Ma túy: Hiểm họa của xã hội

Đi lao động ở tỉnh Đồng Nai, N.D.K (23 tuổi, xã Vĩnh Mỹ A, huyện Hòa Bình) bị bạn cùng phòng trọ ép chơi ma túy. Từ một thanh niên hiền lành, với ước mơ tìm được việc làm thích hợp, có thể nuôi sống bản thân và người mẹ ở quê, thoát cảnh túng thiếu, hiện nay K. không chỉ nghiện ma túy, đầu óc lơ mơ, khả năng làm việc giảm sút, cánh cửa tương lai bỗng chốc đóng sầm sau làn khói trắng…

Người dân huyện Đông Hải được tuyên truyền về phòng chống tội phạm và tệ nạn ma túy.  Ảnh: N.Q

Ma túy ở đâu... cũng có!

N.D.K hiện phụ người thân ở ấp Vĩnh Tân (xã Vĩnh Mỹ A, huyện Hòa Bình) nuôi tôm và thường xuyên lên Trạm Y tế xã lấy thuốc Cedemex uống để cai nghiện. Anh rể của K. kể, sau khi người cha bỏ nhà ra đi, mẹ con K. sống trong căn nhà lá xiêu vẹo, dột nát, nhiều hôm không có gạo ăn. Thấy cuộc sống khó khăn, thiếu trước hụt sau, không có tương lai, K. lên Đồng Nai tìm việc làm với hy vọng đưa gia đình thoát khỏi cảnh túng thiếu. Thế nhưng ý định không thành, K. bị người cùng phòng trọ khống chế, ép sử dụng ma túy. Từ một thanh niên khỏe mạnh, trở thành con nghiện, đầu óc K. trở nên mụ mẫm, không thể tiếp tục lao động, ngay cả việc tự chăm sóc mình đã là việc khó khăn. Ngày 28/1/2019, K. bắt đầu thực hiện việc cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng. Y sĩ Dương Phước Bảo Lộc - Phó trưởng trạm Y tế xã Vĩnh Mỹ A, cho biết, 2 tuần đầu điều trị cắt cơn, K. được giữ lại ở trạm cả ngày, sau đó mỗi tuần lên lấy thuốc Cedemex về uống.

Từ năm 2017 trở lại đây, K. là trường hợp nghiện ma túy đầu tiên của xã Vĩnh Mỹ A. Tương tự, xã Hưng Hội (huyện Vĩnh Lợi) cũng không tránh khỏi tệ nạn ma túy xâm nhập. Ông Lâm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND xã Hưng Hội thông tin, trong năm 2019, lần đầu tiên chính quyền phát hiện có thanh niên địa phương sử dụng trái phép chất ma túy. Qua phối hợp với Công an huyện kiểm tra nhanh, có 10 đối tượng dương tính với chất ma túy, và đã đưa 3 đối tượng vào cơ sở cai nghiện bắt buộc 24 tháng.

Theo Công an huyện Phước Long, địa phương này đang tăng và trẻ hóa số người sử dụng ma túy, họ sẵn sàng tiếp tay cho tội phạm, hoặc trực tiếp tham gia vào băng, ổ, nhóm hoạt động phạm tội, gây mất an ninh trật tự. Ma túy thật sự là hiểm họa của xã hội, khiến người dân lo lắng.

Ông Nguyễn Huy Thái - Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, chia sẻ: “Lần nào tiếp xúc cử tri, người dân cũng nêu ý kiến về tội phạm và tệ nạn xã hội liên quan đến ma túy. Một cử tri ở xã Ninh Quới A (huyện Hồng Dân) bày tỏ với chúng tôi: “Ma túy bây giờ ở đâu cũng có đều hết rồi!”. Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về ma túy (Công an tỉnh), toàn tỉnh có 1786 đối tượng sử dụng các chất ma túy trái phép, trong đó, người sử dụng ma túy có độ tuổi từ 30 trở xuống chiếm khoảng 60%. Về phía học sinh, sinh viên, từ năm 2018 đến tháng 2/2019 đã phát hiện 27 em có sử dụng các chất ma túy. Số lượng tang vật là các chất ma túy do Công an tỉnh thu giữ thời gian gần đây liên tục bị “phá vỡ kỷ lục”, từ 0,5kg lên đến 1,1 kg Methamphetamin vào đầu năm nay (gấp đôi số lượng Methamphetamin thu giữ cả năm 2018).

