Nghề “kén” người

(CMO) Dừa là cây trồng quen thuộc của người dân Cà Mau. Ðể cây phát triển tốt, sai trái, người trồng thường phải tiến hành chặt bẹ hư, dọn mo nang, bùi nhùi để thông thoáng phần ngọn, tránh bị sâu mọt, chuột phá hoại.

Xuất phát từ nhu cầu đó, nghề dọn cổ dừa ra đời, nhưng đây là nghề kén người làm vì độ nguy hiểm của nó và không phải ai cũng đủ kỹ năng để làm. Vậy mà ông Nguyễn Văn Hồng (ngụ ấp Nhà Phấn, xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước) đã gắn bó với nghề dọn dừa hơn 42 năm, cái nghề mà giờ đây ông vẫn duy trì không phải vì sinh kế, mà như sở thích, niềm đam mê thú vị.

Nếu không tìm đến tận nơi để chứng kiến, chúng tôi cũng khó tin được khi người đàn ông đã 64 tuổi vẫn hàng ngày lao động trên những ngọn dừa cao hàng chục mét mà dụng cụ chỉ có mỗi con dao và sợi dây thừng.

Nhờ sự chỉ dẫn của bà con ấp Nhà Phấn, chúng tôi tìm gặp ông Nguyễn Văn Hồng lúc ông đang hành nghề vào buổi sáng, vì đây là thời gian dọn dừa tốt nhất trong ngày.

Trên ngọn dừa cao, ông Hồng đu người sát ngọn dừa, chân đứng vững vàng trên bẹ, tay cầm dao chặt dứt khoát, tay còn lại mạnh mẽ dọn đi mớ bùi nhùi sát nách bẹ. Mỗi cây dừa ông Hồng chỉ cần hơn 5 phút là dọn xong với một con dao. Xong việc, 2 chân gồng chắc, lòng bàn chân áp vào thân cây như một chiếc vòng sắt, vừa đủ chắc để không rơi khỏi cây, vừa đủ lỏng để có thể trôi người xuống.

Lên, xuống cổ dừa, công đoạn đòi hỏi sự khéo léo và lòng can đảm.

Vừa trèo xuống, ông Hồng cười tươi, hỏi vui chúng tôi: “Thấy cây dừa "đẹp trai" chưa? Tôi mới cắt tóc, cạo râu cho nó đó”. Ông Hồng kể, nghề dọn dừa vận vào người mình lúc nào không hay, đến nay đã hơn 42 năm.

Bà con biết tới ông Hồng chủ yếu nhờ truyền tai nhau. Nghề này nguy hiểm nên trong xã Thạnh Phú gần như chỉ có mình ông Hồng làm, vì lẽ đó, dù diện tích trồng dừa hiện nay đã thu hẹp hơn trước rất nhiều nhưng ông vẫn có việc làm mỗi ngày. “Làm nghề này không lo bị ế, tôi có công việc làm liên tục. Lâu lâu thấy mệt thì nghỉ một ngày rồi làm tiếp. Thời tôi còn trẻ, vùng Phú Tân, Khánh Hưng, Khánh Hải dừa nhiều như đũa vắt ống, tôi được bà con bên đó gọi qua làm, ngày cao điểm có thể dọn hàng chục cây. Giờ có tuổi rồi nên chủ yếu tôi nhận dọn dừa gần nhà, một ngày dọn khoảng 10-15 cây thôi”, ông Hồng chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Hồng (ngụ ấp Nhà Phấn, xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước) đã gắn bó với nghề dọn cổ dừa hơn 42 năm.

Mỗi cây dừa dọn xong, ông Hồng được trả công từ 20.000-30.000 đồng tuỳ chiều cao cây dừa. Như vậy, trung bình mỗi ngày ông có thể kiếm được hơn 200.000 đồng từ nghề dọn dừa. Những tháng mưa thì không làm được, bởi trời mưa thân cây trơn trượt sẽ khó trèo và việc cheo leo một mình trên ngọn cao lúc gió lớn hay có sấm là rất nguy hiểm. “Con người ai không biết sợ. Những cây dừa mọc trơ trọi, xung quanh không có cây cối gì thì tôi cũng không dám nhận, vì leo lên thấy không an tâm. Ngày trẻ tôi có thể trèo lên cây cao trên 15 m, còn bây giờ tôi chỉ nhận dọn cây chừng dưới 10 m”, ông Hồng cười nói.

Tranh thủ lúc ngồi nghỉ, ông Hồng uống nhanh trái dừa mới bẻ bằng một hơi dài rồi lại tiếp tục công việc của mình. Chắc nịch và nhanh nhẹn từng động tác, người đàn ông 64 tuổi trèo lên thân cây dừa chừng 5 m chỉ trong nháy mắt. Cuộc sống về già của ông dù không vất vả khi có con cháu chăm lo đầy đủ nhưng ông vẫn muốn tiếp tục làm nghề dọn dừa lúc còn sức, giữ cái nghề đã đồng hành cùng mình gần như cả cuộc đời./.

Lê Tuấn - Minh Thừa