Nhất quán chủ trương “Đảng cử - dân bầu” trong Nhà nước pháp quyền XHCN

Bầu cử là một trong những thiết chế dân chủ quan trọng nhất của mỗi quốc gia. Thông qua bầu cử, Nhân dân trực tiếp lựa chọn những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình tham gia vào bộ máy quyền lực Nhà nước. Ở Việt Nam, bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp không chỉ là hoạt động chính trị - pháp lý định kỳ, mà còn là ngày hội lớn của toàn dân, thể hiện sinh động quyền làm chủ của Nhân dân trong chế độ xã hội chủ nghĩa.

• Cuộc bầu cử tại Cà Mau thực sự là ngày hội toàn dân
• Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử
• Khen thưởng tổ chức, cá nhân trong hệ thống Mặt trận có thành tích xuất sắc trong công tác bầu cử

Hiến pháp năm 2013 khẳng định: “Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân dân; nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức”. Quyền lực đó được thực hiện thông qua hai hình thức cơ bản: dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện, trong đó bầu cử là phương thức quan trọng hàng đầu để Nhân dân thực hiện quyền lực của mình.

Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, bỏ lá phiếu đầu tiên tại tổ bầu cử xã Đất Mũi.

Tuy nhiên, thời gian qua, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị thường xuyên lợi dụng vấn đề bầu cử để xuyên tạc bản chất chế độ chính trị ở Việt Nam, cho rằng cơ chế “Đảng cử - dân bầu” là thiếu dân chủ, mang tính áp đặt. Những luận điệu này không chỉ sai lệch về lý luận mà còn phủ nhận thực tiễn sinh động của đời sống chính trị nước ta. Vì vậy, làm rõ bản chất, ý nghĩa và tính đúng đắn của chủ trương này là yêu cầu cần thiết, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh hiện nay.

Chủ trương “Đảng cử - dân bầu” xuất phát từ bản chất của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân dân lao động, đồng thời cần có một lực lượng chính trị tiên phong đại diện để tổ chức, lãnh đạo xã hội phát triển.

Cử tri cân nhắc, lựa chọn những đại biểu xứng đáng. Ảnh MỘNG THƯỜNG

Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng minh vai trò đó. Từ đấu tranh giành độc lập dân tộc đến công cuộc đổi mới, Đảng luôn là lực lượng lãnh đạo, định hướng và tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ cách mạng. Trong lĩnh vực bầu cử, vai trò lãnh đạo được thể hiện ở việc định hướng công tác cán bộ, giới thiệu những người đủ phẩm chất, năng lực, uy tín tham gia ứng cử - đó là nội dung của “Đảng cử”.

Tuy nhiên, “Đảng cử” không đồng nghĩa với việc quyết định thay Nhân dân. Quyền lựa chọn cuối cùng thuộc về cử tri thông qua lá phiếu bầu cử; chỉ những người được Nhân dân tín nhiệm mới trở thành đại biểu. Đó chính là bản chất của “dân bầu”. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân”. Tư tưởng ấy là nền tảng cho việc tổ chức và thực thi quyền lực Nhà nước ở Việt Nam.

Thực tiễn bầu cử ở Việt Nam là minh chứng sinh động cho quyền làm chủ của Nhân dân. Ngay trong điều kiện đất nước còn muôn vàn khó khăn, cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 vẫn được tổ chức dân chủ, với hơn 90% cử tri tham gia, bầu ra Quốc hội khoá I - Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập. Từ đó đến nay, các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp luôn được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp, bỏ phiếu kín. Tỷ lệ cử tri tham gia thường đạt trên 95%, phản ánh rõ nét ý thức chính trị và trách nhiệm công dân của Nhân dân.

Lá phiếu thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân. Ảnh MỘNG THƯỜNG

Thực tiễn phát triển cho thấy cơ chế “Đảng cử - dân bầu” mang nhiều ưu điểm nổi bật. Cơ chế này góp phần lựa chọn được đội ngũ đại biểu có phẩm chất, năng lực và uy tín; quy trình giới thiệu chặt chẽ giúp sàng lọc, hạn chế những trường hợp không đủ tiêu chuẩn, qua đó phòng ngừa tình trạng chạy chức, chạy quyền. Đồng thời, cơ chế này bảo đảm sự ổn định chính trị - yếu tố then chốt cho phát triển bền vững. Khi đội ngũ đại biểu được hình thành trên cơ sở định hướng của Đảng và sự tín nhiệm của Nhân dân, hệ thống chính trị vận hành đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả hơn.

Quan trọng hơn, cơ chế này vẫn bảo đảm đầy đủ quyền dân chủ của Nhân dân. Lá phiếu của cử tri mang tính quyết định; người không được tín nhiệm thì không thể trở thành đại biểu. Đây chính là sự kết hợp hài hoà giữa vai trò lãnh đạo của Đảng và quyền làm chủ của Nhân dân, phù hợp với điều kiện lịch sử, văn hoá và thực tiễn Việt Nam.

Trong bối cảnh hiện nay, để cơ chế “Đảng cử - dân bầu” tiếp tục phát huy hiệu quả, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: nâng cao nhận thức của Nhân dân về bầu cử; hoàn thiện pháp luật theo hướng công khai, minh bạch; nâng cao chất lượng đại biểu dân cử; đồng thời chủ động đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; phản bác các quan điểm sai trái, thù địch”. Đây là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị.

​​​​​​​Mỗi lá phiếu là sự gửi gắm niềm tin và trách nhiệm của cử tri. Ảnh MỘNG THƯỜNG

Bầu cử là biểu hiện sinh động của quyền làm chủ của Nhân dân trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Chủ trương “Đảng cử - dân bầu” thể hiện sự kết hợp hài hoà giữa vai trò lãnh đạo của Đảng và quyền quyết định của Nhân dân thông qua lá phiếu dân chủ. Thực tiễn lịch sử và quá trình phát triển của đất nước đã chứng minh tính đúng đắn, ưu việt của cơ chế này, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, hướng tới một nền quản trị hiện đại, minh bạch, phục vụ Nhân dân và phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Phú Hữu