Lênh đênh đời ngư phủ

Từ bao đời nay, những người dân sinh ra và lớn lên ở vùng biển luôn có sự gắn kết bền bỉ. Đời này nối tiếp đời kia đều dựa vào biển để mưu sinh. Nghề biển mang lại sự sung túc cho nhiều gia đình, cho những ngư dân miếng cơm manh áo nhưng biển cũng đã gieo nên không ít những giọt đắng, hiểm nguy cho nhiều phận người sống bám biển.

Ngư dân Bạc Liêu trên những con tàu đánh bắt xa khơi. Ảnh: T.Q

Nặng lòng với biển

Người xưa có câu, “thế giới được chia làm 3 loại người: người sống, người chết và người đi biển”. Đi biển được xem là nghề túc trực với nhiều hiểm nguy. Khó có thể diễn tả được nỗi vất vả của những ngư dân khi họ lênh đênh cùng con sóng, mọi sinh hoạt của hàng chục người chỉ loay hoay trên con tàu, họ phải làm việc quần quật nhiều ngày liền với nắng, gió và sóng dữ. Sau hành trình đánh bắt xa khơi dài ngày trên biển, người ta thường thấy nụ cười tươi rói mỗi chuyến trở về chở đầy tôm cá nhưng mấy ai biết những giọt mồ hôi mặn chát cùng bao khó khăn, nhọc nhằn của những ngư phủ trên đầu con sóng mênh mông.

Ngoài chiếc tàu đánh cá lớn đánh bắt 3 tháng/chuyến mới vào bờ một lần, ông Phùng Văn Vũ (khóm Nhà Mát, phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu) còn có một chiếc tàu nhỏ đánh bắt trong ngày. Ông Vũ cho biết: “Đời ông nội, đến đời cha, rồi tôi và con tôi đều gắn chặt với nghề đi biển. Mỗi chuyến đi biển dài ngày thu về vài chục triệu đồng, thậm chí lên tới hàng trăm triệu đồng. Đánh bắt xa bờ - thoáng nghe qua thì cứ tưởng đây là nghề béo bở, nhưng thực chất tùy thuộc rất nhiều vào mùa thuận, mùa nghịch, mấy năm nay, còn phải đối diện với chi phí tăng cao. Có nhiều chuyến, sau khi trừ mọi chi phí còn bị lỗ nặng. Tiền công của ngư phủ được chia theo lợi nhuận, những lúc đánh bắt không có, chúng tôi chỉ có thể chia sẻ cho nhau số tiền tạm duy trì cuộc sống. Vẫn biết nghề đi biển khổ trăm bề, nhưng sinh ra ở miền biển, không đi biển thì cũng chẳng biết làm nghề gì khác”.

Sinh ra ở miền biển, hết lớp người này đến lớp người khác thay nhau bám biển. Nhiều gia đình trải qua nhiều thế hệ vẫn một lòng thủy chung, gắn chặt với nghiệp biển của gia đình. Cả thời tuổi trẻ gắn liền với biển, đến khi chân yếu, tay run, ông Trần Văn Á (xã Vĩnh Hậu, huyện Hòa Bình) mới chịu ở yên trên đất liền. “Mỗi lần xem những chuyến tàu ngược xuôi, tôi lại nhớ về một thời trai tráng tung hoành với những mùa đánh bắt bội thu. Biển cả là niềm tin, giúp ngư dân có cơm ăn, áo mặc, nuôi sống gia đình, vợ con. Giờ các con tôi cũng nối nghiệp cha, tiếp tục những cuộc hành trình lênh đênh trên biển”, ông Á bộc bạch.

Sinh nghề, tử nghiệp

Toàn tỉnh hiện có 887 chiếc tàu cá đăng ký, đăng kiểm (tổng công suất 204.492 CV; tổng số thuyền viên 5.636 người). Thực tế cho thấy, tuy người làm nghề biển thì nhiều, nhưng người làm giàu từ nghề biển lại rất ít. Bởi lẽ, thu nhập chủ yếu của ngư phủ đều phụ thuộc vào sự may rủi của những chuyến đi.

Với ngư dân, mỗi lần đi biển là mỗi lần đặt cược tính mạng của mình trên đầu sóng, ngọn gió. Không chỉ đối mặt với nhiều hiểm nguy do thời tiết, tai nạn lao động là chuyện thường xảy ra đối với ngư phủ, người bị nhẹ thì mang thương tật, song cũng có nhiều người mãi mãi nằm lại lạnh lẽo giữa lòng biển lạnh.

Chỉ mới 24 tuổi nhưng Trần Bé Lập (khóm Nhà Mát) đã có 10 năm gắn bó với nghề đi biển. Trong một lần đánh bắt ngoài khơi, không may chân của Lập bị vướng vào trục lưới bị gãy xương. Lập cho biết: “Đi biển là nghề cha truyền con nối, đã ăn sâu vào tiềm thức của tôi. Sau lần bị tai nạn, nhiều lần tôi đã thử chuyển qua nghề khác nhưng chỉ được vài ngày lại bỏ vì nhớ quay quắt nghiệp biển đã gắn bó với mình từ thuở ấu thơ”.

Dẫu biết mỗi chuyến đi biển là một hành trình gian khổ, những hiểm nguy ngoài khơi luôn rình rập, đe dọa sinh mạng, nhưng những ngư dân vẫn ngày đêm bám biển, xem biển cả là nhà và tình yêu dành cho biển không bao giờ nhạt phai.

Minh Luân