Nhiều chiêu lừa cũ quay trở lại

Càng ngày các chiêu lừa đảo qua điện thoại càng phức tạp, đủ muôn hình vạn trạng. Không lừa lấy tiền một cách trực tiếp, các đối tượng lừa đảo trên điện thoại hướng đến việc “dụ dỗ” người dùng truy cập vào các đường link có mã độc hại, từ đó chiếm đoạt quyền sử dụng điện thoại và lấy tiền từ tài khoản ngân hàng của người dùng.

Màn hình điện thoại hiện số ghi tổng đài giả mạo của VNPT. Ảnh: K.K

GIẢ MẠO TỔNG ĐÀI NHÀ MẠNG LỪA TRÚNG THƯỞNG

Đang ngồi làm việc, điện thoại di động của anh K. vang lên, nhìn thấy màn hình điện thoại hiện lên số của nhà mạng VNPT nên anh K. bắt máy nghe. Đầu dây bên kia, giọng một người nữ tự xưng là nhân viên của tổng đài Vinaphone.

Người này hỏi tên họ của anh K., sau đó thông báo số điện thoại của anh được tổng đài VNPT cấp mã dự thưởng, sau khi quay số trúng thưởng đã trúng giải 1,1 triệu đồng. Người này hướng dẫn anh mang thẻ Căn cước công dân (CCCD) đến Trung tâm chăm sóc khách hàng của Vinaphone để nhận thưởng.

Tuy nhiên, không dừng lại ở đó, đối tượng trên đề nghị anh K. đọc lại số CCCD để tổng đài đối chiếu và lưu lại danh sách trúng thưởng, đồng thời hướng dẫn anh thao tác trước những bước đơn giản để khi đến nhận tiền tại Vinaphone sẽ dễ dàng và nhanh chóng.

Ban đầu, do thấy cuộc gọi đến hiển thị là tổng đài VNPT, lại thêm thông báo trúng thưởng chỉ có 1,1 triệu đồng (không phải số tiền lớn), người gọi lại hướng dẫn khách hàng ra tận cửa hàng viễn thông để nhận thưởng (chưa thấy có yếu tố lừa đảo trên mạng) nên anh K. đã có chút mất cảnh giác và lầm tin đây là thông tin thật.

Tuy nhiên, đến khi đối tượng đề nghị hỗ trợ khách hàng cập nhật trước một số thông tin để nhanh chóng nhận thưởng tại Trung tâm chăm sóc khách hàng thì anh K. mới giật mình cảnh giác. Từ chối cung cấp thông tin, anh K. cho biết mình sẽ ra cửa hàng viễn thông để làm. Tuy nhiên, khi liên hệ với Trung tâm chăm sóc khách hàng của Vinaphone thì được biết, hoàn toàn không có chương trình quay số trúng thưởng gì như đối tượng đã cung cấp. Đây hoàn toàn là giả mạo, và Trung tâm cũng thông tin thêm tình trạng lừa đảo này thời gian gần đây cũng đã xuất hiện trở lại. Có nhiều khách hàng đã liên hệ xác nhận thông tin nhận thưởng khi bọn lừa đảo gọi điện thoại thông báo, do đó các nhà mạng điện thoại đề nghị người dùng cảnh giác trước mọi thông tin về trúng thưởng thông báo trên điện thoại.

GIẢ MẠO ỨNG DỤNG CỔNG DỊCH VỤ CÔNG

Thủ đoạn chung là tạo những ứng dụng có mã độc có giao diện giống với giao diện của phần mềm ứng dụng Cổng dịch vụ công. Sau đó, đối tượng lừa đảo dùng các số điện thoại rác giả mạo công an thông báo việc cập nhật CCCD trên VNeID bị lỗi, CCCD bị mờ dấu vân tay; chưa đồng bộ dữ liệu và yêu cầu hay bắt buộc người dùng phải cập nhật ngay nếu không muốn CCCD bị hủy…

Khi phát hiện người dùng “cắn câu” vì hoang mang, lo sợ, các đối tượng lừa đảo sẽ gửi đường link hướng dẫn cài đặt ứng dụng giả mạo về điện thoại hoặc truy cập vào đường link. Từ đó, mã độc sẽ song song được tải về điện thoại, cho phép đối tượng truy cập vào thiết bị để truy cập dữ liệu, chụp ảnh màn hình, đọc tin nhắn, đặc biệt là quyền trợ năng để chiếm quyền điều khiển điện thoại. Cuối cùng là lấy cắp mật khẩu đăng nhập tài khoản ngân hàng và mã OTP giao dịch, thực hiện các lệnh chuyển tiền và chiếm đoạt tài sản. Nhiều người đã bị mất tiền oan uổng như vậy trong tài khoản, dù bản thân không cung cấp mã OTP hay mật khẩu.

Dù đây không phải chiêu trò mới nhưng vẫn có nhiều người dân bị sập bẫy do không am hiểu về công nghệ mới cũng như không rành về các cổng của dịch vụ công nhà nước.

Để an toàn trên không gian mạng, Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi và tin nhắn lạ có liên quan đến cán bộ của cơ quan chức năng có thẩm quyền. “Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, cũng như không làm theo các yêu cầu thông qua điện thoại. Không truy cập vào các đường link nhận được qua tin nhắn; cảnh giác với các yêu cầu cài đặt phần mềm. Khi cài đặt bất kỳ ứng dụng nào, người dùng cần tìm hiểu kỹ thông tin, đừng vội đồng ý tất cả các điều khoản; chỉ nên truy cập và cài đặt ứng dụng thông qua Google Play (Android) hoặc Apple Store (Apple)”.

Ngoài ra, người dân cũng nên sử dụng những phương thức bảo vệ tài khoản sinh trắc học như vân tay, Face ID (nhận diện khuôn mặt)... để đăng nhập ứng dụng ngân hàng và các ứng dụng thanh toán; không lưu thông tin bảo mật dịch vụ ngân hàng trên các phần mềm ứng dụng điện thoại. Khi nhận được các cuộc gọi và tin nhắn lạ tự xưng là người đến từ các cơ quan chức năng, trước tiên hãy cảnh giác. Sau đó chủ động liên hệ lại với cơ quan đó để xác minh về cuộc gọi chứ không làm theo bất cứ yêu cầu gì của các đối tượng đó trên điện thoại.

KIM KIM