Lần đầu tiên công bố kết quả điều tra quốc gia về người cao tuổi

Sáng 4/5, tại Hà Nội, lần đầu tiên, kết quả điều tra quốc gia về người cao tuổi Việt Nam đã được công bố. Các số liệu điều tra này sẽ là đầu vào quan trọng cho các hoạt động nghiên cứu và vận động chính sách cho người cao tuổi Việt Nam.

Trong khuôn khổ Dự án "Thúc đẩy quyền cho người cao tuổi thiệt thòi ở Việt Nam”, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp cùng Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, Viện nghiên cứu Y – Xã hội học và Công ty Nghiên cứu và Tư vấn Đông Dương đã tiến hành cuộc điều tra chọn mẫu quốc gia đầu tiên về người cao tuổi. Tổng cục Thống kê Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Tổ chức Hỗ trợ Người cao tuổi quốc tế cùng các chuyên gia trong nước và quốc tế đã tham gia hỗ trợ kỹ thuật cho cuộc điều tra này.

Số liệu được thu thập từ tháng 10 - 12/2011 tại 12 tỉnh, thành phố đại điện cho 6 vùng sinh thái của Việt Nam (bao gồm: Thái Nguyên, Hưng Yên, Thanh Hóa, Hà Nội, Nam Định, Huế, Quảng Nam, Đắk Lắk, Đồng Nai, Sóc Trăng, Tiền Giang và TP. Hồ Chí Minh). Hơn 4.000 người cao tuổi đại diện cho nhóm dân số cận cao tuổi và cao tuổi (từ 50 tuổi trở lên) đã được phỏng vấn trong cuộc điều tra này.

Trên 50% số người cao tuổi được phỏng vấn cho rằng tình trạng sức khỏe hiện tại là yếu hoặc rất yếu. (Ảnh minh họa: KT)

Theo TS. Giang Thanh Long - Phó Viện trưởng Viện Chính sách Công và Quản lý, Đại học Kinh tế Quốc dân (Trưởng nhóm điều tra), kết quả điều tra cho thấy, khoảng 1/3 người cao tuổi sống trong nhà kiên cố và 60% sống trong nhà bán kiên cố. So với số liệu báo cáo của UNFPA (2011) thì đây là những con số thể hiện sự cải thiện rõ rệt về điều kiện nhà ở. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 7% người cao tuổi đang sống trong nhà tạm hoặc loại nhà tương đương.

Tự đánh giá về tình hình tài chính của gia đình, có đến 63% người cao tuổi cho rằng cuộc sống còn thiếu thốn; khoảng 35% cho rằng cuộc sống đầy đủ và chưa đến 2% nói rằng cuộc sống rất đầy đủ. So với 3 năm trước, cảm nhận của người cao tuổi cho thấy có đến khoảng 30% cho rằng cuộc sống tốt hơn, còn lại cho rằng cuộc sống vẫn không thay đổi (gần 39%), thậm chí kém hơn trước (24%).

Kết quả điều tra cũng cho thấy, khoảng 14% người cao tuổi đang sống trong hộ nghèo. Và có sự khác biệt rất lớn về tỷ lệ người cao tuổi sống trong hộ nghèo theo độ tuổi (tuổi càng cao, tỷ lệ nghèo càng lớn), nữ giới có tỷ lệ nghèo cao hơn nam giới, khu vực sống nông thôn có tỷ lệ nghèo cao hơn người sống ở thành thị.

Nhìn chung, tỷ lệ người cao tuổi hiểu biết về quyền lợi dành cho người cao tuổi không cao. Chỉ có quyền được hưởng trợ cấp hoặc hưởng thọ có tỷ lệ người cao tuổi biết trên 50%, còn lại các quyền lợi khác thì tỷ lệ người cao tuổi biết rõ còn khá khiêm tốn.

Về sức khỏe, có tới trên 50% số người cao tuổi được phỏng vấn cho rằng, tình trạng sức khỏe hiện tại là yếu hoặc rất yếu. Đáng lưu ý, có tới gần 46% người cao tuổi từ 50 trở lên bị đau ốm hoặc chấn thương cần điều trị nhưng không nhận được bất kỳ điều trị nào. Tỷ lệ người cao tuổi phải trả tiền cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và thuốc khi nhận điều trị trong vòng 12 tháng qua là 75%. Trong đó, bản thân người cao tuổi vẫn phải tự chi trả chiếm tỷ lệ hơn 41%, bên cạnh đó là hỗ trợ của những người thân trong gia đình, tỷ lệ do bảo hiểm chi trả chỉ chiếm khoảng 15%.

Theo kết quả điều tra, có tới trên 80% người cao tuổi hài lòng với các mối quan hệ trong gia đình. Bên cạnh đó, người cao tuổi hài lòng với thái độ tôn trọng của người trẻ trong gia đình cũng như trong cộng đồng với người cao tuổi cũng chiếm tỷ lệ cao (trên 70%).

Số liệu của cuộc điều tra này sẽ là đầu vào quan trọng cho các hoạt động nghiên cứu và vận động chính sách cho người cao tuổi Việt Nam.

Nguồn: ĐCSVN