Nguy cơ lây lan dịch bệnh từ chăn nuôi nhỏ lẻ

Tập quán nuôi nhỏ lẻ theo hộ gia đình là một trong những khó khăn để phát hiện dịch bệnh sớm, cũng như nguy cơ lây lan dịch bệnh rất cao trên gia súc, gia cầm, nhất là vào mùa mưa như hiện nay.

Tập quán nuôi nhỏ lẻ theo hộ gia đình là một trong những khó khăn để phát hiện dịch bệnh sớm, cũng như nguy cơ lây lan dịch bệnh rất cao trên gia súc, gia cầm, nhất là vào mùa mưa như hiện nay.

Trong một lần về quê xã Biển Bạch Ðông, huyện Thới Bình, được mắt thấy, tai nghe chuyện mua bán vịt con mà đến nay vẫn chưa hết băn khoăn về nguy cơ lây lan dịch bệnh. 1 con vịt con chỉ có 800 đồng, lại giao hàng tận nhà, là câu chuyện mà có lẽ ít ai tin được nếu không tận mắt chứng kiến.

Chọn giống tốt, sạch bệnh ở những cơ sở có uy tín nhằm kiểm soát dịch bệnh, tránh lây lan trên gia súc, gia cầm.

Sau cuộc điện thoại chưa đầy 1 giờ, người đàn ông tên Hà trên chiếc xe máy và 1 cái lồng phía sau chở gần 1.000 vịt con đã có mặt tại nhà. Người này khoe: “Mấy anh hên đó, mới lấy tại lò ấp bên huyện Vĩnh Thuận (tỉnh Kiên Giang) là chạy thẳng về đây, vịt mới nên khoẻ mạnh lắm”. Sau khi đã đếm đủ 200 vịt con, người bán còn hốt thêm một mớ không dưới 40 con gọi là tặng làm quen. Không chỉ vậy, biết chủ nhà mua để nuôi dành cho trăn ăn, anh Hà tiếp tục lượm ra trên 20 con vịt con đã chết và nói tiếp: “Mới chết cho trăn ăn còn ngon lành”. Nói xong, anh nhanh tay đậy lồng, lên xe và nói: “Còn 3 chỗ nữa đặt hàng, đi giao cho kịp”.

Câu chuyện vịt con giá rẻ như bèo ấy tưởng chừng là chuyện phiếm, nhưng đang diễn ra tại các vùng nông thôn trên địa bàn. Ðược biết, đây là loại vịt được thải từ các lò ấp, được các thương lái như anh Hà thu gom đi tiêu thụ tận những vùng nông thôn sâu. Có người mua để dành cho trăn ăn dần, có người thấy quá rẻ nên mua nuôi, bỏ đại có thì ăn không thì thôi. Chính tình trạng và tâm lý ấy khiến nguy cơ lây lan dịch bệnh cao.

Nói về loại vịt này, ông Quách Minh Quốc, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thú ý tỉnh, cho biết: “Ðó là vịt trăn ăn”. Tình trạng này vô cùng nguy hiểm, dễ tạo nguy cơ lây lan dịch bệnh, bởi loại vịt con này chưa qua kiểm dịch và chưa được tiêm phòng.

Ðội ngũ cán bộ thú y đã phủ khắp các xã trên địa bàn toàn tỉnh là một kết quả đáng ghi nhận trong nỗ lực phòng, chống dịch bệnh trên gia súc, gia cầm và nhiều loại vật nuôi khác thời gian qua. Tuy vậy, do tập quán chăn nuôi và ý thức của người dân khiến công tác phòng, chống dịch bệnh từ xa còn gặp nhiều khó khăn. Ông Quốc cho biết, theo quy định, những hộ nuôi từ 20 con trở lên phải báo cho cán bộ thú y xã để tiến hành tiêm phòng dịch bệnh. Tuy nhiên, rất nhiều hộ có tâm lý nuôi để tiêu dùng trong gia đình nên không muốn báo. Nguy hiểm hơn là tình trạng nuôi nhỏ lẻ, khi xảy ra tình trạng vật nuôi bị chết với số lượng không đáng kể (từ 5-7 con), người dân tự mang đi chôn hay bỏ xuống sông mà không báo cho cán bộ thú y để tiến hành tiêu độc khử trùng.

Gia súc, gia cầm là vậy, còn trên tôm nuôi, việc phát hiện dịch bệnh sớm để khoanh vùng tiêu độc khử trùng càng khó khăn hơn. Ða phần là nuôi theo hộ gia đình nên khi tôm có dịch bệnh, người dân cứ xả nước chưa qua xử lý thẳng xuống  kinh rạch.

Ông Trần Văn Của, Chủ tịch Hội Nuôi trồng thuỷ sản tỉnh, nhận định, chỉ những nơi được hỗ trợ hoá chất để khử trùng, khi có dịch bệnh người dân mới báo, còn đa phần họ tự xử lý bằng cách xả thẳng xuống kinh rạch để tiến hành thu hoạch “chạy”, được bao nhiêu hay bấy nhiêu. Trong khi đó, điều kiện thuỷ lợi phục vụ nghề nuôi, các kinh cấp thoát nước dùng chung như hiện nay khiến môi trường nước bị ô nhiễm ngày một nghiêm trọng.

Từ thực tế cho thấy, trong chăn nuôi gia súc, gia cầm cho đến con tôm hiện nay đang phải chịu áp lực khá lớn từ dịch bệnh, mà nguy cơ này xuất phát đầu tiên từ ý thức của chính người dân. Theo đó, ông Quốc khuyến cáo, dù người dân nuôi ít hay nhiều cũng nên báo cho cán bộ thú y cơ sở để tiến hành tiêm chủng. Ðặc biệt, khi xảy ra tình trạng gia súc, gia cầm chết, dù chỉ 1 con, phải báo cho cán bộ thú y để tiến hành lấy mẫu xét nghiệm nhằm phát hiện sớm chủng loại vi-rút, vi khuẩn để tiêu độc khử trùng, tránh lây lan./.

Bài và ảnh: Nguyễn Phú