Làm tốt công tác giải quyết việc làm để giảm nghèo bền vững

Qua việc huy động cả hệ thống chính trị cùng chăm lo cho hộ nghèo, Bạc Liêu được đánh giá là một trong các tỉnh thuộc khu vực ĐBSCL làm tốt công tác giảm nghèo. Tuy nhiên, với điều kiện đặc thù còn nhiều khó khăn, hạ tầng kinh tế phát triển chưa đồng bộ… nên tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh hiện vẫn còn khá cao. Trong năm 2014 này, Bạc Liêu phấn đấu giảm khoảng 4% hộ nghèo.

Các doanh nghiệp tham gia giới thiệu việc làm tại sàn giao dịch việc làm tỉnh Bạc Liêu. Ảnh: Kiết Tường

Ngay từ đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần XIV, Tỉnh ủy đã tổ chức hội nghị và vận động các doanh nghiệp cùng chăm lo cho hộ nghèo. Đồng thời, phát động nhiều phong trào thi đua đồng hành, chia khó cùng hộ nghèo như: phân công cán bộ, đảng viên, các ban ngành, đoàn thể, doanh nghiệp cùng chăm lo cho hộ nghèo, tổ chức trao phương tiện, hỗ trợ vốn...

Qua các con số cụ thể mà tỉnh đã thực hiện trong 3 năm qua như: vận động quỹ An sinh xã hội hơn 530 tỷ đồng, xây 5.000 căn nhà tình nghĩa, hơn 35.520 căn nhà tình thương, nhà đại đoàn kết, nhà đồng đội và gần 8.340 căn nhà cho hộ nghèo theo Quyết định 167... đã phản ánh sinh động sự nỗ lực và quyết tâm rất lớn của cả Đảng bộ và nhân dân tỉnh nhà trong công tác giảm nghèo. Riêng 6 tháng đầu năm 2014, tỉnh đã đầu tư gần 75 tỷ đồng cho hơn 4.940 hộ nghèo, cận nghèo và hộ vùng khó khăn vay vốn phát triển sản xuất. Đồng thời, tổ chức trao phương tiện, hỗ trợ cây - con giống cho hơn 7.000 hộ với tổng số tiền hơn 16 tỷ đồng; cấp phát hơn 83.000 thẻ bảo hiểm y tế cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo với tổng số tiền trên 21 tỷ đồng.

Xác định công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm là một trong những giải pháp quan trọng để hướng đến thoát nghèo bền vững, mỗi năm tỉnh tổ chức đào tạo nghề cho hơn 12.000 lao động và giải quyết việc làm cho hơn 18.700 lao động. Trong 6 tháng đầu năm 2014, tỉnh đã giải quyết việc làm mới cho gần 15.000 lao động, nhưng số lao động được giải quyết việc làm trong tỉnh chỉ chiếm hơn 2.260 lao động, số còn lại phải đi làm thuê ngoài tỉnh. Chính nguyên nhân này mà số lao động tuy được giải quyết việc làm hàng năm báo cáo khá nhiều, nhưng vẫn chưa thể giúp gia đình thoát nghèo. Như trường hợp của ông Trung Kiên (phường 2, TP. Bạc Liêu) hiện đang làm thuê cho một nhà hàng ở TP. HCM. Với thu nhập mỗi tháng khoảng 3,5 triệu đồng, trừ đi các khoản chi phí sinh hoạt, ăn uống, nhà trọ cũng đã mất gần 3 triệu đồng/tháng, do đó khó có thể giúp gia đình cải thiện cuộc sống...

Theo ông Nguyễn Văn Sáng - Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Hải: “Phần lớn hộ nghèo đều không có đất sản xuất và hạn chế về trình độ nên giải pháp giảm nghèo bền vững vẫn là giải quyết được việc làm và tạo thu nhập ổn định. Giúp hộ nghèo giải quyết việc làm tại địa phương sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực, vì trên thực tế nhiều hộ nghèo không muốn xa quê đi làm thuê”.

Khám bệnh và cấp thuốc miễn phí cho hộ nghèo ở xã Châu Thới (huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: Kiết Tường

Tạo điều kiện cho các hộ nghèo vươn lên trong cuộc sống và giảm nhanh hộ nghèo, thời gian qua, Chính phủ đã ban hành nhiều chương trình, chính sách ưu đãi hỗ trợ hộ nghèo, nhất là chương trình tín dụng đầu tư cho hộ nghèo. Chỉ tính riêng Ngân hàng Chính sách xã hội cũng có hơn 15 chương trình như: cho vay phát triển sản xuất, giải quyết việc làm, xuất khẩu lao động, đóng nước sạch, vệ sinh môi trường... Mới đây, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định 872/QĐ-TTg về việc điều chỉnh lãi suất cho vay đối với một số chương trình tín dụng tại Ngân hàng Chính sách xã hội, theo đó lãi suất cho vay hộ nghèo, đối tượng chính sách chỉ còn 0,6%/tháng... Đó là chưa kể đến các nguồn vốn hỗ trợ khác của địa phương dành cho hộ nghèo. Chỉ tính riêng vốn đầu tư cho hộ nghèo và nông dân vay vốn phát triển sản xuất, thời gian qua các ngân hàng của tỉnh cũng đã giải ngân gần 33.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy đã đến lúc cần tính lại bài toán đầu tư có trọng tâm, trọng điểm nếu không muốn đẩy hộ nghèo vào cảnh “nghèo càng nghèo thêm” vì mắc nợ ngân hàng. Thực tế này đã được chứng minh là nhiều hộ nghèo vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội từ những năm 2000 đến nay nhưng vẫn chưa thể thanh toán hết nợ!? Rồi nạn cho vay theo kiểu “nợ chồng nợ” khiến hộ nghèo cứ mãi mắc trong cái vòng luẩn quẩn năm nào cũng được vay mới, nhưng nghèo vẫn hoàn nghèo và nợ xấu cứ tăng. Thêm vào đó là việc đầu tư còn mang tính dàn trải, cào bằng mà không đầu tư theo mô hình hay dự án kinh tế hiệu quả làm cho đồng vốn chưa thể phát huy, chỉ có chức năng giải quyết khó khăn tạm thời. Nguyên nhân này làm cho đồng vốn đầu tư hàng năm cứ chảy, nhưng chẳng thấm vào đâu và hình thành nên tâm lý ỷ lại là vốn Nhà nước cho không hoặc cấp phát. Vì vậy, có nên gom các chương trình hỗ trợ từ vài triệu đồng/chương trình, hoặc 10 - 20 triệu đồng/chương trình thành một chương trình theo kiểu cho vay có trọng điểm; đồng thời mạnh dạn đầu tư cho những mô hình, dự án sản xuất hiệu quả. Bởi với mức cho vay dàn trải như thời gian qua, hộ nghèo khó có điều kiện để phát triển và sản xuất luôn trong tình trạng manh mún, rủi ro, hiệu quả mang lại không cao.

Các địa phương cần làm tốt công tác thẩm định, quản lý việc sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các hộ nghèo và quan trọng hơn cả là giáo dục hộ nghèo ý thức tự phấn đấu, quyết tâm thoát nghèo.

LÂM HỶ