Nhận diện “phóng viên giỏi”: Đa góc nhìn

Tọa đàm “Thế nào là phóng viên (PV) giỏi?” vừa được Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh phối hợp với Sở Thông tin - Truyền thông tổ chức nhân kỷ niệm 88 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2013). Thế nào là một PV giỏi và làm thế nào để trở thành PV giỏi, câu hỏi không dễ đưa ra câu trả lời một cách xác đáng nhất. Những ý kiến thể hiện góc nhìn khác nhau của các nhà báo lão thành và của những người đang trực tiếp làm nghề tại buổi tọa đàm đã “phác họa” nên chân dung của một PV giỏi.

* Nhà báo Thanh Thủy (Chi hội Nhà báo Văn phòng Hội Nhà báo tỉnh): Trước hết phải biết chỉnh đốn bản thân mình

Lao động của người làm báo rất gần với lao động của nhà khoa học. Nhà báo phải biết gom góp, tích lũy thông tin, nhất là những thông tin có liên quan đến phạm vi mà họ đảm nhận. Hàng ngày, hàng tuần, bằng con đường trực tiếp hoặc gián tiếp họ phải tiếp cận với các nguồn thông tin để nắm bắt và thu nhận. Phải biết cách đọc, biết cách nghe và biết ghi nhớ, ghi chép tất cả nguồn thông tin tiếp thu được sẽ dần dần giúp người viết gợi mở vấn đề.

Việc làm giàu nguồn thông tin chính là làm giàu hơn nữa sức mạnh và lòng tự tin vào tác phẩm của mình. Nguồn thông tin càng giàu thì càng làm sâu sắc hơn trong cảm xúc và suy nghĩ. Nhà báo sẽ từng trải hơn trong đánh giá, nhìn nhận, rộng rãi hơn và độ lượng, bao dung hơn trong ứng xử, nhất là trong tâm hồn. Đó chính là lúc nhà báo chắt lọc cán cân, điều hòa nặng nhẹ, lấy cái lòng ngay mà viết ra những điều phải trái.

Muốn trở thành nhà báo giỏi thì trước hết phải biết chỉnh đốn bản thân mình. Ngoài đạo đức, văn minh nhà báo phải chuyên nghiệp chứ không chỉ chuyên trách. Nhà báo giỏi là nhà báo có tay nghề cao, có khả năng đáp ứng được nhu cầu của bạn đọc trên nền tảng đạo đức, văn minh.

* Nhà báo Cẩm Thúy (Chi hội Nhà báo Báo Bạc Liêu): PV giỏi phải có Tài - Tâm và Tín

Để trở thành PV giỏi, tôi xin tóm lại trong ba chữ Tài - Tâm và Tín. Tài ở đây bao gồm năng khiếu, một người muốn làm được nghề báo trước hết phải có năng khiếu viết lách. Tài còn được hiểu là sự nhanh nhạy. Nhạy để phát hiện những vấn đề mà có khi người khác chưa nhìn ra mà nhà báo đã nhìn ra, và phải nhanh để đáp ứng nhu cầu kịp thời thông tin thời sự. Và, nghề nào cũng vậy, chữ Tài không thôi chưa đủ mà phải có cái Tâm, nhất là đối với nghề báo chữ Tâm càng được xem trọng. Bởi “bút sa là gà chết”, một bài báo viết không bằng cái Tâm thì ảnh hưởng xấu của nó có khi làm liên lụy đến nhiều người. Chữ Tâm ở đây còn bao gồm cả lòng yêu nghề, yêu nghề thì phải trọng nghề, đừng bao giờ bẻ cong ngòi bút vì bất cứ lý do nào, nhất là vì mục đích hám lợi.

Và cuối cùng là chữ Tín. PV phải có chữ Tín thì mới là một PV báo chân chính. Tín với đồng nghiệp, Tín với Ban biên tập, và rộng hơn cả là Tín với độc giả, với công chúng. Và theo tôi, nếu đã có Tài, có Tâm rồi thì tất nhiên PV đó sẽ tự tạo chữ Tín cho bản thân mình dưới mắt mọi người. PV viết hay, có tầm nhìn xa trông rộng để làm ra những tác phẩm khiến độc giả, khán thính giả thưởng thức rồi nhớ mãi thì chắc ăn tên tuổi anh ấy được lưu giữ trong lòng công chúng, tựu trung lại khi ấy anh sẽ là một PV giỏi.

* Nhà báo Mai Thảo (Chi hội Nhà báo Đài PT-TH Bạc Liêu): Có nhiều cách để trở thành phóng viên giỏi

Người làm báo hay phải có trái tim đầy nhiệt huyết và lòng trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc. PV giỏi phải biết cách phát hiện đề tài, muốn vậy đòi hỏi PV phải đi nhiều, viết nhiều, lăn lộn với thực tế để phát hiện đề tài. Góc nhìn PV khi khai thác đề tài cũng rất quan trọng, góc nhìn thể hiện bản lĩnh của một PV. Có khi đề tài đã cũ nhưng nếu nhạy bén và khai thác ở góc độ mới lạ sẽ nâng giá trị đề tài lên.

Muốn giỏi, nhà báo phải có lòng đam mê yêu nghề, vì chỉ có yêu nghề mới có đủ động lực để vượt qua mọi khó khăn, theo đuổi nghề đến cùng. Muốn viết báo giỏi còn phải biết rèn luyện kỹ năng và khi thể hiện tác phẩm phải đảm bảo tính trung thực. Cái hay của báo chí không phải chỉ là hương hoa, ý tưởng trầm sâu như cái hay của văn chương, nghệ thuật mà đó chính là sự tác động trực tiếp về nội dung tư tưởng, tạo ra sự lan tỏa thông tin mang lại hiệu quả cao trong xã hội.

C.THÚY - K.CHÚC (thực hiện)