Qua sử dụng thuốc Cedemex điều trị cai nghiện, N.D.K vừa có thể cai nghiện ma túy tại cộng đồng, vừa có thể lao động giúp gia đình.

Mở cao điểm tấn công và xét xử công khai

Qua các số liệu nêu trên cho thấy, tại Bạc Liêu, tình hình mua bán và sử dụng trái phép chất ma túy từng lúc, từng nơi diễn biến phức tạp. Ban chỉ đạo 138 tỉnh nhận định, công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn, quản lý đối tượng còn sơ hở, chưa chủ động. Số người nghiện ngoài xã hội còn nhiều, trong khi công tác cai nghiện tự nguyện, cai nghiện bắt buộc và tổ chức cai nghiện tại gia đình, cộng đồng hiệu quả chưa cao. Các đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy ngày càng trẻ hóa, dễ bị kích động, chống đối lại lực lượng làm nhiệm vụ. Lực lượng chuyên trách và thường trực về phòng chống ma túy ở cơ sở thiếu, phương tiện kỹ thuật và kinh phí phục vụ công tác này còn hạn chế. Sự vào cuộc của các đoàn thể quần chúng một số nơi còn hình thức, chưa có giải pháp cụ thể để thực hiện xã hội hóa công tác phòng chống ma túy.

Theo Đại tá Lê Tấn Tới - Giám đốc Công an tỉnh, qua thực tế công tác đấu tranh phòng chống tội phạm đã chỉ ra một nguyên nhân của tình trạng này là từ sự bất cập của pháp luật, điển hình là người sử dụng ma túy không phải là tội phạm; thủ tục đưa đối tượng vào cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng, cơ sở chữa bệnh còn nhiều thủ tục phức tạp, khó thực hiện. Phát biểu trước nghị trường Quốc hội, đại biểu Lê Tấn Tới khẳng định công tác quản lý tiền chất ma túy, quản lý biên giới, cửa khẩu còn sơ hở, là điều kiện để tội phạm hoạt động, thẩm lậu ma túy vào nước ta.

Ở góc nhìn khác, công tác cai nghiện ma túy tập trung và cai nghiện tại cộng đồng trên địa bàn tỉnh hiệu quả đạt được không cao. Công tác quản lý sau cai nghiện chưa tốt, đa số đều tái nghiện. Việc điều trị nghiện ma túy bằng thuốc Cedemex thực hiện chủ yếu tại cộng đồng và gia đình; vì vậy, chính quyền cơ sở cần có kế hoạch tuyên truyền, vận động, quản lý thời gian, phác đồ điều trị, cũng như gia đình người nghiện cần kèm cặp, nhắc nhở bệnh nhân uống thuốc. Và người nghiện cũng phải tự giác tuân thủ phác đồ điều trị. Hiện, trách nhiệm giữa các bên không rõ ràng.

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn, ngày 10/4/2019, Tỉnh ủy có Công văn 2134 chỉ đạo khảo sát 7 vấn đề liên quan đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, trong đó, vấn đề thứ bảy là về ma túy. Về phía UBND tỉnh, ngày 13/5/2019, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành quy chế phối hợp kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy. Riêng với các cơ quan chức năng, thường xuyên rà soát, thống kê các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy, phối hợp quản lý hoạt động các nhà nghỉ, quán bar, cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự. Đồng thời, tổ chức đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm ma túy trên phạm vi toàn tỉnh, đưa một số án điểm ra xét xử công khai để lên án tội phạm và răn đe giáo dục chung.

NGUYỄN QUÔC

Ban chỉ đạo 138 tỉnh yêu cầu tiếp tục phối hợp thực hiện có hiệu quả dự án “Xây dựng xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy”, duy trì và củng cố các đội công tác xã hội tình nguyện ở các xã, phường, thị trấn để tiếp cận, tư vấn, cảm hóa, hỗ trợ và giúp đỡ người nghiện ma túy, sau cai nghiện ma túy trở về ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng