máy bay và tai mắt địch. Là người phụ trách công tác y tế, bà Chín Thu còn phải đi mua thuốc men hoặc gửi người mua thuốc, dụng cụ y tế từ ngoài chợ vào. Mỗi lần đi mua thuốc hay lương thực như thế là một lần gian nan, nguy hiểm, người phụ trách có thể hy sinh bất cứ lúc nào. Nhưng trong suốt những năm tồn tại đến ngày giải phóng, khu căn cứ không một lần bị địch phát hiện, đánh phá. Sức khỏe của cán bộ từ đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đến văn thư đều được đảm bảo, những quyết sách được ra đời và triển khai đến khắp nơi, tạo ra những chiến thắng lừng lẫy trong suốt cuộc kháng chiến.

Ấp Cây Cui là một địa bàn vùng sâu của xã Ninh Thạnh Lợi. Địa hình nơi đây chủ yếu là dừa nước, cây mắm, bần, ít dân sinh sống. Tuy nhiên, sự đùm bọc, chở che của nhân dân cho cách mạng và cho những cán bộ Tỉnh ủy không vì vậy mà thiếu thốn. Khu đất xây dựng khu căn cứ vốn là của gia đình ông Nguyễn Văn Hẳn. Bản thân ông Hẳn cũng là người phụ trách bảo vệ khu căn cứ. Ông Hẳn nhớ lại: “Tôi nằm trong nhóm xây dựng căn cứ. Dựng chòi làm việc đơn giản, thấy chỗ nào trống là đào đất đắp nền, bên cạnh đào cái hầm để tránh bom, ở trên buộc lá cây rừng che khuất”.

Không chỉ gia đình ông Nguyễn Văn Hẳn, những gia đình trong ấp đều có người cung cấp, tham gia vận chuyển thuốc men, lương thực cho khu căn cứ. Nếu có đất lá nằm các cơ quan, các hộ dân đều đổi lấy đất ngoài bờ sông để chặt lá nhằm đảm bảo bí mật cho khu căn cứ. Anh Nguyễn Văn Nghĩa, Bí thư chi bộ ấp Cây Cui, cũng là một người dân sinh trưởng trên mảnh đất anh hùng này, cho biết: “Người dân cố cựu ở ấp Cây Cui đều đồng lòng theo cách mạng, ít nhiều đều có đóng góp cho kháng chiến. Có nhà đóng góp gần ngàn giạ lúa, nhà thì hiến lư đồng, mâm đồng để nấu đồng đúc đạn”. Cả ấp có 240 hộ thì đã có trên 50 hộ là gia đình có công, trong đó có 25 hộ là gia đình chính sách.

Khu căn cứ Tỉnh ủy ngày nay là di tích lịch sử, mỗi năm đón hàng ngàn lượt đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân về thăm viếng. Những phần quà cũng theo đó mà đến với các gia đình chính sách, những người có công với cách mạng. Đó cũng là cách mà các thế hệ thể hiện sự biết ơn của mình đối với lịch sử vẻ vang của quê hương.

Lâm Anh