Mùa mưa và nỗi lo sạt lở đất

Ngay từ đầu mùa mưa 2025, trên địa bàn TP. Bạc Liêu đã xảy ra hàng loạt vụ sạt lở đất nghiêm trọng, trong đó, hai khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề là xã Vĩnh Trạch và phường Nhà Mát. Tình trạng này không chỉ làm gián đoạn giao thông mà còn đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng và tài sản của người dân.

Sạt lở kênh 30/4 thuộc ấp Chòm Xoài (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu).

Nhiều tuyến đường bị sạt lở nghiêm trọng

Vào trung tuần tháng 5/2025 đã xảy ra tình trạng sạt lở tại tuyến đường giao thông nông thôn ấp Bờ Xáng (xã Vĩnh Trạch). Đoạn đường bị sạt lở với chiều dài khoảng 50 - 60m, làm nền bê-tông sụt lún, gây nguy hiểm lớn cho người và phương tiện qua lại. Đây là tuyến giao thông huyết mạch kết nối các khu dân cư trong ấp, phục vụ nhu cầu đi lại, sinh hoạt và giao thương hàng hóa của người dân. Sau khi nhận được tin báo, ngày 14/5/2025, Chi cục Thủy lợi và Quản lý công trình thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) đã phối hợp với Phòng NN-MT TP. Bạc Liêu, Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn cùng với UBND xã Vĩnh Trạch tiến hành khảo sát tuyến đường cặp theo bờ kênh ranh Sóc Trăng - đoạn đi qua ấp Bờ Xáng.

Qua khảo sát, nguyên nhân bước đầu được xác định là do ảnh hưởng của triều cường khiến mực nước rút thấp, kết hợp với mưa lớn khiến đất ven bờ bị cuốn trôi, gây ra hiện tượng sạt lở mạnh. Tình hình càng nghiêm trọng hơn khi dòng nước tại kênh ranh Sóc Trăng chảy xiết, làm xói mòn thêm nền đường bê-tông.

Chỉ 3 ngày sau vụ sạt lở ở xã Vĩnh Trạch, vào ngày 17/5/2025, một vụ sạt lở khác lại xảy ra tại phía Tây bờ kênh 30/4, đoạn qua khóm Chòm Xoài (phường Nhà Mát - gần khu vực cống ngăn triều). Đây là vị trí đã từng xảy ra sạt lở vào tháng 3/2025, nay hiện tượng sạt lở tiếp tục tái diễn, khiến người dân địa phương vô cùng lo lắng. Theo ghi nhận, đoạn đường bị sạt lở gần đây có chiều dài khoảng 15m, bề rộng mặt đường khoảng 3m, gây gián đoạn hoàn toàn việc lưu thông của người dân trong khu vực. Nguyên nhân được xác định mưa to vào ban đêm kết hợp với triều cường làm nền đất yếu, dẫn đến mặt đường bị sạt lở. Ông Thạch Văn Bé - nhà ở ngay khu vực sạt lở, cho biết: “Đợt sạt lở lần trước khiến con lộ bê-tông mới xây dựng chỉ còn trơ mặt lộ, khoảng 5m đất sát tuyến lộ lọt thỏm xuống nước. Còn lần này thì gần như cả tuyến lộ chìm xuống sông. Biết là nguy hiểm, nhưng nếu di dời thì gia đình tôi không còn nơi khác để trú ngụ. Chỉ mong chính quyền địa phương sớm làm kè chắn để người dân được sinh sống và đi lại đảm bảo an toàn”.

Chi cục Thủy lợi và Quản lý công trình thuộc Sở NN-MT kiểm tra sạt lở kênh 30/4 thuộc ấp Chòm Xoài.

Sạt lở tại tuyến đường giao thông nông thôn ấp Bờ Xáng (xã Vĩnh Trạch, TP. Bạc Liêu). Ảnh: M.Đ

Một số giải pháp khắc phục sạt lở

Bạc Liêu là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Mạng lưới kênh rạch chằng chịt, cộng với đặc điểm địa hình trũng thấp và thời tiết khắc nghiệt khiến nguy cơ sạt lở ngày càng tăng cao, đặc biệt trong mùa mưa và triều cường. Ngay sau khi nhận được tin báo sạt lở, ngành chức năng đã tiến hành kiểm tra và lập biên bản hiện trạng, kèm hình ảnh ghi nhận chi tiết khu vực sạt lở. Trước tình hình đó, UBND phường Nhà Mát, xã Vĩnh Trạch đã báo cáo với UBND thành phố; đồng thời triển khai một số biện pháp cấp bách tại chỗ như: làm rào chắn tại khu vực nguy hiểm, đặt biển cảnh báo cấm lưu thông và bố trí lực lượng trực 24/24 giờ để theo dõi diễn biến.

Nói về các giải pháp khắc phục sạt lở trước mắt, ông Ngô Nguyên Phong - Phó Giám đốc Sở NN-MT, cho biết: Chi cục Thủy lợi và Quản lý công trình thống nhất đề xuất UBND TP. Bạc Liêu cho phép UBND xã Vĩnh Trạch triển khai phương án gia cố lại bờ kênh đoạn bị ảnh hưởng bằng cừ tràm, đảm bảo an toàn giao thông và ngăn chặn tình trạng sạt lở lan rộng trong mùa mưa. Đối với sạt lở kênh 30/4 thuộc ấp Chòm Xoài, giải pháp trước mắt là đóng cừ bê-tông bên ngoài gia cố bờ kênh, dùng bao tải đất hoặc bao tải cát tạo lại mái kênh và gia cố lớp rọ đá bên trên trong phạm vi sạt lở. Về lâu dài, kiến nghị tỉnh cho tiến hành dự án thi công kè kênh 30/4…

Trước tình hình sạt lở, ngành chức năng cũng đề ra một số giải pháp như: Đầu tư xây dựng hệ thống kè chống sạt lở kiên cố tại các khu vực có nguy cơ cao. Gia cố, nâng cấp hạ tầng giao thông nông thôn đặc biệt tại các khu vực ven kênh, ven sông dễ sạt lở. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, cập nhật thường xuyên tình hình mưa, triều cường và dòng chảy tại các kênh rạch trọng yếu. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ sạt lở và biện pháp phòng tránh, nhất là trong mùa mưa. Ưu tiên đầu tư dài hạn vào các công trình phòng, chống thiên tai như kè chống sạt lở, hệ thống thoát nước, cống ngăn triều...

Tình trạng sạt lở ở các xã, phường thuộc TP. Bạc Liêu đầu mùa mưa 2025 là hồi chuông cảnh báo về tình trạng sạt lở trước mùa mưa bão. Vì vậy, rất cần những biện pháp ứng phó kịp thời và hiệu quả, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng không chỉ về cơ sở hạ tầng mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân. Chính quyền các cấp cần chủ động và quyết liệt trong công tác ứng phó, nhưng để xử lý triệt để vấn đề, cần có nguồn lực đầu tư dài hạn và ứng phó hiệu quả với sạt lở để phát triển bền vững…

Minh Đạt

Kinh phí dự kiến thực hiện Dự án xây dựng kè hai bên bờ kênh 30/4 - đoạn từ cống Nhà Mát đến cầu Út Đen (thuộc phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu) là 906 tỷ đồng. Trong đó, Trung ương hỗ trợ 816 tỷ đồng, địa phương cân đối 90 tỷ đồng. Đến nay, dự án Trung ương hỗ trợ cho tỉnh 300 tỷ đồng, kiến nghị Trung ương tiếp tục hỗ trợ thêm 606 tỷ đồng để thi công tuyến kè kênh 30/4…