Ngày 1/4: Sẽ diễn ra cuộc tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019

Ngày 1/4 sẽ diễn ra cuộc tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 trên phạm vi cả nước (gọi tắt là tổng điều tra). Đây là cuộc tổng điều tra với quy mô lớn, 10 năm mới thực hiện một lần. So với các cuộc tổng điều tra trước đây, tổng điều tra lần này có nhiều vấn đề mới. Kết quả tổng điều tra sẽ góp phần giúp tỉnh định hướng phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) những năm tiếp theo. Xung quanh vấn đề này, bà Đỗ Thị Phượng - Cục trưởng Cục Thống kê tỉnh, cho biết:

Bà Đỗ Thị Phượng - Cục trưởng Cục Thống kê tỉnh.

Quang cảnh hội nghị tập huấn công tác tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019. Ảnh: M.Đ

Tổng điều tra nhằm các mục đích: Thứ nhất, tổng hợp và biên soạn các chỉ tiêu trong hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia quy định trong Luật Thống kê; phân tích và dự báo tình hình phát triển dân số và nhà ở trên phạm vi cả nước và từng địa phương. Thứ hai, đáp ứng nhu cầu thông tin về dân số và nhà ở phục vụ đánh giá kết quả thực hiện các kế hoạch phát triển KT-XH giai đoạn 2011 - 2020; xây dựng chiến lược và các kế hoạch phát triển KT-XH giai đoạn 2021 - 2030; phục vụ công tác giám sát thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về công tác dân số trong tình hình mới; giám sát các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hiệp Quốc mà Chính phủ Việt Nam đã cam kết. Thứ ba, cung cấp thông tin phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia về dân số; xây dựng dàn mẫu chủ phục vụ các cuộc điều tra hộ dân cư.

PV: Điểm mới của cuộc tổng điều tra lần này là gì, thưa bà?

Bà Đỗ Thị Phượng: Đây là cuộc tổng điều tra đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông trong tất cả các công đoạn, từ chuẩn bị xây dựng mạng lưới, thu thập thông tin (TTTT), kiểm tra và nghiệm thu số liệu, xử lý số liệu đến công bố kết quả tổng điều tra.

Điểm mới của cuộc tổng điều tra năm 2019 là việc ứng dụng công nghệ thông tin. Trong đó, áp dụng hai hình thức TTTT mới, đó là sử dụng thiết bị điện tử di động trong TTTT và sử dụng phiếu trực tuyến để các hộ dân cư tự cung cấp thông tin thông qua mạng Internet. Cùng với đó là việc đổi mới hình thức quản lý, sử dụng số liệu theo hướng quản lý dữ liệu tập trung và sử dụng phân tán.

Hình thức TTTT: Phiếu điện tử sử dụng máy tính bảng, hoặc điện thoại thông minh (CAPI). Thông tin trên phiếu điện tử được điều tra viên hoàn thành và gửi về máy chủ của Tổng cục Thống kê ngay trong quá trình điều tra thực địa. Dữ liệu được kiểm tra, duyệt và nghiệm thu bởi các giám sát viên cấp huyện, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi tắt là cấp huyện). Tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi tắt là cấp tỉnh) và Trung ương.

Hộ tự cung cấp thông tin trên phiếu trực tuyến (Webform): Thông tin trên phiếu trực tuyến được lưu trữ trên máy chủ của Tổng cục Thống kê sau khi hộ hoàn thành tự điền thông tin. Dữ liệu điều tra sẽ được kiểm tra, tích hợp vào cơ sở dữ liệu chung của phiếu điện tử và phiếu giấy phục vụ công tác làm sạch và xử lý, tổng hợp các kết quả của tổng điều tra.

Đây là một trong những đột phá của tổng điều tra năm 2019 khi lần đầu tiên ngành Thống kê sử dụng hình thức CAPI và Webform trong một cuộc điều tra thống kê quốc gia. Việc cải tiến này sẽ đem lại nhiều lợi ích, ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập, xử lý số liệu và công bố kết quả giúp nâng cao chất lượng thông tin, minh bạch trong xử lý thông tin, rút gắn quá trình xử lý thông tin, công bố sớm kết quả tổng điều tra.

