Nguy cơ ô nhiễm nguồn nước từ các giếng khoan bỏ hoang

Trước đây, hầu như nhà nào ở nông thôn, nếu có điều kiện về kinh tế thì cũng tự khoan giếng để có nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Nhưng kể từ khi mạng lưới nước sạch nông thôn phát triển mạnh, người dân chuyển sang dùng nước máy, nhiều giếng khoan bị bỏ hoang dẫn đến nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ngầm.

Một trụ giếng khoan bị bỏ hoang ở xã Vĩnh Phú Tây (huyện Phước Long). Ảnh: C.L

Thông tư số 72 của Bộ TN-MT quy định các giếng khoan, giếng đào không còn sử dụng, cấu trúc giếng không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật cần được xử lý, trám lấp. Việc này nhằm ngăn chặn nước bị ô nhiễm từ trên mặt đất xâm nhập vào các tầng chứa nước ngầm và lưu thông giữa các tầng chứa nước khác nhau qua các giếng. Quy định đã rõ, thế nhưng không khó để bắt gặp hình ảnh những chiếc giếng khoan bị bỏ hoang, gỉ sét ở nông thôn. Ông N.T.A (xã Vĩnh Phú Tây, huyện Phước Long) cho biết: “Nhà tôi có một giếng khoan cách nay gần chục năm. Nhưng kể từ khi có hệ thống nước máy thì gia đình tôi không sử dụng nước giếng khoan nữa. Nghe nói nếu không trám lấp thì các loại kim loại nặng như sắt, nước mặn… sẽ xâm nhập sâu xuống tầng nước ngầm, gây ô nhiễm nguồn nước. Nhưng thật sự tôi cũng không biết phải lấp giếng khoan như thế nào cho hợp lý”.

Không chỉ riêng ông A., mà rất nhiều bà con khi được hỏi đều có chung câu trả lời là không biết cách làm, bởi việc trám lấp giếng phải được thực hiện đúng quy trình, kỹ thuật, vật liệu dùng để trám lấp phải bảo đảm mới đáp ứng được yêu cầu bảo vệ nguồn tài nguyên nước ngầm. Theo đó, do giếng có đường kính nhỏ nên phải đổ từ từ, tránh để tắc vữa ở thành giếng khiến giếng không được lấp đầy. Phải bảo đảm vữa được dẫn qua ống tới độ sâu của từng đoạn trám lấp bằng bộ dụng cụ, thiết bị phù hợp, không được đổ vữa trực tiếp qua miệng giếng. Kinh phí trám lấp do các chủ giếng tự chi trả; còn đối với giếng không xác định được chủ thì ngân sách nhà nước chi trả.  

Để bảo vệ nguồn nước ngầm trong bối cảnh nguồn tài nguyên nước ngày càng suy giảm như hiện nay, việc trám lấp giếng khi không còn nhu cầu sử dụng là cần thiết. Sở TN-MT, cán bộ cơ sở cần đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định, trách nhiệm của người dân về bảo vệ tài nguyên nước; hướng dẫn, kiểm tra và có chế tài cụ thể về thực hiện trám lấp. Hằng năm theo định kỳ, các địa phương báo cáo số giếng đã được trám lấp để Sở TN-MT theo dõi, đánh dấu các giếng đã trám lấp lên bản đồ số...

Song Nguyên