Mô hình một cửa, một cửa liên thông điện tử hiện đại: Có cũng như… không

Theo báo cáo của Sở Nội vụ và các địa phương trong tỉnh về tình hình thực hiện đề án “Mô hình một cửa, một cửa liên thông điện tử hiện đại”, trên địa bàn tỉnh hiện có 3 đơn vị huyện, thành phố (gồm TP. Bạc Liêu, huyện Hòa Bình và Đông Hải) đã triển khai và đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, qua một thời gian thực hiện thí điểm thì mô hình “một cửa hiện đại” chưa đạt hiệu quả, vẫn còn nhiều chuyện đáng bàn…

Mô hình “một cửa hiện đại” tại UBND huyện Hòa Bình hiện đã ngừng hoạt động. Ảnh: M.Đ

Đầu năm 2010, khi mô hình “một cửa điện tử” của TP. Bạc Liêu đi vào hoạt động, nhiều địa phương khác đã trầm trồ ngợi khen bởi quy mô và trình tự tiếp nhận hồ sơ hành chính hết sức hiện đại. Ngay cả báo chí cũng tốn không ít giấy mực trước sự đột phá trong cải cách hành chính từ bộ phận “một cửa” này. Bởi trước đó, với nhiều “tai tiếng” từ bộ phận tiếp nhận và hoàn trả hồ sơ hành chính (còn hoạt động công khai, giải quyết công việc theo mối quan hệ quen biết, quy trình không đảm bảo công bằng, khách quan, người đến nộp hồ sơ phải liên hệ nhiều lần, tốn kém nhiều chi phí) thì việc đưa quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ hành chính bằng hệ thống số hóa được xem là mô hình mới và hay. Từ khâu bắt số thứ tự của hệ thống xếp hàng tự động, đến kiểm tra hồ sơ, hướng dẫn thủ tục đều có sẵn theo quy trình (phần mềm xử lý). Nếu hẹn trả kết quả sang ngày thì cấp phiếu hẹn có mã vạch để tổ chức, cá nhân muốn kiểm tra thông tin hồ sơ đang được giải quyết đến đâu chỉ cần đến đọc mã vạch (trên máy tra cứu kết quả) là có thể biết mà không cần phải tới lui nhiều lần… Phần mềm “một cửa hiện đại” còn được viết để xử lý hồ sơ giữa các bộ phận theo đúng quy trình cải cách hành chính (chủ yếu bằng đường truyền mạng) nên tiết kiệm thời gian cho cán bộ phụ trách khỏi phải “ôm” hồ sơ chạy tới chạy lui bàn giao, ký duyệt… Khi hồ sơ, thủ tục hợp lệ thì công đoạn trình ký cũng được gửi bằng phần mềm quản lý trên máy tính để lãnh đạo xem xét, phê duyệt.

Tương tự như TP. Bạc Liêu, huyện Hòa Bình cũng được trang bị một hệ thống để thực hiện mô hình “một cửa điện tử” hiện đại. Ngoài việc trang bị hệ thống trang thiết bị để vận hành quy trình (máy chủ, 8 - 9 máy vi tính, camera, máy xếp hàng tự động, thiết bị đọc mã vạch, máy in, tivi, loa…) thì bộ phận “một cửa hiện đại” còn được đầu tư phòng tiếp nhận hồ sơ, giao dịch với người dân khá khang trang và đầy đủ tiện nghi. Thế cho nên, khi các mô hình “một cửa hiện đại” này đi vào hoạt động, người dân cảm thấy rất hài lòng và phấn khởi vì sự đổi mới của chính quyền cấp huyện, thành phố. Sự công bằng, tiếp đón lịch sự trên tinh thần phục vụ các dịch vụ hành chính công như đã thổi luồng sinh khí mới vào hoạt động cải cách hành chính, tạo tâm lý yên tâm cho người dân, tổ chức khi đến giao dịch.

Im lìm quay lại... thủ công

Tuy đầu tư, tổ chức hoạt động “rình rang” như thế nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, khi trở lại những nơi này, theo quan sát của chúng tôi thì chỉ còn máy xếp hàng tự động là hoạt động cầm chừng (ngày được ngày không), camera và tivi cũng vậy. Người dân đến liên hệ chưa kịp làm quen với sự hiện đại của máy bấm số thứ tự điện tử đã vô cùng bối rối khi đợi hoài mà máy không chịu cho số; hay phải khúm núm đến hỏi cán bộ hồ sơ của mình xong chưa, tới đâu rồi… vì hệ thống vận hành đọc mã vạch không hoạt động.

Và hiện tại thì hệ thống “một cửa điện tử” hiện đại của TP. Bạc Liêu và huyện Hòa Bình đã ngưng hoạt động. Thậm chí máy đếm số thứ tự - công đoạn đơn giản nhất của quy trình cũng đã bị xếp xó. Máy xử lý dữ liệu, camera và một số trang thiết bị khác bị lỗi, hoặc hư hỏng không vận hành được. Số còn lại chỉ là những chiếc máy vi tính thông thường (chủ yếu chỉ nhập dữ liệu thủ công). Không chỉ hai đơn vị này, mà ngay cả huyện Đông Hải (dù được lắp đặt và vận hành sau) tình hình cũng không khả quan hơn. Theo phản ánh của người dân, hệ thống “một cửa hiện đại” của huyện Đông Hải “sáng nắng chiều mưa”, khi thì hoạt động lúc thì không, bà con cũng chẳng biết đâu mà lần. Có khi đến đăng ký, bấm số hoài mà máy chẳng trả kết quả, lúc ấy cán bộ mới cho biết là máy hư, đang sửa. “Rút kinh nghiệm” lần trước, lần sau, khi đến liên hệ, người dân tìm thẳng đến chỗ cán bộ để hỏi cho nhanh thì lập tức bị “đuổi” quay ngược ra bắt số thứ tự vì máy đã hoạt động lại. Hiện đại kiểu này, thiết nghĩ chỉ làm khổ cho người dân.

Kim Phượng (còn tiếp)

Kỳ sau: Tiền tỷ đi đâu - trách nhiệm không rõ