Tổng điều tra năm 2019 sử dụng hình thức TTTT bằng phiếu điện tử. Điều tra viên cần cài đặt phần mềm TTTT vào thiết bị di động để thực hiện các thao tác về ghi nhận thông tin do hộ dân cư cung cấp và truyền gửi những thông tin về cơ sở dữ liệu theo yêu cầu.

Phần mềm điều tra TTTT sử dụng trong tổng điều tra được xây dựng dành cho các thiết bị di động sử dụng hệ điều hành Android và hệ điều hành IOS bao gồm: Máy tính bảng, điện thoại thông minh. Để đảm bảo cho công tác TTTT tại địa bàn, các thiết bị di động sử dụng trong Tổng điều tra năm 2019 phải đáp ứng cấu hình như sau: thiết bị di động sử dụng hệ điều hành Android 5.0 trở lên; thiết bị di động thông minh từ iPhone 5 trở lên và tất cả các dòng iPad sử dụng hệ điều hành IOS 8.0.

PV: Các công việc chuẩn bị cho tổng điều tra ở Bạc Liêu đến thời điểm này được thực hiện như thế nào, thưa bà?

Bà Đỗ Thị Phượng: Tỉnh Bạc Liêu đã thành lập Ban chỉ đạo (BCĐ) tổng điều tra gồm 18 đồng chí, do đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban; đồng chí Cục trưởng Cục Thống kê tỉnh làm Phó ban; và các thành viên là trưởng, phó các ban ngành như: Văn phòng UBND tỉnh, Sở KH-ĐT, Công an tỉnh, Sở Tài chính, Sở VH-TT-TT&DL, Sở Y tế, Sở LĐ-TB&XH, Mặt trận Tổ quốc…

Văn phòng BCĐ cấp tỉnh gồm 22 đồng chí, do đồng chí Phó cục trưởng Cục Thống kê Bạc Liêu làm Chánh Văn phòng. BCĐ và Văn phòng BCĐ cấp huyện cũng đã được thành lập với 161 đồng chí. BCĐ cấp xã được thành lập với 348 đồng chí. Đã tiến hành tuyển chọn khoảng 1.100 điều tra viên và gần 100 tổ trưởng, với 1.808 địa bàn (trong đó có 205 địa bàn đặc thù). Đây là cuộc tổng điều tra được huy động một lực lượng điều tra viên tham gia lớn nhất từ trước đến nay.

Về công tác chuẩn bị các điều kiện vật chất cho tổng điều tra: In ấn tài liệu cấp cho BCĐ cấp huyện phục vụ tổng điều tra. BCĐ tỉnh đã triển khai mở lớp tập huấn nghiệp vụ cho BCĐ cấp huyện và giảng viên cấp huyện, có 95 đại biểu tham dự. Đặc biệt, BCĐ tỉnh thành lập 1 tổ CAPI do đồng chí Phó Cục trưởng Cục Thống kê tỉnh làm tổ trưởng để hướng dẫn cho giám sát viên, tổ trưởng và điều tra viên cấp huyện. Hiện, BCĐ cấp huyện đang mở các lớp tập huấn cho tổ trưởng và điều tra viên. Song song đó, BCĐ các cấp đang triển khai công tác tuyên truyền tổng điều tra đến tận các ấp, khóm, tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông…

Từ ngày 15 - 20/3/2019 sẽ tiến hành rà soát lại số địa bàn, số hộ trước khi diễn ra tổng điều tra. Đến thời điểm này, có thể nói công tác chuẩn bị cho tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 ở tỉnh Bạc Liêu được thực hiện theo đúng kế hoạch của BCĐ Trung ương đề ra và đã sẵn sàng cho tổng điều tra diễn ra vào ngày 1/4.

PV: Xin cảm ơn bà!

MINH ĐẠT (thực hiện)